Bank of America Uyardı: Petrol Fiyatlarındaki Kalıcı Yükseliş, Merkez Bankalarının 'Görmemezlikten Gelme' Stratejisini Tarihe Gömecek

Banka, en temel senaryosunda bile savaşın Nisan ayı sonundan önce sona erdiğini varsayarak 2026'nın ikinci çeyreğinde günlük 4 milyon varillik bir arz açığı, yılın ikinci yarısında ise ortalama 2,5 milyon varillik bir açık öngörüyor . Bu senaryoda Brent petrolün 2026 ortalamasının 92,50 dolar/varil, yıl sonuna kadar ise 100 dolar/varil civarında olması bekleniyor .

'Look-Through' Politikasının Çöküşü

BofA'nın uyarısı, küresel merkez bankalarının çatı kuruluşu olan Uluslararası Ödemeler Bankası'nın (BIS) tavsiyelerine doğrudan bir meydan okuma niteliğinde. BIS, 16 Mart 2026'da merkez bankalarına enerji fiyatlarındaki sıçramaya aşırı tepki vermemeleri çağrısı yapmış ve bu durumun, özellikle kısa süreliyse, bir şoku 'görmemezlikten gelmenin' klasik bir örneği olduğunu belirtmişti .

Ancak Temmuz ayına gelindiğinde BofA, şokun bu yaklaşımın geçerliliğini yitirecek kadar uzun sürdüğünü savunuyordu. Mart 2026'daki 'G4 merkez bankası haftasında' vadeli faiz piyasaları sıkılaşmacı bir dönüşü fiyatlamış olsa da, büyük merkez bankalarından (Fed, ECB, BOJ) hiçbiri faiz artırmadı . DBS analizi, petrol şokunun 'Fed'in enflasyon mücadelesini karmaşıklaştırdığını' belirtti; Fed, 2026 ve 2027 çekirdek PCE enflasyon projeksiyonlarını sırasıyla 0,2 ve 0,1 puan yukarı çekti .

ECB Başkanı Christine Lagarde, Nisan 2026'daki konuşmasında bu gerilimi kabul etti: 'Para politikası enerji fiyatlarını düşüremez. Ancak yüksek enerji maliyetlerinin ne zaman ücretler ve enflasyon beklentileri yoluyla tabana yayılan enflasyona dönüşme riski taşıdığını tespit etmeliyiz' .

Tayland: Ateş Hattındaki Net İthalatçı

Büyük bir net petrol ithalatçısı olan Tayland, bu krizden en çok etkilenen ülkelerden biri. Ülkenin Maliye Politikası Ofisi (FPO), 25 Temmuz 2026'da 2026 yılı Dubai ham petrol varil fiyatı tahminini 91 dolardan 82 dolara çekti. FPO, 2026'nın 4. çeyreğinden itibaren arz risklerinin azalmasıyla fiyatların düşmesini bekliyor . Revize edilen tahmin, fiyat aralığını 77-87 dolar olarak belirledi .

Tayland Merkez Bankası'nın Para Politikası Forumu, 14 Temmuz 2026'da Dubai ham petrolünün 2026'nın ikinci çeyreğinde zirve yapıp ardından kademeli olarak düşeceğini, ancak yıl sonu fiyatlarının savaş öncesi seviyelerin üzerinde kalacağını öngördü . Bankanın temel senaryosu, çatışmanın 2026'nın ilk yarısında yatıştığı yönünde; ancak kötü senaryoda tedarik kesintilerinin 2026 boyunca süreceği belirtiliyor .

Bu durumun reel etkileri şimdiden hissediliyor. Tayland'da enflasyon, Mayıs 2026'da artan enerji maliyetleri ve ulaşım ücretlerinin etkisiyle 38 ayın zirvesine çıktı . Hükümetin planlama ajansı iki farklı enflasyon senaryosu açıkladı: Petrol fiyatı hızla yükselip düşerse %1,5-2,5; yüksek fiyatların üç ay sürmesi durumunda ise %2,5-3,5 .

Tayland Maliye Bakanı Ekniti Nitithanprapas, Nisan ayında yaptığı uyarıda, Orta Doğu'daki enerji altyapısının o kadar ciddi şekilde hasar gördüğünü ve petrol ile gaz arzının istikrar kazanmasının bir ila iki yıl alabileceğini söyledi . Tayland devlet petrol şirketi PTT ise Nisan ayında, Orta Doğu çatışmasının yatışması durumunda petrol fiyatlarının 2026'nın 3. çeyreğinde kademeli olarak düşebileceğini, ancak transit stoklar nedeniyle bu düşüşün hemen gerçekleşmeyeceğini belirtti .

ADB: Büyüme Tahminlerinde Çifte Düşüş

Asya Kalkınma Bankası (ADB), kriz derinleştikçe bu yıl tahminlerini iki kez düşürdü. Nisan 2026 görünümünde gelişmekte olan Asya-Pasifik için 2026 büyümesini %5,1 olarak öngören ADB , Temmuz ayında bu oranı %4,9'a çekti. Bu oran 2025'teki %5,5'lik büyümenin oldukça altında .

Bölgesel enflasyonun 2026'da %4,3 olması bekleniyor (2025'te %3'tü). Bu, Nisan ayı tahminlerine göre 0,7 puanlık bir yukarı revizyon anlamına geliyor . ADB, bu revizyonun gerekçesini açıkça 'Orta Doğu çatışmasının enerji ve tedarik zincirlerinde yarattığı uzun süreli aksama, üretim maliyetlerini artırması ve ekonomik faaliyeti yavaşlatması' olarak gösterdi .

Tayland özelinde durum daha da vahim. ADB'nin Nisan 2026 ülke raporu, Tayland'ın GSYH büyümesinin 2026'da daha da yavaşlayacağını ve 2027'de toparlanacağını öngörüyor . ADB'nin 12 Temmuz 2026 tarihli bir sosyal medya paylaşımı, Tayland'ın 2026 büyümesini sadece %1,8 olarak verdi (gayriresmi kaynak) . Eylül 2025'teki ADB tahminleri zaten Tayland'ın 2026 büyüme tahminini %1,6'ya düşürmüştü . Tayland Merkez Bankası'nın 2025 4. Çeyrek Para Politikası Raporu ise Tayland ekonomisinin 2026'da %1,5 büyüyeceğini öngörüyordu .

Kasikorn Araştırma Merkezi'nin Mart 2026 tahminine göre, petrol şoku Tayland'ın 2026 GSYH büyümesini 0,2 ila 0,7 puan arasında aşağı çekebilir .

Stagflasyon Riski ve Merkez Bankasının İkilemi

Birçok tahmin, artık klasik stagflasyonist modele işaret ediyor: Yavaşlayan büyüme ile yükselen enflasyonun bir arada görülmesi. Bu, para politikası için en zorlu ortam çünkü faiz artırarak enflasyonu kontrol altına almaya çalışmak, zaten yavaşlamakta olan büyümeyi daha da baskılıyor. BofA'nın 'hafif stagflasyon' tanımlaması , Asya ve küresel ölçekte hakim riskin bu olduğu yönündeki geniş fikir birliğinin bir parçası.

Petrol fiyatları 2026'nın sonlarına doğru yüksek kalmaya devam ederse, enerji ithalatçısı ekonomilerdeki merkez bankaları (Tayland dahil) en zor tercihle karşı karşıya kalacak: Ya yavaşlayan büyümeye rağmen sıkılaştırmaya gitmek ya da hedefin üzerindeki enflasyonu kabul etmek.

Petrol Fiyatı Tahminlerindeki Uçurum Belirsizliği Gösteriyor

Belirsizliğin en net göstergesi, petrol fiyatı tahminlerindeki aşırı geniş aralık:

• Bank of America Petrolün 2026 boyunca 100 dolar/varil seviyesinde kalacağını görüyor
• J.P. Morgan Yumuşak arz-talep temelleri nedeniyle Brent petrolün 2026'da sadece 60 dolar/varil civarında ortalama yapacağını tahmin ediyor
• ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) Kısa Vadeli Enerji Görünümü'nde Hürmüz Boğazı'nın çoğunlukla kapalı kaldığını varsayarak Brent'i Haziran ve Temmuz aylarında 105 dolar/varil olarak projekte ediyor ve akışların kademeli olarak yeniden başlamasıyla düşüş bekliyor

EIA, Brent'in Mayıs 2026'da talep zayıflığı ve olası bir ABD-İran anlaşması haberleriyle düştüğünü, ancak üretim kesintileri ve düşük stokların fiyatları yüksek tuttuğunu belirtti . Tayland Petrol Fonu Ofisi'nin çatışma öncesi projeksiyonu ise yavaş ekonomik toparlanma ve arz fazlası nedeniyle 2026'da ham petrolün 60-70 dolar/varil aralığında olacağını varsayıyordu — bu tahmin artık gerçeklikten kopuk görünüyor.

Kilit Risk: En Zor Tercih

İran çatışması ve tedarik aksaklıkları petrolü 2026'nın sonuna kadar yüksek tutarsa, enerji ithalatçısı ekonomilerdeki merkez bankaları hiç de imrenilecek bir seçimle karşı karşıya kalmayacak. BofA'nın 'look-through' yaklaşımının artık geçerli olmayabileceği uyarısı, ikilemi netleştiriyor: Ya daha yüksek enflasyona tolerans göstermek ya da zaten yavaşlaması beklenen bir ekonomide para politikasını sıkılaştırmak.

Enflasyonun 38 ayın zirvesine çıktığı ve büyümenin %1,5-1,8 arasında tahmin edildiği Tayland için hata payı son derece dar. Tayland Merkez Bankası'nın kendi projeksiyonları, çatışmanın 2026'nın ilk yarısında yatışacağı varsayımına dayanıyor — ancak Temmuz ayı sonu itibarıyla bu varsayım henüz gerçekleşmiş değil.