FIFA’nın Dünya Kupası’ndaki azınlık paylarını özel yatırımcılara satma planında Perşembe günü ne oldu?

FIFA Forward Enterprise planı ne öngörüyor?

FIFA, 28 Temmuz’da FIFA Forward Enterprise (FFE) adlı yeni bir ticari iştirak kurma planını açıkladı. Bu yapı; erkekler, kadınlar ve gençler Dünya Kupaları başta olmak üzere FIFA organizasyonlarının yayın hakları, sponsorluk, biletleme ve lisanslama faaliyetlerini bünyesinde toplayacak. Kuruluşun yaklaşık 20 milyar dolar değerinde olması öngörülüyor .

Planın temel unsurları şöyle:

• Azınlık payı satışı: FIFA çoğunluk hissesini elinde tutacak, dış yatırımcılara ise FFE’nin yaklaşık yüzde 20’sine kadar pay sunacak. Hedeflenen kaynak miktarı 4,2 milyar dolara kadar çıkıyor .
• Finansal danışman: İşleme ilişkin süreçte FIFA’ya JPMorgan Chase danışmanlık yapıyor .
• Olası yatırımcı grubu: Josh Kushner’ın yatırım şirketi Thrive Capital, planı destekleyen başlıca yatırımcı grupları arasında gösteriliyor .
• Üye federasyonlara finansman: Infantino, 211 üye federasyona planı desteklemeleri karşılığında tek seferlik 20 milyon dolar ve takip eden üç yıl içinde toplam 20 milyon dolar daha verilmesini önerdi. FIFA Başkanı, 19 Eylül’e kadar destek vermeyen federasyonların bu fonlara erişimini kaybedebileceği uyarısında bulundu .

UEFA’dan 55-0 boykot kararı

Avrupa futbolunun yönetim kuruluşu UEFA, 55 üye federasyonunun katıldığı acil toplantıda öneriyi oybirliğiyle, 55-0 reddetti. UEFA, FFE planı yürürlükte kaldığı sürece hiçbir Avrupa milli takımının Dünya Kupası dahil FIFA organizasyonlarına katılmayacağını açıkladı .

UEFA’nın açıklamasında FIFA’nın Dünya Kupası ve diğer organizasyonlardaki mülkiyet haklarını özel yatırımcılara devretme önerisinin “oybirliğiyle ve kesin biçimde” reddedildiği belirtildi. Avrupa kuruluşu ayrıca FIFA’yı, sporu yöneten kurumları ve arkadaşlarını zenginleştirmekle suçladı .

Bu karar, yalnızca finansal bir anlaşmazlık değil; Dünya Kupası’nın kimin kontrolünde olacağına ilişkin doğrudan bir yönetim krizine işaret ediyor. UEFA’nın boykot tehdidi hayata geçerse turnuvanın sportif meşruiyeti ve ticari değeri ciddi biçimde zarar görebilir.

CONCACAF planı reddetti ama boykot ilan etmedi

Kuzey Amerika, Orta Amerika ve Karayipler futbolunu temsil eden CONCACAF’ın 41 üyesi de Perşembe günü yapılan toplantıda FFE planını oybirliğiyle reddetti . Ancak CONCACAF, UEFA’dan farklı olarak Dünya Kupası veya diğer FIFA turnuvalarını boykot etme kararı almadı.

Bunun yerine kuruluş, FIFA Konseyi’ndeki temsilcilerine uygun yönetişim prosedürleri ve “usul güvencesi” talep etme talimatı verdi. CONCACAF, tekliften resmi FIFA danışma süreci başlamadan önce medya haberleri aracılığıyla haberdar olduklarını belirterek şu konularda “derin endişe” dile getirdi:

• danışma ve onay süreçlerinin işletilmemesi,
• karar için tanınan sürenin yapay biçimde kısa tutulması,
• FIFA’nın ilgili yönetişim organlarının planı inceleyip onaylamamış olması .

Dolayısıyla iki konfederasyonun tutumu aynı noktada birleşse de yöntemleri farklılaştı: UEFA, öneri geri çekilene kadar tam kapsamlı bir sportif boykot tehdidinde bulunurken CONCACAF, planı reddedip FIFA’dan sürecin kurallara uygun biçimde yeniden ele alınmasını istedi.

96 oy karşı çıkıyor: Kritik eşik ne kadar uzakta?

UEFA’nın 55 ve CONCACAF’ın 41 üyesi birlikte 96 federasyona ulaşıyor. FIFA’nın toplam 211 üyesi bulunduğu için basit çoğunluk eşiği 106 oy olarak hesaplanıyor. Böylece plana karşı çıkan mevcut blok, bu eşiğin 10 oy altında bulunuyor .

Bu tablo, diğer konfederasyonların alacağı tutumları kritik hale getiriyor. Oylama öncesinde Afrika, Güney Amerika ve Okyanusya’daki federasyonların pozisyonları, teklifin kaderini doğrudan etkileyebilir. FIFA’nın belirlediği son tarih ise 19 Eylül.

Diğer konfederasyonlar ne düşünüyor?

• Asya Futbol Konfederasyonu (AFC): 47 üyeli AFC’nin başkanı Sheikh Salman bin Ebrahim Al-Khalifa, FIFA’nın yeterli danışma yapmamasını “tamamen kabul edilemez” olarak niteledi. AFC, plan kamuoyuna açıklanmadan önce kendisine danışılmadığını ve bunun futbolun mevcut kıtasal yapısını zayıflattığını söyledi .
• Afrika Futbol Konfederasyonu (CAF): 54 üyeli CAF konuyu inceliyor ve gelecek hafta bir toplantı yaparak tutumunu belirlemeyi planlıyor. Şu ana kadar resmi bir ret veya destek açıklanmadı .
• Güney Amerika Futbol Konfederasyonu (CONMEBOL): 10 üyeli kuruluş, Perşembe günü itibarıyla kamuoyuna açık bir pozisyon almadı .
• Okyanusya Futbol Konfederasyonu (OFC): 11 üyeli konfederasyondan da henüz önemli bir açıklama gelmedi.

FIFA için yılların en ciddi yönetim krizi

FIFA Forward Enterprise tartışması, FIFA’nın son yıllarda karşılaştığı en ciddi kurumsal kriz olarak değerlendiriliyor ve 2015’teki yolsuzluk skandallarını hatırlatan bir boyuta ulaşıyor .

Krizin merkezinde üç başlık bulunuyor: Dünya Kupası gibi futbolun en değerli organizasyonlarının ticari haklarının özel sermayeye açılması, konfederasyonların karar sürecine yeterince dahil edilmemesi ve federasyonlara verilen kısa destek süresiyle birlikte finansman vaadinin bir baskı aracı olarak görülmesi.

UEFA ve CONCACAF’ın toplam 96 federasyonla açıkça karşı çıkması, Infantino’nun mali planına yönelik muhalefeti FIFA içindeki en güçlü meydan okumalardan biri haline getirdi. AFC’nin sert eleştirileri ve CAF’ın yaklaşan toplantısı da hesaba katıldığında, 19 Eylül’e kadar FIFA yönetiminin planı değiştirmesi, ertelemesi veya daha kapsamlı bir danışma sürecine açması yönündeki baskı artmış durumda.