Mercanların Küresel Beyazlamasının Asıl Nedeni El Niño Değil, İklim Değişikliği

Analiz, 1985'ten bu yana yaşanan küresel beyazlama olaylarının hiçbirinin fosil yakıtların neden olduğu okyanus ısınması olmadan küresel boyuta ulaşamayacağını ortaya koyuyor . Bu tablo, El Niño'nun rolünü tamamen ortadan kaldırmıyor. El Niño hâlâ güçlü bir tetikleyici; ancak araştırmaya göre artık asıl neden değil, zaten aşırı ısınmış bir okyanusta krizi büyüten kıvılcım konumunda.

Bulgular, NOAA ve diğer bilim kuruluşlarının önceki çalışmalarıyla da örtüşüyor. Hughes ve çalışma arkadaşlarının 2018'de Science dergisinde yayımladığı araştırmaya göre, mercan beyazlaması olayları arasındaki ortalama süre, insan kaynaklı ısınma döneminden öncekinin yarısından daha aza indi . Resiflerin toparlanması için gereken zaman daraldıkça, art arda gelen sıcaklık stresleri mercanların kendini yenilemesini zorlaştırıyor.

2028'de kritik eşik aşılabilir

Araştırmacılar geleceğe ilişkin dikkat çekici bir öngörüde de bulunuyor: İnsan kaynaklı ısınmanın 2028'e kadar dünyanın tüm mercan resifi bölgelerinde El Niño'nun etkisini aşması bekleniyor .

Bu gerçekleştiğinde beyazlama olayları, olağandışı derecede güçlü doğal iklim döngülerinden çok, okyanusların kalıcı olarak daha sıcak hale gelmesini yansıtacak. Başka bir ifadeyle, El Niño zayıf ya da orta şiddette olsa bile mevcut sıcaklık tabanı mercanlar için kritik eşiğin aşılmasına yetebilecek.

Arka plandaki sürekli ısınma, mercanların toparlanma aralığını daha da kısaltacak. Bu da ağır beyazlamanın istisnai bir kriz olmaktan çıkıp daha sık karşılaşılan bir duruma dönüşmesi anlamına geliyor.

Dördüncü küresel beyazlama olayı rekor kırdı

Araştırmanın sonuçları, kayıtlara geçen en geniş mercan beyazlaması olayının ardından geldi. NOAA, dördüncü küresel mercan beyazlaması olayını 15 Nisan 2024'te doğruladı .

NOAA'nın Coral Reef Watch programına göre, 2023'ün başından 2025'in ortalarına kadar beyazlama düzeyinde ısı stresi, mercan resiflerinin bulunduğu üç okyanus havzasında — Pasifik, Atlas ve Hint okyanuslarında — dünya mercan resifi alanlarının yaklaşık %84'ünü etkiledi .

Aynı dönemde en az 83 ülke ve bölgede toplu mercan beyazlaması belgelendi . Böylece olay, küresel resiflerin yaklaşık üçte ikisini etkileyen 2014-2017 dönemindeki önceki rekoru geride bıraktı.

NOAA uzmanları, dördüncü küresel beyazlama olayının muhtemelen 2025'in ortalarında sona erdiği sonucuna vardı. Ancak bilim insanları, olayın sona ermesinin kayda değer bir rahatlama anlamına gelmediği konusunda uyarıyor . Çünkü mercan resifleri, uzun süreli sıcaklık stresinin ardından toparlanmak için artık çok daha kısa sürelere sahip.

Mercan resifleri ve iklim politikaları açısından anlamı

Araştırmanın ana mesajı net: El Niño koşulları mevcut zararı artırabilir; fakat toplu beyazlamayı küresel bir olguya dönüştüren temel unsur, fosil yakıtların yakılmasıyla yükselen okyanus sıcaklıklarıdır.

Okyanusların sıcaklık tabanı yükseldikçe, bugün orta şiddetteki bir El Niño'nun tetiklediği beyazlama, birkaç on yıl önce aynı doğal döngü altında mümkün olmayacak kadar ağır sonuçlar doğurabiliyor. Dolayısıyla yalnızca El Niño tahminlerine odaklanmak, krizin temel nedenini gözden kaçırma riski taşıyor.

Bu sonuçlar, sera gazı emisyonlarının azaltılmasının aciliyetini bir kez daha ortaya koyuyor. Emisyonlarda önemli düşüşler sağlanmadığı takdirde gelecekteki beyazlama olaylarının daha sık ve daha şiddetli olması, ayrıca El Niño'ya daha az bağımlı hale gelmesi bekleniyor.

Mercan resifleri, deniz canlılarının tahminen %25'ine yaşam alanı sağlıyor. Okyanus ısınmasının temel nedeni ele alınmadıkça bu ekosistemleri korumak için kalan hareket alanı hızla daralıyor.