Yen'de Mayıs'tan Bu Yana En Sert Haftalık Düşüş: Dolar/Yen 165'e Dayandı

24 Temmuz 2026 haftasında Japon yeni, Mayıs ayından bu yana en sert haftalık düşüşünü yaşayarak USD/JPY paritesini 163'ün üzerine ve 165 seviyesine doğru itti. Bu, dolar karşısında 1986'dan bu yana görülen en düşük seviye anlamına geliyor . Perşembe günü (23 Temmuz) yen, 163,99 ile 40 yılın en düşük seviyesini gördü ve haftalık kaybı yaklaşık %0,9'a ulaştı . İşte bu çöküşü tetikleyen faktörler ve yatırımcıların izlemesi gerekenler.

Yeni Çökerten Dört Güç

1. ABD-Japonya Faiz Farkının Açılması

ABD Merkez Bankası (Fed), Haziran ayında politika faizini %3,50-%3,75 aralığında sabit tutarken, Japonya Merkez Bankası (BOJ) aynı ay faizi 31 yılın en yüksek seviyesi olan %1,00'e yükseltti . Ancak piyasalar, BOJ'un bu farkı hızla kapatabileceğine ikna olmuş değil. Eski BOJ politika kurulu üyesi Sayuri Shirai, bir Fed faiz artırımının USD/JPY'yi 163-165'e taşıyabileceği uyarısında bulundu . Goldman Sachs da Japonya'daki mali baskılar, ABD Hazine tahvil getirilerinin daha uzun süre yüksek kalması ve BOJ'un kademeli faiz artırımlarını gerekçe göstererek bir yıllık USD/JPY tahminini 155'ten 165'e revize etti .

2. ABD-İran Savaşı Doların Güvenli Liman Talebini Artırıyor

Yeniden alevlenen Orta Doğu çatışması, doların güvenli liman talebini artırırken petrol fiyatlarını da yukarı çekti. Brent petrol, Temmuz ortasında varil başına 90 dolara ulaştı ve ayın ilerleyen günlerinde de yükselişini sürdürerek 23 Temmuz'da %1,3'ün üzerinde artışla 95,31 dolara çıktı . Yüksek petrol fiyatları ABD Hazine tahvil getirilerini artırıyor ve Fed faiz artırım bahislerini canlandırarak yen üzerinde ek baskı oluşturuyor . Uluslararası Enerji Ajansı'na göre ABD-İran çatışması, küresel petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintisine yol açtı ve bu durum yen üzerindeki baskıyı Temmuz boyunca sürdürdü .

3. ABD Hazine Tahvil Getirilerindeki Sıçrama ve Fed'in Şahin Sinyalleri

Temmuz başında ABD tahvil getirilerindeki keskin yükseliş doları güçlendirdi ve yeni 30 Haziran'da 162,27 ile 40 yılın en düşük seviyesine itti . Fed'in Haziran toplantı tutanakları, "bazı politika sıkılaştırmalarının muhtemelen gerekli olacağını" göstererek sıkılaşma beklentilerini yeniden canlandırdı . Fed'in nokta grafiği de daha şahin bir ton benimsedi ve dokuz yetkili 2026'da en az bir faiz artırımı beklediğini belirtti . 21 Temmuz'da yen, doların ABD-İran gerginlikleriyle birlikte ABD tahvil getirileriyle yükselmesi sonucu 1986'dan bu yana ilk kez 163'ün altına geriledi .

4. Piyasaların Japonya'nın Döviz Müdahalesine Şüpheyle Yaklaşması

Japonya Maliye Bakanlığı defalarca müdahaleye hazır olduğunu belirtse de piyasalar sözlü uyarılara karşı giderek daha şüpheci hale geldi. Haberlere göre Tokyo, yen ayılarını tedirgin etmek için kasıtlı olarak net müdahale dilini kullanmaktan kaçındı ancak bu strateji ters tepti . Japonya, 2026 yılı başında yeni desteklemek için rekor seviyede 74 milyar dolar harcadı ancak CNBC'ye konuşan yatırımcılar, ABD faizleri Japonya'nın çok üzerinde olduğu sürece müdahalenin tek başına yen düşüşünü tersine çevirmesinin zor olduğunu belirtti . Yendeki yaklaşık %0,9'luk haftalık düşüş, Mayıs ayında Japonya'nın rekor müdahalesinin ardından yaşanan zayıflamadan bu yana en kötü haftalık performans oldu .

Beklenen Merkez Bankası Kararları

BOJ Toplantısı (30-31 Temmuz 2026)

BOJ'un faizi %1,00'de tutmasına kesin gözüyle bakılıyor; piyasa fiyatlamaları değişiklik yapılmamasına yaklaşık %97 ihtimal veriyor . Asıl sinyal, geleceğe yönelik yönlendirmede (forward guidance) gelecek. BOJ'un daha fazla faiz artırımı taahhüt eden şahin duruşunu koruyup korumayacağı takip edilecek. BOJ ayrıca, yapay zeka talebindeki patlama ve dirençli iş dünyası hissiyatı sayesinde 2026 mali yılı büyüme tahminini mevcut %0,5'ten yaklaşık %0,8'e yükseltebilir . Kaynaklar, merkez bankasının zayıf yen kaynaklı enflasyon risklerine odaklanacağını belirtiyor . Ekonomistlerin yaklaşık üçte ikisi, politika faizinin 2027'nin ikinci çeyreğine kadar %1,50'ye ulaşmasını bekliyor .

Fed'in Politika Yolu

Fed'in bir sonraki hamleleri verilere bağlı olacak. Haziran ayı istihdam raporunun beklentilerin oldukça altında kalmasının ardından piyasalar yeniden fiyatlama yaptı; Fed fon vadeli işlemleri yatırımcıları şu anda Eylül ayında faiz artırımı olasılığını %67'den %53 olarak görüyor . Fed'den gelecek herhangi bir şahin sinyal veya ABD-İran çatışmasından kaynaklanan petrol kaynaklı bir enflasyon dalgası, yen üzerindeki baskıyı daha da artıracaktır. Fed, Haziran ayında "ek faiz ayarlamaları" ifadesini kaldırarak daha temkinli ve veri odaklı bir politika duruşunu pekiştirdi ancak nokta grafiği, yetkililerin enflasyon riskleri konusunda bölünmüş olduğunu gösterdi .

Takip Edilmesi Gereken Jeopolitik Riskler

• ABD-İran savaşının tırmanması. Olası bir tırmanma, petrol fiyatlarını yukarı çekecek, ABD tahvil getirilerini yükseltecek ve doların güvenli liman akışını güçlendirecek - tüm bunlar yen için olumsuz . Maybank analistleri, gerilimlerin devam etmesi halinde petrolün varil başına 100 doların üzerine çıkabileceği uyarısında bulundu .
• Taşıma işleminin (carry trade) tersine dönme riski. Yen taşıma işlemi hala büyük; ani bir tersine dönüş keskin bir yen değerlenmesini tetikleyebilir ancak şu an için trend daha fazla zayıflamadan yana .
• Doğrudan döviz müdahalesi. Tokyo, bu son düşüşte henüz adım atmadı. Müdahale (dolar satıp yen almak), değer kaybını yavaşlatmak için en güçlü kısa vadeli araç olsa da etkisi genellikle geçici oluyor .
• Mali politika endişeleri. Başbakan Sanae Takaichi'nin mali politikalarına ilişkin endişeler de para birimi üzerinde baskı oluştururken, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının ardından ithalatın toparlanması ve Japonya'nın ticaret dengesindeki bozulma da yen için olumsuz faktörler .

Özetle: Yenin çöküşü, birbirini besleyen dört faktörün bir sonucudur: şahin bir Fed, genişleyen faiz farkı, tırmanan bir Orta Doğu savaşı ve piyasaların BOJ'un yeterince hızlı faiz artıramayacağına dair şüpheleri. Bir sonraki büyük kırılma noktaları, 31 Temmuz'daki BOJ kararı (ve gelecekteki faiz artırımlarına ilişkin sinyalleri) ile Fed'in faiz indirimine veya daha fazla sıkılaştırmaya yönelik herhangi bir yön değişikliği olacak. ABD-Japonya faiz farkının anlamlı bir şekilde daralması veya ABD-İran çatışmasında bir yumuşama olmadığı sürece USD/JPY için en az dirençli yol 165'e doğru daha da yükselmek .