ABD-İran ateşkesi piyasaları yükseltti, çip hisselerini sarstı

Gerilimin düşmesi, özellikle enerji piyasalarında hemen hissedildi. Haftalar süren saldırıların oluşturduğu savaş risk primi silinirken Brent petrol vadeli kontratları yaklaşık yüzde 4 düşerek varil başına 92,80 dolara geriledi . Daha düşük petrol fiyatı ve Hürmüz Boğazı üzerinden tedarik kesintisi riskinin azalması, hisse senetlerinde geniş tabanlı alımları destekledi .

• Dow Jones Sanayi Endeksi: Yaklaşık 260 puan, yani yüzde 0,6-0,7 yükseldi ve üst üste ikinci kazancını kaydetti .
• S&P 500 ve Nasdaq vadeli kontratları: Seans öncesi işlemlerde sırasıyla yaklaşık yüzde 1 ve yüzde 1,6 arttı; gün ilerledikçe kazanımların bir bölümü silindi .
• Sektörler: Alımlar büyük ölçüde genele yayıldı ve sektör endekslerinin çoğu artıda kaldı .

ABD’nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, Başkan Donald Trump’ın diplomatik bir yol izlemek için askeri operasyonları durdurma kararı aldığını söyledi .

Bununla birlikte yatırımcılar ateşkesin kırılgan olduğunun farkındaydı. Aynı hafta sonu Husilerin Suudi Arabistan’daki petrol tesislerine saldırması ve Ukrayna’nın Hazar Denizi’nde İran’a ait ticari bir gemiyi hedef alması, gerilimin tamamen ortadan kalkmadığını gösterdi . Yine de pazartesi gününün baskın piyasa anlatısı rahatlamaydı.

Bir gün sonra gündem değişti: Çiplerde küresel satış dalgası

28 Temmuz’da iyimser hava yerini sert bir yarı iletken satışına bıraktı. Yapay zekâ patlamasının gerektirdiği finansman ve yatırım miktarına ilişkin kaygılar derinleşirken, çip hisseleri küresel risk iştahındaki zayıflığın merkezine yerleşti.

• iShares Semiconductor ETF (SOXX): Seans öncesi işlemlerde yüzde 3’ten fazla geriledi .
• Nvidia: Hisseleri yaklaşık yüzde 5 düştü .
• Güney Kore KOSPI: Çip üreticilerindeki satışların etkisiyle üç ayın en düşük seviyesine indi .
• Nasdaq vadeli kontratları: Negatif bölgeye geçti .

Satışın arkasında birkaç kaygı aynı anda etkili oldu. Wall Street Journal’ın haberine göre Nvidia, Ohio’daki bir veri merkezi projesi için yaklaşık 250 milyar dolarlık finansman garantisi sağlama görüşmeleri yürütüyordu . Bu olağanüstü büyüklükteki rakam, yatırımcıların yapay zekâ altyapısına yapılan harcamaların — çipler, veri merkezleri ve enerji dahil — benzer ölçekte gelir üretip üretemeyeceğini daha yüksek sesle sorgulamasına yol açtı.

Yapay zekâ çipleri alanında Çin’den gelen rekabet haberleri de baskıyı artırdı . Böylece piyasalarda belirgin bir ayrışma oluştu: Daha düşük petrol fiyatlarından ve savunmacı sektörlerden destek alan Dow Jones görece iyi performans gösterirken, yüksek değerlemeli çip şirketlerinin ağırlıkta olduğu Nasdaq ve Asya borsaları geriledi .

Petrol düşerken tahvil piyasası neden aynı ölçüde rahatlamadı?

27-28 Temmuz hareketleri, farklı varlık sınıflarının aynı habere nasıl farklı tepki verdiğini de ortaya koydu. Ateşkesin sürmesiyle petrol fiyatları salı günü de düşmeye devam etti; Brent petrol yaklaşık 87 dolar seviyesine doğru geriledi .

Ancak petrolün ucuzlaması, ABD tahvillerinde güçlü ve geniş kapsamlı bir yükseliş yaratmadı. Hazine tahvili getirileri genel olarak yatay kaldı. Bu durum, piyasaların petrol düşüşünü Federal Rezerv’in para politikası beklentilerini değiştirecek kadar güçlü bir dezenflasyonist gelişme olarak görmediğine işaret etti .

ABD doları da genel olarak zayıfladı. Bu hareket, jeopolitik risk iştahındaki değişimin yanı sıra yatırımcıların Fed’in faiz kararına yönelik pozisyonlanmasını yansıttı .

Asya piyasaları çip satışından en ağır darbeyi alırken, ABD ve Avrupa borsaları daha iyi dayandı. Düşük petrol fiyatları teknoloji dışındaki malzeme ve sanayi şirketlerine destek verdi . Dow Jones’un yükselirken Nasdaq’ın düşmesi, piyasada sistemik bir panikten çok sektörler arası bir rotasyona işaret etti. Yine de teknoloji sektörünün sermaye harcamalarındaki yorgunluğa karşı ne kadar hassas olduğu açıkça görüldü.

Fed kararı öncesi “canlı” toplantı endişesi

Piyasalardaki dalgalanmanın arka planında 29 Temmuz’daki Federal Rezerv faiz kararı da vardı. Birden fazla piyasa değerlendirmesine göre yatırımcılar faiz artırımı olasılığını yüzde 38 olarak fiyatlıyordu. Bu, daha sabırlı bir Fed bekleyenler açısından alışılmadık derecede yüksek bir ihtimaldi . Saxo Bank toplantıyı “canlı” olarak nitelendirerek, yatırımcıların olası bir sürpriz faiz artışı konusunda tetikte olduğunu belirtti .

Daha yüksek faiz riski, özellikle gelecekteki büyüme beklentilerine duyarlı teknoloji ve çip hisseleri üzerinde baskı oluşturdu. Piyasanın ekonomik görünümü zaten belirsizdi:

• S&P 500 ve Nasdaq, söz konusu döneme girerken iki hafta üst üste düşüş yaşamıştı .
• İkinci çeyrek bilanço sezonu bazı sektörlerde güçlü başlasa da çip şirketlerindeki zayıflık devam ediyordu .
• Yapay zekâ yatırım tezinin temel sorusu giderek daha belirgin hale geldi: Çiplere ve veri merkezlerine yapılan dev sermaye harcamaları yeterli getiri sağlayacak mı, yoksa piyasada aşırı yatırım mı oluştu?

Big Tech bilançoları yapay zekâ rallisinin sınavı oldu

27-31 Temmuz haftası, 2026’nın en yoğun bilanço dönemlerinden biri ve Fed açısından yılın en kritik haftalarından biri olarak görülüyordu . Yapay zekâ odaklı piyasa rallisinin geleceği açısından en önemli şirketler, aynı zamanda bu harcama dalgasını finanse eden büyük teknoloji şirketleriydi .

Alphabet’in bilançosu açıklanmış, sonuçlar beklentileri karşılamayarak haftaya girilirken yatırımcı duyarlılığını zayıflatmıştı . Takvimde öne çıkan başlıklar şunlardı:

• 29 Temmuz — Fed faiz kararı: Faiz artırımı olasılığı yüzde 38 olarak fiyatlandı; yatırımcılar özellikle şahin bir sürprize karşı hazırlıklıydı .
• Microsoft bilançosu: Büyük teknoloji şirketleri arasında ilk açıklanan sonuçlardan biri olarak yapay zekâ harcamaları ve bulut büyümesinin yönünü gösterecekti .
• Meta bilançosu: Yapay zekânın gelire dönüştürülüp dönüştürülemediği ve dijital reklam talebi açısından kritik bir testti .
• Amazon bilançosu: Tüketici harcamaları ve bulut hizmetleri için önemli bir göstergeydi .
• Apple bilançosu: Piyasa değeri en yüksek şirketlerden biri olarak iPhone talebi ve yapay zekâ entegrasyonuna ilişkin sinyaller verecekti .

Bu iki günlük hareketin merkezindeki gerilim netti: Düşük petrol fiyatları ve ABD-İran gerilimindeki yumuşama ekonominin geneli ile teknoloji dışı sektörler için olumlu bir tablo sunarken, yapay zekâ yatırımlarındaki yorgunluk, Çin rekabeti ve olası şahin Fed mesajı boğa piyasasına öncülük eden çip sektörünü vurdu.

Bu nedenle 28 Temmuz’daki satış yalnızca geçici bir sektör rotasyonu mu, yoksa yapay zekâ odaklı rallide daha derin bir çözülmenin ilk işareti mi sorusu öne çıktı. Yanıtı büyük ölçüde Fed kararı ile Microsoft, Meta, Amazon ve Apple’ın bilançoları ve geleceğe yönelik harcama planları belirleyecekti .