AB’den TikTok’a üçüncü DSA hamlesi: Çocukların profilleri neden yabancılara açık kalıyor?

Komisyonun tespit ettiği üç sorun

Avrupa Komisyonu, TikTok’un tasarımında özellikle şu noktaları sorunlu buldu:

• 13-17 yaş grubundaki kullanıcılar hesaplarını herkese açık hâle getirebiliyor. Böylece TikTok hesabı olmayan kişiler de dâhil olmak üzere herhangi bir kullanıcı, reşit olmayan kişinin profilini ve içeriklerini görebiliyor . 16-17 yaş grubundaki kullanıcıların paylaşımları ayrıca TikTok’un “Sizin İçin” akışında daha geniş bir kitleye önerilebiliyor .
• 13-15 yaş grubunda özel hesap korumasını aşmak çok kolay. TikTok bu yaş grubu için bazı güvenlik ayarlarını sunsa da Komisyon, arayüzün çocukların bu korumaları minimum çabayla kaldırmasına izin verdiği sonucuna vardı .
• 16-17 yaş grubundaki kullanıcıların özel profilleri yetişkinlere karşı tamamen kapalı değil. Hesap özel olarak ayarlansa bile yetişkinler bu profillerin içeriklerini görebiliyor ve kullanıcılarla etkileşime geçebiliyor. Komisyon, bu durumun DSA’nın gerektirdiği koruma düzeyine ulaşmadığını belirtti .

Komisyona göre bu tasarım tercihleri; istenmeyen iletişim, siber zorbalık ve çocukların kötü niyetli yetişkinlerin hedefi hâline gelmesi gibi riskleri artırabiliyor .

TikTok’un AB’deki DSA süreci

TikTok hakkında yürütülen resmi DSA soruşturması 19 Şubat 2024’te başlatıldı. Soruşturma; çocukların korunması, reklam şeffaflığı, araştırmacıların verilere erişimi ve bağımlılık yaratabilecek tasarım özellikleri gibi çeşitli başlıkları kapsıyor .

DSA dışındaki iki önemli ceza

TikTok’un Avrupa’daki hukuki sorunları yalnızca DSA ile sınırlı değil. İrlanda Veri Koruma Komisyonu, Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) kapsamında iki ayrı ceza verdi:

• 345 milyon avro — Eylül 2023: Çocukların verilerinin, özellikle 2020 döneminde yaş doğrulama ve gizlilik ayarları kapsamında işlenmesine ilişkin ihlaller .
• 530 milyon avro — 2 Mayıs 2025: Avrupa Ekonomik Alanı’ndaki kullanıcı verilerinin Çin’e aktarılmasıyla ilgili ihlaller. Karar, uyum sağlanmaması hâlinde veri aktarımlarının durdurulmasını da öngördü .

Bu iki para cezası, DSA kapsamında verilen cezalar değil; GDPR kuralları uyarınca uygulanan veri koruma yaptırımları.

AB’nin daha geniş çocuk güvenliği planı

TikTok’a yönelik son adım, Avrupa’da çocukların dijital hizmetlerde korunmasına ilişkin daha kapsamlı bir politika değişiminin parçası. Komisyon, 14 Temmuz 2025’te DSA kapsamında çocukların korunmasına yönelik kılavuz yayımlayarak platformlardan çevrim içi istismar, zararlı içerik, siber zorbalık ve bağımlılık yaratan davranışlara karşı önlem almasını istedi .

Avrupa Parlamentosu ise Ekim 2025’te sosyal medya ve benzeri hizmetler için AB genelinde dijital asgari yaşın 16 olmasını önerdi. Parlamento, platformların sorumluluğu yalnızca ebeveynlere bırakmak yerine hizmetlerini baştan itibaren “güvenli tasarım” ilkesiyle geliştirmesi gerektiğini vurguladı .

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 12 Mayıs 2026’da hazırlıkları süren Dijital Adalet Yasası ile sosyal medya platformlarındaki “bağımlılık yaratan ve zararlı tasarım” uygulamalarına yönelik yeni sınırlamalar ve yaş koşulları getirilebileceğini açıkladı .

13 yaş altındaki çocukların sosyal medyaya erişimine ilişkin öneri ise henüz kesinleşmiş bir AB yasağı değil. Komisyonun 24 Temmuz 2026 tarihli çevrim içi çocuk güvenliği belgesinde, platformlar hizmetlerinin güvenli tasarlandığını kanıtlayana kadar 13 yaş altı çocukların erişiminin kısıtlanması gerektiği belirtildi . Temmuz ayında Komisyon Başkanı’na sunulan özel panel raporu da benzer biçimde, platformların çocuklar için güvenli olduklarını önceden kanıtlaması gerektiğini savundu .

Buradaki temel yaklaşım, “çocuklar ve ebeveynler dikkat etmeli” anlayışından “platformlar güvenliği kanıtlamalı” anlayışına geçilmesi.

TikTok’u şimdi ne bekliyor?

24 Temmuz’daki açıklama henüz nihai bir ihlal kararı anlamına gelmiyor. TikTok’un Komisyonun ön bulgularına yanıt verme ve kendini savunma hakkı bulunuyor . Komisyon, şirketin açıklamalarını değerlendirdikten sonra nihai bir uyumsuzluk kararı verebilir.

İhlal kararı kesinleşirse TikTok için iki tür sonuç gündeme gelebilir:

• Küresel yıllık cironun yüzde 6’sına kadar para cezası .
• Reşit olmayan kullanıcıların hesapları için varsayılan ayarların ve diğer tasarım özelliklerinin değiştirilmesini zorunlu kılan düzeltici tedbirler .

TikTok ise genç hesaplarında 50’den fazla gizlilik ve güvenlik özelliği bulunduğunu belirterek Komisyonun bulgularını inceleyeceğini açıkladı . Ancak Brüksel’in son hamlesi, AB düzenleyicilerinin artık yalnızca yasa dışı içeriklere değil, platformların kullanıcıları yönlendiren ve korumaları aşılabilir kılan tasarım tercihlerine de odaklandığını gösteriyor.