Kumamoto Depremi: Sony'nin Devi Fabrikası Durdu, Küresel Çip Tedarik Zinciri Sarsıldı

İnsani Bedel: 28 Ölü ve Artıyor

Arama-kurtarma çalışmalarının iki günü boyunca ölü sayısı hızla arttı. Japonya'nın en üst düzey hükümet sözcüsü 30 Temmuz itibarıyla resmi ölü sayısının 28'e ulaştığını doğruladı . Daha önceki raporlar, ekiplerin yıkılan binalarda çalışmasıyla değişiklik göstermişti: 29 Temmuz'da en az 13 ölü , aynı günün ilerleyen saatlerinde 18 ölü ve ilk bir raporda 5 ölü ve 9 kayıp olduğu bildirilmişti. Yüzlerce kişi yaralanırken, on binlerce hanede elektrik ve su kesintileri yaşandı .

En görünür trajedi, depremin tetiklediği bir patlamayla kısmen çöken bir alışveriş merkezinde yaşandı; kurtarma ekipleri hala mahsur kalanları arıyor . Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, acil durum müdahalesini koordine etmek üzere bir hükümet görev gücü kurdu .

Sony'nin Görüntü Sensörü Fabrikası: Dünyanın En Büyük Tesisi Durdu

Sony, Kumamoto'da dünyanın en büyük görüntü sensörü fabrikasını işletiyor ve bu tesis kameralar ve akıllı telefonlar için günde 4 milyona kadar sensör üretme kapasitesine sahip . Tesis, depremin hemen ardından üretimi durdurdu ve çalışanları tahliye etti . Sony, 29 Temmuz itibarıyla tesisin yapısal ve ekipman incelemeleri için kapalı kaldığını ve yeniden başlatma için bir zaman çizelgesi olmadığını doğruladı . Sony'nin Nagasaki ve Oita'daki diğer sensör fabrikaları ise daha hızlı bir şekilde üretime geri döndü .

Kumamoto Teknoloji Merkezi'ndeki bu uzun süreli kapanma, iPhone kameralarından profesyonel dijital kameralara ve otomotiv görüş sistemlerine kadar her şeyde kullanılan CMOS görüntü sensörlerinin tedarikini tehdit ediyor. Sony'nin resmi açıklamasında, bina ve üretim hatlarındaki hasarın "halen değerlendirildiği" belirtildi .

Daha Geniş Yarı İletken Merkezi: TSMC, Tokyo Electron ve Renesas

Kumamoto, Japonya'nın "Silikon Adası"nın merkezidir; yarı iletken fabrikaları, ekipman üreticileri ve malzeme tedarikçilerinden oluşan yoğun bir kümedir. Prefektörlükteki her büyük yarı iletken operasyonu depremden sonra durdu veya tahliye edildi:

• TSMC'nin JASM fabrikası (Japan Advanced Semiconductor Manufacturing) - çalışanlarını tahliye etti ancak yapısal hasar olmadığını bildirdi ve 28 Temmuz akşamı itibarıyla kademeli olarak yeniden çalışmaya başladı .
• Tokyo Electron - yarı iletken ekipman üreticisi - Kumamoto'daki iki fabrikasında en az 29 Temmuz'a kadar üretimi durdurdu . Şirket daha sonra büyük bir hasar olmadığını ve ertesi haftadan itibaren tam kapasite çalışmayı hedeflediğini açıkladı .
• Fujifilm - Kikuyo'daki fabrikasını tahliye etti .
• Renesas - önemli bir otomotiv çip tedarikçisi - operasyonlarını askıya aldı .
• SCREEN Holdings - çalışanlar arasında yaralanma olmadığını ve güvenlik kontrollerinin devam ettiğini doğruladı .

Bu aksama, Kyushu bölgesindeki çok sayıda üretici, perakendeci ve hizmet sağlayıcıyı operasyonlarını askıya almaya zorladı .

Otomotiv Tedarik Zinciri Riskleri

Depremin etkisi, mikrodenetleyiciler, güç yarı iletkenleri ve görüntü sensörleri için Kumamoto'ya bağımlı olan otomotiv sektörüne de sıçradı:

• Honda, Kumamoto'daki motosiklet fabrikasını geçici olarak durdurdu .
• Toyota, yakındaki tesislerde çalışanları tahliye etti veya üretimi duraklattı .
• Otomotiv mikrodenetleyicilerinin kritik bir tedarikçisi olan Renesas, operasyonlarını askıya alarak dünya çapındaki araç montaj fabrikalarında durma riskini artırdı .

2016'daki benzer bir aksamanın Sony ve Renesas üretimini haftalarca durdurduğu göz önüne alındığında , araba üretimi üzerindeki etkinin tam boyutu henüz ortaya çıkıyor.

Piyasa ve Ekonomik Şok

Deprem, zaten gergin olan bir piyasayı vurdu. 29 Temmuz'da Nikkei Hisse Senedi Ortalaması 930 puan düşerek önemli bir psikolojik seviyenin altına indi . Yarı iletken hisseleri ağır baskı altına girdi: Kioxia günlük limitinin en düşük seviyesine indi, Advantest ve Tokyo Electron gibi endekste yüksek ağırlığa sahip hisseler keskin bir şekilde düştü .

• TSMC'nin ABD hisseleri piyasa öncesi işlemlerde %4'ün üzerinde düştü .
• Asya çip hisseleri düzeltme bölgesine girdi; Samsung Electronics Seul'de erken işlemlerde %9,5'e, SK Hynix ise %10,9'a kadar geriledi .
• KOSPI, işlem durdurulmasının ardından %10,84 düşüşle kapandı .

Deprem, yapay zeka ve çip hisselerindeki daha geniş çaplı satış dalgasını daha da kötüleştirdi, ancak düşüşün birincil nedeni depremin kendisi değildi .

Japonya hükümeti, hasarı değerlendirmek ve toparlanmayı koordine etmek için bir görev gücü oluşturdu . Deprem ayrıca Kyushu Electric'in Sendai nükleer santralinin yakınında meydana geldi, ancak nükleerle ilgili herhangi bir olay bildirilmedi .

Önemli Belirsizliklerin Özeti

Güçlü artçı sarsıntılar devam ettiği ve kurtarma çalışmaları sürdüğü için durum hâlâ akışkandır. Hassas yarı iletken üretim ekipmanlarındaki hasarın tam boyutunun ve bunun küresel elektronik ve otomotiv üretimi üzerindeki nihai tedarik zinciri etkisinin değerlendirilmesi haftalar alacaktır.