Perm’deki Lukoil rafinerisine saldırı Rusya’nın petrol krizini derinleştirdi

Saldırı, Rusya genelindeki enerji altyapısına yönelik koordineli bir gece operasyonunun parçasıydı. Aynı operasyon sırasında merkezi Rusya’daki Ryazan petrol rafinerisi ve bir Wildberries lojistik merkezi de hasar gördü. Ukrayna güçleri ayrıca işgal altındaki Zaporijya bölgesindeki Prymorskyi Posad askeri eğitim alanını vurdu .

Perm rafinerisinde ne oldu?

Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) ve Ukrayna Genelkurmayı, Lukoil-Permnefteorgsintez tesisine yönelik saldırıyı doğruladı . Görgü tanıklarının paylaştığı videolarda rafineri üzerinde yoğun siyah duman yükseldiği görüldü .

Perm Bölge Valisi Dmitry Makhonin ise bir “sanayi tesisine” saldırı düzenlendiğini, bölgeye yaklaşan bazı İHA’ların önlendiğini ve o sırada can kaybı bildirilmediğini söyledi . Ukrayna kaynaklarına göre rafinerinin kritik parçalarından biri olan ana işleme ünitesi doğrudan isabet aldı .

Yıllık kapasitesi 13 milyon metrik tonun üzerinde olan tesis, Rusya’nın en büyük rafinerileri arasında yer alıyor . Rafineride benzin, motorin, jet yakıtı ve madeni yağlar gibi ürünler üretiliyor .

Ryazan’da rafineri ve lojistik merkezi de vuruldu

28-29 Temmuz gecesi düzenlenen koordineli saldırıda, Rosneft’in işlettiği Ryazan petrol rafinerisinde de yangın çıktı . Ukrayna Özel Harekât Kuvvetleri, saldırının uzun menzilli “Deep Strike” birlikleri ile Rusya’daki “Black Spark” direniş hareketinin iş birliğiyle gerçekleştirildiğini bildirdi .

Ryazan Valisi Pavel Malkov, kentteki sanayi tesislerinde yangın çıktığını ve altı kişinin tıbbi yardım aldığını açıkladı . Ukrayna Genelkurmayı rafinerinin vurulduğunu belirtirken, tesisin daha önce de Mayıs 2026’da saldırıya uğradığı ve uzun süre faaliyetlerini durdurduğu bildirildi .

Saldırılarda yakındaki Wildberries lojistik merkezi de hedef alındı ve bina tahliye edildi . Reuters’a göre, önceki günlerde en az yedi Wildberries deposu hasar gördü; bu durum şirketin depolama kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’unu etkiledi .

Prymorskyi Posad eğitim alanına saldırı

Ukrayna Savunma Kuvvetleri, 29 Temmuz ve 30 Temmuz’a bağlanan gece saatlerinde işgal altındaki Zaporijya bölgesinde bulunan Prymorskyi Posad askeri eğitim alanını da vurdu . Ukrayna Genelkurmayı, saldırıların Rusya’nın askeri ve ekonomik kapasitesini zayıflatmaya yönelik daha geniş bir operasyonun parçası olduğunu açıkladı .

Rusya’nın petrol işlemesi 21 yılın en düşük seviyesinde

Perm ve Ryazan saldırıları, Ukrayna’nın 2026 boyunca Rusya’nın petrol altyapısına karşı yürüttüğü sistematik kampanyanın son örnekleri oldu. Temmuz itibarıyla Ukrayna’nın Rusya’nın en büyük 10 rafinerisinden 9’unu vurduğu bildirildi .

Moskova’daki rafineri de en az üç kez hedef alındı. Mayıs 2026’daki saldırının ardından tesis petrol işlemeyi tamamen durdurdu; haziran ayındaki saldırılarda ise kalan kapasitenin neredeyse tamamını sağlayan iki kritik ünite hasar gördü .

Energy Aspects verilerine göre Rus rafinerileri temmuzun ilk günlerinde günde ortalama 3,91 milyon varil ham petrol işledi. Bu, Mart 2005’ten bu yana görülen en düşük oran ve bir önceki yılın ortalamasından günlük 1,4 milyon varilden fazla daha az .

Kpler’ın hesaplaması ise temmuz ayı başından bugüne kadar günlük işleme miktarının yaklaşık 3,80 milyon varile kadar gerilediğini gösteriyor. Şirket, rafineri duruşları ve saldırılar nedeniyle devre dışı kalan kapasitenin yaklaşık 4,3 milyon varil/gün olduğunu belirtti .

Ukrayna’nın yaklaşık 100 gün içinde Rusya’daki 34 büyük rafinerinin en az 24’üne, yaklaşık 50 saldırıyla zarar verdiği bildirildi . Uluslararası Enerji Ajansı da daha önce İHA saldırılarının Rus rafinerilerindeki işleme oranlarını en az 2026 ortasına kadar baskılayacağını öngörmüştü .

Saldırıların ekonomik sonuçları

İç piyasada yakıt sıkıntısı

Rafinerilerdeki hasar, Rusya genelinde benzin ve motorin arzını sıkıştırdı. Bloomberg, rafineri faaliyetlerindeki düşüşün ülkedeki yakıt krizini derinleştirdiğini bildirdi . Moskova, daha önce benzin ve jet yakıtı ihracatına getirdiği kısıtlamalara ek olarak, motorin ihracatının büyük bölümünü Temmuz 2026 sonuna kadar yasakladı .

Rafineriler ham petrolü işleyemediğinde, sorun yalnızca enerji şirketleriyle sınırlı kalmıyor; ulaşım, sanayi ve tüketiciler için gerekli akaryakıtın tedariki de zorlaşıyor.

Küresel dizel piyasasında baskı

Rusya, rafine petrol ürünlerinin önemli ihracatçılarından biri olduğu için kapasite kaybı küresel dizel piyasasını da etkiledi. Piyasalar, Rusya’nın daha az rafine ürün ihraç edebileceği beklentisiyle dizel fiyatlarında yükseliş yaşadı .

Bu durum, Rusya’nın iç piyasasındaki yakıt sıkıntısını artırırken küresel arzı da daralttı .

Ham petrol denizde bekliyor

İşlenemeyen ham petrolün bir bölümü iç piyasada kullanılamadığı için yurt dışına gönderilmeye başlandı. Temmuz ortası itibarıyla yaklaşık 135 milyon varil Rus ham petrolünün denizde beklediği bildirildi .

Rusya’nın ham petrol üretimi de mayıs ayında bir yılın en düşük seviyesine geriledi. OPEC verilerine göre üretim günlük ortalama 9,009 milyon varil oldu; bazı üreticiler, rafineriler petrol teslim alamayınca üretimi kısmak zorunda kaldı .

29-30 Temmuz saldırılarının özeti

Perm saldırısı, Ukrayna’nın Rusya’nın derinliklerindeki enerji hedeflerine ulaşabildiğini gösteren son örnek olurken, rafineri operasyonlarındaki düşüşün etkisi artık yalnızca savaş alanıyla sınırlı kalmıyor. Yakıt arzı, ham petrol sevkiyatı ve küresel dizel fiyatları üzerindeki baskı, kampanyanın ekonomik boyutunu da büyütüyor.