BM, Teslim Olan Malili Askerlerin Katledilmesinin Ardından Savaş Suçu Soruşturması İstedi

23 Temmuz 2026'da — Malili orduya son yılların en ölümcül saldırısından beş gün sonra — BM İnsan Hakları Ofisi (OHCHR) sessizliğini bozdu. Ofis, teslim olan Malili askerlere işkence yapıldığı ve öldürüldüğü iddialarını açıkça kınadı, bağımsız bir soruşturma talep etti ve bu tür eylemlerin savaş suçu teşkil edebileceğini belirtti . BM, tüm tarafları uluslararası insancıl hukuka uymaya ve sorumluların hesap vermesini sağlamaya çağırdı .

Ancak bu hesap verme çağrısı, BM'nin Mali'deki etkisinin en zayıf olduğu bir döneme denk geliyor. Barış Gücü Misyonu MINUSMA 2023'te çekildi ve cunta yönetimi uluslararası kuruluşlara karşı son derece düşmanca bir tutum benimsedi . Tabrichat katliamı izole bir vahşet değil: Ayrılıkçı ve cihatçı gruplar arasında benzeri görülmemiş bir ittifakın kuzey ve orta Mali'yi aşamalı olarak ele geçirdiği ve cuntanın Rusya destekli güvenlik stratejisinin başarısızlığını gözler önüne serdiği bir yılın kanlı noktası .

Tabrichat Yakınlarında Ne Oldu?

Pusu, 18 Temmuz 2026'da, kuzeydoğu Mali'deki Anefis kasabası ile Gao şehri arasındaki yolda meydana geldi . Saldırı, Tuareg ayrılıkçı Azavad Kurtuluş Cephesi (FLA) ve El Kaide bağlantılı İslam ve Müslümanları Destekleme Grubu'nun (JNIM) ortak operasyonuydu .

En az 50 Malili asker öldürüldü ve Malili silahlı kuvvetler bunu son yılların en ölümcül saldırılarından biri olarak tanımladı . FLA'ya yakın bir kaynak Reuters'a 50'den fazla esir alındığını ve birçoğunun daha sonra idam edildiğini söyledi . Çevrimiçi videolarda, savaşçıların elleri başlarının üzerinde olan esir askerleri infaz ettiği görülüyordu . Her iki grup da askerlerin teslim olduğunu iddia etti; bu, uluslararası insancıl hukuka göre cinayetleri potansiyel bir savaş suçu haline getiriyor .

BM'nin soruşturma çağrısı açıktı: OHCHR, "olayın koşullarının bağımsız bir inceleme gerektirdiğini" ve eylemlerin "uluslararası hukuka göre savaş suçu oluşturabileceğini" belirtti .

Daha Geniş Çöküş: Wagner'den Afrika Kolordusu'na

Mali, 2026'da on yılı aşkın sürenin en şiddetli güvenlik kriziyle karşı karşıya . İktidardaki cuntanın başlangıçta Batı'ya bağımlılıktan "egemen bir sapma" olarak çerçevelediği şey —Fransız liderliğindeki güçleri ve MINUSMA barış gücü misyonunu sınır dışı etmek— bunun yerine militanların yararlandığı parçalanmış bir güvenlik ortamı yarattı .

2020 ve 2021 darbelerinin ardından Mali cuntası Fransız ve Avrupa güçlerini sınır dışı etti ve 2021'den itibaren Rusya'nın Wagner Grubu'nu güvenlik sağlaması için ülkeye davet etti . Haziran 2025'te Wagner, "görevini tamamladığını" iddia ederek Mali'den çekildiğini duyurdu ve yerini doğrudan Kremlin kontrolü altında faaliyet göstermek üzere Rusya Savunma Bakanlığı tarafından oluşturulan bir paramiliter güç olan Afrika Kolordusu aldı .

Bu devir teslime rağmen, Rusya'nın Afrika Kolordusu ciddi şekilde zorlandı. Nisan 2026'da Afrika Kolordusu askerleri, Tuareg isyancılarının kalesi olan Kidal'dan direniş göstermeden çıkarıldı . Analistler bunu Sahel'deki Rus askeri kapasitelerinin sınırlarının açık bir göstergesi olarak tanımlıyor . The Sentry tarafından Mayıs 2026'da yayınlanan bir rapor, Rus tankları, zırhlı araçları ve botları da dahil olmak üzere büyük askeri konvoyların 2025 başlarında başkent Bamako'ya ulaştığını ve daha derin bir lojistik yatırıma işaret ettiğini, ancak Wagner Grubu'nun orta ve kuzey Mali'de önemli bir savaş alanı başarısı elde edemediğini belgeledi .

Cihatçılarla işbirliği yaptığından şüphelenilen sivillere karşı Malili askerler ve Rus paramiliterler tarafından baş kesme ve işkence dahil vahşet işlendiğine dair belgelenmiş vakalar da var . Mali, 2021'in sonlarından bu yana Wagner Grubu ve Afrika Kolordusu savaşçılarına yaklaşık 1 milyar dolar harcadı .

Tırmanan İsyancı İttifakı: FLA + JNIM

25 Nisan 2026'dan bu yana FLA ve JNIM, Mali genelinde koordineli, çok cepheli saldırılar düzenliyor — Tuareg ayrılıkçıları ve cihatçıların bu ölçekte ilk kez senkronize bir şekilde savaşması .

• JNIM, Bourem, Bamako, Kati, Sévaré, Senou ve Mopti'de saldırılar düzenledi .
• FLA, Kidal ve diğer kuzey bölgelerinin kontrolünü ele geçirdiğini iddia etti .
• İsyancılar, Bamako'daki Mali'nin birincil askeri tesisini hedef aldı, Savunma Bakanı Sadio Camara'yı öldürdü ve cuntanın gücünün kalbine darbe vurdu .

The Guardian ve France 24, bu saldırıların Rusya destekli cuntanın kırılganlığını ortaya çıkardığını ve güvenlik güçleri için büyük bir stratejik başarısızlığa işaret ettiğini bildirdi . France 24, Mali'yi "on yılı aşkın sürenin en şiddetli güvenlik kriziyle" karşı karşıya olarak tanımladı .

BM'nin Sınırlı Etkisi

BM'nin Tabrichat cinayetleriyle ilgili soruşturma çağrısı tartışılmaz, ancak hesap verebilirliği sağlama konusundaki pratik yeteneği ciddi şekilde sınırlı. MINUSMA'nın çekilmesinin ardından BM'nin Mali'de yerde herhangi bir barış gücü varlığı yok. Cunta siyasi partileri yasakladı, medya ve muhalefeti bastırdı ve General Assimi Goïta'yı cumhurbaşkanı olarak yükselterek sivil alanı daralttı . OHCHR'nin talebi, uluslararası denetime boyun eğme konusunda çok az isteklilik gösteren tarafların işbirliğine dayanıyor.

Özet değerlendirme: 18 Temmuz Tabrichat katliamı izole bir olay değil. Cuntanın başarısız güvenlik stratejisi, Rusya destekli güçlerin yetersizliği ve kuzey ve orta Mali'yi aşamalı olarak ele geçiren ayrılıkçı ve cihatçı gruplar arasındaki yeni güçlü ittifak gibi daha geniş bir faktörler birleşiminin en son ve en ölümcül tezahürü. BM, Tabrichat cinayetleriyle ilgili hesap verebilirlik çağrısı yaptı, ancak MINUSMA'nın çekilmesi ve cuntanın uluslararası kuruluşlara karşı düşmanca tutumu nedeniyle etkisi sınırlı.