126 balistik füze: Ukrayna’nın hava savunmasındaki Patriot açığı nasıl büyüdü?

Kullanılan başlıca balistik sistemler arasında İskender-M, Kuzey Kore yapımı KN-23, hipersonik özellikleriyle anılan Zirkon ve kara hedeflerine karşı kullanılan S-300/S-400 sistemleri yer aldı .

18-19 Temmuz gecesi Rusya, Kyiv’i hedef alan saldırıda 42’den fazla balistik füze kullandı. Ukrayna Hava Kuvvetleri’nin bildirdiğine göre saldırıda 10 Zirkon, 25 İskender-M/KN-23 ve 7 S-300/S-400 füzesi vardı .

29-30 Temmuz gecesindeki saldırı ise 284 Shahed ve Gerbera tipi drone ile seyir ve balistik füzelerin birlikte kullanıldığı geniş bir dalgaya dönüştü. Bu, savaşın tek gecede düzenlenen en büyük drone saldırısı oldu .

Patriot önleyicileri tükenince savunma oranı düştü

Ukrayna’nın Patriot hava savunma sistemleri için kullandığı PAC-3 önleyici füzelerinde Haziran sonunda kritik seviyeye ulaşıldı ve stokların 1 Temmuz itibarıyla fiilen tükendiği bildirildi . Patriot, Ukrayna’nın Rusya’nın İskender ve benzeri balistik füzelerine karşı doğrulanmış biçimde etkili olabilen az sayıdaki sisteminden biri.

Bu açığın etkisi, Temmuz’un ilk büyük saldırılarında hemen görüldü. 1-2 ve 5-6 Temmuz saldırılarında Ukrayna, Kyiv’e fırlatılan 23 İskender-M balistik füzesinin hiçbirini durduramadı. Aynı şekilde altı Zirkon/Oniks füzesinin tamamı da hedeflerine ulaştı . İki saldırıda kullanılan 53 balistik füzenin 49’unun hedefini vurduğu bildirildi; bu, Rusya açısından yüzde 92’nin üzerinde bir isabet oranına karşılık geliyor .

Ayın tamamına bakıldığında Ukrayna, fırlatılan 126 balistik füzenin yaklaşık 36’sını önleyebildi. Yaklaşık yüzde 29’luk bu oran, her dört balistik füzeden üçünün savunmayı aşması anlamına geliyor . Ay sonuna doğru balistik füzelere karşı önleme oranının “neredeyse hiç” seviyesine indiği aktarıldı .

Tablo, diğer hava tehditlerinde aynı ölçüde kötüleşmedi. Ukrayna, drone saldırılarının yaklaşık yüzde 90’ını ve seyir füzelerinin yaklaşık yüzde 69-89’unu etkisizleştirmeyi sürdürdü . Bu fark, sorunun yalnızca radar veya hava savunma birliklerinin performansından ibaret olmadığını; özellikle yüksek hızlı balistik hedeflere karşı kullanılacak mühimmat eksikliğinin belirleyici olduğunu gösterdi.

Sivil kayıplar arttı

Yoğun bombardıman, Ukrayna’nın farklı bölgelerinde ağır sivil kayıplara neden oldu:

• 1-2 Temmuz: Kyiv’e düzenlenen yüzlerce drone ve onlarca füzenin kullanıldığı saldırıda en az 30 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı. Saldırı, 2026’da başkentteki en ölümcül saldırı olarak kayda geçti .
• 6 Temmuz: NATO zirvesinin hemen öncesinde Kyiv’e düzenlenen saldırıda 11 kişi hayatını kaybetti .
• 11 Temmuz: Füze ve drone saldırılarında 6 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı .
• 16 Temmuz: Rus saldırıları farklı bölgelerde en az 13 sivilin ölümüne yol açtı .
• 26 Temmuz: Kyiv ve diğer bölgeler hedef alındı; bir anne öldü, çocukları yaralandı ve başka can kayıpları da yaşandı .
• 30 Temmuz: 10 bölgeyi etkileyen saldırıda çocukların da aralarında bulunduğu en az 8 sivil öldü, çok sayıda kişi yaralandı .

Birleşmiş Milletler verilerine göre 2026’nın ilk altı ayında Ukrayna’daki sivil kayıplar, 2025’in aynı dönemine göre yüzde 37 arttı. BM yetkilileri, uzun menzilli balistik füzeler ve dronların cephe hattından uzaktaki “yoğun nüfuslu kentsel alanları” da etkilediğini belirtti .

Patriot üretimi konusunda diplomatik geri adım

Ukrayna’nın kısa vadeli mühimmat ihtiyacını karşılamaya yönelik diplomatik girişimler de Temmuz’da belirsizliğe sürüklendi.

ABD Başkanı Donald Trump 8 Temmuz’da, Ukrayna’ya Patriot önleyici füzelerini kendi bünyesinde üretmesi için lisans verileceğini açıkladı . Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise 9 Temmuz’da ABD ile siyasi düzeyde anlaşmaya varıldığını söyledi .

Ancak Trump 31 Temmuz’da bu açıklamadan geri adım attı. ABD’nin Ukrayna’nın Patriot üretmesine “anlaşma vermediğini” ve böyle bir teknolojinin paylaşılması konusunda “çok dikkatli” olunması gerektiğini belirtti .

Uzmanlara göre anlaşma kesinleşmiş olsaydı bile Ukrayna’da üretimin başlaması en az bir yıl sürebilirdi . Bu nedenle lisans tartışması, mevcut stok açığını hemen kapatacak bir çözüm değil, daha çok orta ve uzun vadeli bir üretim planı niteliğindeydi.

İki taraf da uzun menzilli saldırıları sürdürüyor

Rusya, Temmuz boyunca Ukrayna’nın balistik füze önleyicilerindeki açığı değerlendirerek saldırılarda bu tür silahlara daha fazla yer verdi . Aynı dönemde Kyiv de Rusya’nın cephe gerisindeki hedeflerine yönelik uzun menzilli drone saldırılarını sürdürdü.

Ukrayna ayrıca Shahed tipi dronlara karşı hareketli ateş grupları, savaş uçakları ve yeni taktikler kullanarak savunmasını geliştirdi. 30 Temmuz’daki büyük saldırıda dronlara karşı yüzde 93’lük önleme oranına ulaşıldığı bildirildi .

Bununla birlikte temel dengesizlik değişmedi: Rusya’nın füze ve drone üretimi, Ukrayna’nın müttefiklerinden aldığı önleyici mühimmatın yenilenme hızını aşmaya devam etti . Temmuz’daki saldırılar, modern hava savunmasında yalnızca sistem sayısının değil, bu sistemleri çalışır durumda tutacak önleyici mühimmat stokunun da belirleyici olduğunu açık biçimde ortaya koydu.