İHA Saldırıları Rusya'nın En Büyük E-Ticaret Platformlarının Sözleşmelerini Nasıl Bir Anda Değiştirdi?

Temmuz 2026'da Ukrayna insansız hava araçlarının (İHA) Rus lojistik altyapısına yönelik bir dizi saldırısı, Rusya'nın e-ticaret dünyasında benzeri görülmemiş bir dönüşüme yol açtı. Birkaç gün içinde, ülkenin en büyük üç çevrimiçi pazar yeri olan Wildberries, Ozon ve Yandex Market, satıcı anlaşmalarını yeniden yazarak hava saldırılarını 'mücbir sebep' olarak sınıflandırdı ve böylece yok olan envanterin mali riskini tamamen satıcılara yükledi.

İHA Saldırı Dalgası

18 Temmuz 2026 gecesi Ukrayna İHA'ları, Wildberries'in Moskova bölgesindeki Elektrostal ve Tambov bölgesindeki Kotovsk'ta bulunan iki depo kompleksini vurdu. En az sekiz işçi öldü, 80'den fazla kişi yaralandı . Şirketin ana lojistik merkezi olan Elektrostal'daki yangın, 200 kilometreden fazla sürüklenen bir duman bulutu oluşturdu ve Wildberries'in toplam depo alanının %15'ine kadar hasar verdi .

Takip eden haftada saldırılar neredeyse her gün devam etti. Krasnodar, Nevinnomıssk, Stavropol, Sankt-Peterburg, Leningrad bölgesi ve ilhak edilen Kırım'daki tesisler vuruldu . Ölü sayısı en az dokuza yükseldi . Meduza'nın ön hesaplamalarına göre satıcı kayıpları 150 milyar rubleyi aştı . Kremlin, hem Wildberries'in hem de satıcılarının 'kayıplarla boğuştuğunu' kabul etti .

Her Bir Platform Satıcı Sözleşmesini Nasıl Değiştirdi?

Üç büyük platform da hızlı bir şekilde hareket etti:

Wildberries, satıcı sözleşmesini 7 Temmuz'da (ilk saldırıdan on bir gün önce) değiştirerek, insansız hava aracı saldırıları da dahil olmak üzere askeri eylemler nedeniyle kaybolan veya hasar gören mallar için satıcılara tazminat ödeme yükümlülüğünden feragat ettiğini duyurdu . Bu değişiklikler ancak 18 Temmuz saldırılarından sonra geniş çapta kamuoyunun dikkatini çekti .

Ozon, 12 Haziran'da yürürlüğe giren sözleşmesini revize ederek, 'askeri eylem, olağanüstü hal, top atışı, kitlesel ayaklanma veya benzer diğer durumlar' nedeniyle kaybolan veya hasar gören mallar için satıcılara tazminat ödemeyeceğini belirten bir dil ekledi . Medya kuruluşları bu değişikliği 18 Temmuz'a kadar fark etmedi .

Yandex Market, 20 Temmuz'da yeni bir satıcı sözleşmesi yayınladı ve aynı gün yürürlüğe girdi. Sözleşme, şirketi insansız hava aracı ve füze saldırıları da dahil olmak üzere acil durumların neden olduğu 'yükümlülüklerin kısmen veya tamamen yerine getirilmemesinden' sorumlu tutmuyor . Bu, üç büyük pazar yerinden bu değişikliği benimseyen sonuncusu oldu.

Artık her üç platform da hava saldırılarını mücbir sebep olarak sınıflandırarak, yok olan envanterin tüm mali riskini satıcılara yüklüyor .

Wildberries 'SVO İçin Her Şey' Etiketini Kaldırdı

Saldırıların ardından Wildberries, 200.000'den fazla ürünün listelendiği 'Özel Askeri Operasyon İçin Her Şey' ürün etiketini kaldırdı . Sitede 'SVO' veya 'SVO için her şey' araması yapıldığında artık 'Uygun ürün bulunamadı' mesajı çıkıyor .

Ancak gazeteciler ve bağımsız gözlemciler, kaldırma işleminin yüzeysel olduğunu hemen doğruladı. Kurşun geçirmez yelekler ve koruyucu kasklar 'Spor' bölümünde; FPV dronlar ve bileşenleri 'TV, Ses, Foto, Video Ekipmanları' kategorisinde; taktik sırt çantaları ve botlar ise 'Çantalar ve Sırt Çantaları' ile 'Ayakkabı' bölümlerinde bulunabiliyor . Birçok ürün hâlâ 'SVO'da kanıtlanmış' veya 'SVO bölgesinde kullanılıyor' gibi etiketler taşıyor . Birden fazla yayın organı, etiketin silindiğini ancak ürünlerin silinmediğini bildiriyor .

Önemli Uyarılar

• Wildberries depoları için 35,5 milyar rublelik yeniden inşa rakamı, kaynaklı hiçbir raporda doğrulanamadı. En somut hasar rakamı, satıcı kayıplarının '150 milyar rubleden fazla' olduğunu tahmin eden Meduza'nınkidir ; bu, bina yeniden inşasını değil, tüccar envanterini kapsamaktadır.
• Mevcut kaynaklar en az yedi farklı yerde (Elektrostal, Kotovsk, Krasnodar, Nevinnomıssk, Stavropol, Kirov bölgesi ve Kırım) yapılan saldırıları doğruluyor ancak hiçbir kaynak tam olarak on lojistik merkezinin vurulduğunu saymıyor .
• Sözleşme değişiklikleri çok yakın zamanda (18-22 Temmuz 2026) yapıldı ve haberler esas olarak bağımsız Rusça ve sürgün medyasından (Meduza, Vyorstka, The Moscow Times, Nasha Niva) geliyor, resmi pazar yeri duyurularından değil.

Bunun Tüccarlar İçin Anlamı

Bu platformlar aracılığıyla satış yapan binlerce küçük ve orta ölçekli Rus işletmesi için sözleşme değişiklikleri, savaş zamanı operasyonel riskini doğrudan bir mali kayba dönüştürüyor. Wildberries depolarında envanteri olan satıcılar, tazminat için yasal bir yol olmaksızın mallarının yok olduğunu gördü. Yüzlerce satıcı, kayıplarıyla ilgili şikayetlerini anlatan videolar yayınladı . Wildberries, satıcılar için bir 'destek önlemleri' paketi hazırladı ancak ödemelerin nasıl hesaplanacağını veya ne zaman ulaşacağını açıklamadı .

Başlangıçta petrol rafinerilerine ve askeri altyapıya odaklanan Ukrayna'nın insansız hava aracı kampanyası, Kiev'in depoların Rus drone üretimi için yaptırıma tabi bileşenler tedarik ettiğini iddia etmesinin ardından e-ticaret lojistik merkezlerine kadar genişledi. Bu iddia bağımsız olarak doğrulanmadı .