Tarihte Bir İlk: ICC Başsavcısı Görevden Alındı – Skandal mı, Siyasi Oyun mu? Netanyahu Bağlantısı

BM İç Denetim Ofisi (OIOS) konuyu soruşturdu ve bulgularını Aralık 2025'te raporladı . Mart 2026'da, ICC bürosu tarafından atanan üç yargıç oybirliğiyle OIOS'un fiili bulgularının Khan'ın "suistimalini veya görevi ihlalini kanıtlamadığı" sonucuna vardı . Buna rağmen, ICC'nin yönetim denetim organı iddiaların inandırıcı olduğuna karar verdi ve görevden alınmasını tavsiye etti .

8 Haziran 2026'da, Taraf Devletler Meclisi Bürosu gizlice Khan'ı geçici olarak görevden uzaklaştırdı ve konuyu 125 üye ülkenin tamamına iletti . İngiltere Baro Standartları Kurulu (BSB) da ayrıca Khan'ın İngiltere ve Galler'de avukatlık yapmasını geçici olarak askıya aldı . Khan'ın hukuk ekibi, davanın "siyasileştirildiğini" ve özellikle Netanyahu'nun tutuklama emrini takip ettiği için kendisine karşı açıldığını savundu .

Oylama Öncesi Usul Değişiklikleri

2 Temmuz 2026'da, ICC'nin yürütme bürosu oylama prosedürünü iki aşamalı bir süreçten tek bir oylamaya değiştirdi. Middle East Eye'ın "kendi kurallarıyla bariz bir çelişki" olarak tanımladığı bu değişiklik, görevden alınma eşiğini düşürdü ve büronun çoğunluğu tarafından onaylandı . Khan'ın destekçileri bu kural değişikliğini, sonucun önceden kurgulandığının kanıtı olarak gösteriyor .

Süreci eleştirenler, suistimal tespiti ile görevden alma kararının tek bir oylamada birleştirilmesinin, üye ülkelerin olgusal soruyu (suistimal oldu mu?) siyasi sorudan (görevden alınmalı mı?) ayırmasını zorlaştırdığını savunuyor.

ICC Üye Ülke Oylaması

Oylama, 24 Temmuz 2026'da New York'taki BM merkezinde acil ve gizli bir oturumda gerçekleşti . Görevden alınma için gereken eşik 63 oydu — 125 üye ülkenin mutlak çoğunluğu . Sonuç olarak 82 üye ülke, Khan'ı "ciddi suistimal ve ciddi görev ihlali" nedeniyle görevden almak için oy kullandı . Oylama gizliydi . Bu, bir ICC başsavcısının ilk kez görevden alınmasıydı .

Netanyahu Tutuklama Emri Bağlantısı

Netanyahu'ya yönelik tutuklama emri, Khan'ın görevden alınması etrafındaki tartışmanın merkezinde yer alıyor. Khan, Mayıs 2024'te Netanyahu ve Gallant için tutuklama emri çıkarmaya çalıştığını duyurdu — suistimal iddialarının kamuoyuna yansıdığı dönemle aynı zamana denk geliyor . Kasım 2025'te İsrail, Khan aleyhindeki cinsel taciz iddialarının onu davadan men etmesi ve tutuklama emrini geçersiz kılması gerektiğini öne sürerek ICC'den Netanyahu hakkındaki tutuklama emrini iptal etmesini resmen talep etti . Görevden almanın ardından Netanyahu, kararın "gerçeği ortaya çıkardığını" söyledi ve Khan'ın tutuklama emrini "kendisine yönelik suçlamalardan dikkati dağıtmak için" çıkardığını iddia etti .

Görevden alma, Netanyahu ve Gallant hakkındaki tutuklama emirlerini iptal etmiyor; bunlar yasal olarak yürürlükte kalmaya devam ediyor . Ancak, Khan'ın görevden alınmasını sağlayan siyasi ve usuli mekanizma, sürecin İsrail liderini korumak için silah haline getirildiği yönündeki suçlamaları körükledi.

BM Özel Raportörü'nün İddiası

İşgal Altındaki Filistin Toprakları Özel Raportörü Francesca Albanese, 25 Temmuz'da Khan'ın görevden alınmasının "İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu aleyhindeki tutuklama emrini boşa çıkarma kampanyasından ayrı okunamayacağını" söyledi. Albanese, "Khan'ın görevden alınması, Netanyahu'nun tutuklama emrini etkisiz hale getirme mücadelesiyle birebir örtüşüyor" ifadelerini kullandı . Bu, BM sistemi içinden görevden almanın Netanyahu davasını baltalamak için siyasi amaçlı olduğu yönündeki en net üst düzey iddiadır.

Albanese'nin açıklaması, Khan'ın destekçileri ve İsrail'i eleştiren kuruluşlar tarafından hızla yayılırken, görevden almayı savunanlar disiplin kurulu bulgularına ve denetim organının iddiaları inandırıcı bulduğu yönündeki kararına işaret etti .

Pozisyonların Özeti

Mevcut kanıtlar iki rakip anlatı sunuyor. Birincisi, denetim organının sonucu ve oylamanın büyüklüğü tarafından desteklenen, meşru bir disiplin sürecinin işlediğini savunuyor. Diğeri ise Khan, Albanese ve diğer eleştirmenler tarafından dile getirilen, sürecin — en belirgin olarak usul kuralı değişikliği yoluyla — siyasi bir hedefe ulaşmak için manipüle edildiğini iddia ediyor. Kural değişikliği tek başına siyasallaşmayı kanıtlamaz, ancak Khan'ın görevden alınmasını hızlandırmak için usulüne uygun yargılamanın feda edildiğini savunanlar için bir odak noktası haline geldi.

Sırada Ne Var?

Khan'ın avukatları, mevcut tüm yasal mekanizmaları kullanarak sonuca itiraz edeceklerini açıkladı, ancak yorumcular Roma Statüsü'nün üye devletlerin görevden alma oylamasına karşı net bir temyiz yolu sağlamadığına dikkat çekiyor . Netanyahu ve Gallant hakkındaki tutuklama emirleri yürürlükte kalmaya devam ediyor, ancak bunların pratik gücü, onları talep eden savcıyı çevreleyen tartışmalar nedeniyle zayıflamış durumda. ICC şimdi, mahkemeye yönelik saldırılarını artıran ABD'nin yanı sıra derin iç bölünmeler ve dış baskılar arasında bir halef atama zorluğuyla karşı karşıya .