Avrupa'nın 2025 Orman Yangını Sezonu: Sigorta Sektörü İçin 424 Milyar Dolarlık Uyarı

Morningstar DBRS, Fransa için toplam ekonomik kaybı 10-15 milyar Euro olarak tahmin ederken, sigortalı kayıpların "önemli ölçüde daha az" olacağı uyarısında bulundu . Bunun iki temel nedeni var. Birincisi, hasarın büyük kısmı sigortalanmamış veya standart emlak poliçelerinin kapsamı dışında olan kırsal, ormanlık veya imarsız arazilerde meydana geldi . İkincisi ve daha da kritik olanı, Fransız yasalarına göre orman yangını, standart bir konut poliçesinin garantie incendie (yangın teminatı) kapsamında sıradan bir yangın sigortası talebi olarak işlem görüyor; bir "catastrophe naturelle" (CatNat) olarak değil .

CatNat Hariç Tutması: Fransa'nın Neden Yangın İçin Devlet Güvenlik Ağı Yok?

1982 tarihli yasayla kurulan Fransa'nın CatNat rejimi, sel, deprem ve kuraklığa bağlı kil zeminde büzülme gibi sigortalanamayan riskleri kapsayan bir kamu-özel sektör ortaklığıdır . Bu sistem, tüm emlak sigortası primlerine uygulanan zorunlu bir ek ücretle finanse ediliyor (1 Ocak 2025'te %12'den %20'ye yükseltildi) ve devlete ait reasürör Caisse Centrale de Réassurance (CCR) tarafından destekleniyor . Bir olay hükümet tarafından CatNat ilan edildiğinde, poliçe sahiplerine tazminat garantisi veriliyor ve sigortacılar devlet destekli reasüransa başvurabiliyor.

Ancak orman yangınları, fırtınalar, dolu ve kar yağışıyla birlikte CatNat rejiminin kapsamı dışında tutuluyor . Fransız hukuku bu riskleri standart özel yangın teminatı kapsamında "sigortalanabilir" olarak kabul ediyor, bu nedenle tamamen devlet destekli mekanizmanın dışında kalıyorlar . Fransa Maliye Bakanı Roland Lescure, sigortacıların tahliye ve mülk hasar masraflarını özel poliçelerden karşılayacağını ve herhangi bir devlet desteği olmayacağını doğruladı . Bu, Fransa'da tüm orman yangını riskinin, CatNat'ın sel bileşeninin aksine, herhangi bir kamu reasürans havuzu olmaksızın yalnızca özel sigorta piyasasının omuzlarında olduğu anlamına geliyor .

AB'nin Sigorta Koruma Açığı: Yapısal Bir Kırılganlık

Fransa'daki durum, kıta çapındaki bir sorunun mikrokozmosu. Avrupa Merkez Bankası'na göre, AB'deki iklim kaynaklı afet kayıplarının sadece yaklaşık %25'i sigortalı ve birçok ülkede bu oran %5'in altında . Avrupa sigorta endüstrisi birliği Insurance Europe, AB'nin doğal afet koruma açığını yaklaşık %65 olarak belirliyor, yani afet maliyetlerinin üçte ikisi sigortasız kalıyor . Avrupa Merkez Bankası, iklim kaynaklı kayıplar sigorta talebini geride bıraktıkça bu açığın daha da genişlemesini bekliyor .

Karşılaştırma yapmak gerekirse, İspanya'nın 2025 orman yangını sezonu yaklaşık 5 milyar Euro toplam ekonomik kayba yol açtı, ancak bunun sadece 1 milyar Eurosu sigortalıydı; bu da %20'lik bir karşılama oranına tekabül ediyor . Avrupa genelinde, orman yangınları henüz tek bir milyar dolarlık sigortalı kayıp olayı yaratmadı; bunun nedeni yangınların küçük olması değil, hasarın çok az bir kısmının sigorta kapsamında olması . Munich Re, İspanya'nın 2025'te yanan alanının 20 yıllık ortalamasının neredeyse beş katı olan yaklaşık 400.000 hektara ulaştığını, ancak sigortalı kayıpların sınırlı kaldığını bildirdi .

Bu durumun ev sahipleri için sonuçları açık. Swiss Re'nin Afet Riski Başkanı Balz Grollimund'un belirttiği gibi, orman yangını kayıpları genellikle Güney Avrupa'daki ulusal sigorta havuzları tarafından karşılanmıyor; bu da ev sahiplerinin kendilerinin özel sigorta arayışına girmesi gerektiği anlamına geliyor. Ve iklim riski yoğunlaştıkça, arz daralırken talebin artması muhtemel .

Yangın Riskinden Küresel Geri Çekilme

Yangın riskinden geri çekilme sadece Avrupa'ya özgü değil. 2025'te küresel doğal afet koruma açığı, özel sigortacıların artan maliyetleri üstlenmek yerine iklim riskinden uzaklaşmasıyla rekor seviye olan 424 milyar dolara ulaştı . ABD'nin büyük sigorta şirketleri State Farm, Allstate ve Chubb, Kaliforniya'da yeni ev sahibi poliçeleri yazmayı durdurdu . Artan kasırga kayıplarının özel sigorta piyasalarını istikrarsızlaştırdığı Florida ve Louisiana'da ve ayrıca Avustralya ile Güney Avrupa'nın bazı bölgelerinde benzer daralma baskıları ortaya çıkıyor . 2022'den bu yana Kaliforniya'nın en büyük on iki sigortacısından yedisi yeni işleri durdurdu veya kısıtladı ve bu da daha fazla ev sahibini son çare sigortacısı olan eyaletin FAIR Planı'na itti .

Reasürörler bu dinamikleri pekiştirdi. 2025-2026 boyunca disiplinli sermaye dağıtımı ve sigortalama standartlarını sürdürerek, birincil sigortacıların orman yangını riskini absorbe etme kabiliyetini sıkılaştırdılar . 2025'te küresel doğal afet sigortalı kayıpları toplam 107 milyar dolar oldu; buna, küresel sigortalı kayıpların rekor seviyede %92'sini oluşturan orman yangınları gibi ikincil tehlikeler büyük ölçüde katkıda bulundu . Yalnızca Los Angeles orman yangınları yaklaşık 40 milyar dolarlık sigortalı kayba yol açtı .

Verilerin Söyledikleri: Rakamlarla Özet

Sonuçlar: Sigortalanabilirliğin Sınırında Bir Sistem

2025 Avrupa orman yangını sezonu, coğrafyalar arasında uzanan yapısal bir uyumsuzluğu ortaya çıkardı. Ekonomik kayıplar hızla artıyor, ancak sigorta penetrasyonu düşük kalıyor (AB'de ≈%25) ve Fransa'da yangın için herhangi bir kamu tazminat mekanizması bulunmuyor. Sonuç, Fransa örneğinde herhangi bir devlet desteği olmaksızın, sigortasız ev sahiplerinin, yerel sigortacıların ve nihayetinde vergi mükelleflerinin üzerine kalan büyük ve büyüyen bir koruma açığı . Küresel olarak, sigortacılar ve reasürörler kapsamı genişletmek yerine yangın riskinden geri çekiliyor; bu da politika müdahalesi olmazsa açığın daha da kötüleşeceğini gösteriyor .

Analistler ve düzenleyiciler çözüm arayışına başladı. Avrupa Merkez Bankası, iklim sigortası koruma açığını azaltmak için politika seçenekleri çağrısında bulundu . Morningstar DBRS, AB'de doğal afet kayıplarının sadece %20'sinin sigortalı olduğunu belirterek, kapsamı ve finansal istikrarı iyileştirmek için önerilen AB çapında bir kamu-özel reasürans planını destekledi . Ancak bu öneriler derin siyasi ve ekonomik engellerle karşı karşıya: Fransa'da, mevcut CatNat planı kuraklığa bağlı kil zemindeki hareketlerden kaynaklanan artan talepler nedeniyle zaten baskı altında ve yangın riskini eklemek, "sigortalanamaz" tehlikeler için tasarlanmış bir sisteme daha fazla yük bindirecektir .

Şimdilik, Avrupa'nın orman yangını riski, küresel endüstrinin aktif olarak iklim maruziyetini yeniden fiyatlandırdığı ve bundan geri çekildiği bir zamanda, özel sigortacıların elinde. 2025 sezonu, Avrupa'da tek bir milyar dolarlık sigortalı kayıp olayı yaratmamış olabilir, ancak bir şeyi netleştirdi: Mevcut mimari, geleceğin yangınları için inşa edilmemiş.