Çin’de Genç İşsizliği Yeniden %20’ye Yaklaşıyor

Çin'de genç işsizlik oranı Haziran 2026'da üst üste üçüncü ayda da düşerek %14,9'a geriledi; ancak ekonomistler, önümüzdeki aylarda bu oranın yeniden %20'ye fırlayabileceği konusunda uyarıyor. Bunun en büyük nedeni, rekor seviyedeki 12,7 milyon üniversite mezununun, zayıf iç talep, uzun süreli emlak krizi ve yapay zekânın giriş seviyesi işler üzerindeki artan etkisiyle boğuşan bir iş piyasasına adım atacak olması .

Mevcut Durum

Çin Ulusal İstatistik Bürosu (NBS), 16-24 yaş arası kentli gençlerde (öğrenciler hariç) işsizlik oranının Mayıs ayındaki %15,6'dan Haziran'da %14,9'a düştüğünü açıkladı . Bu, son 12 ayın en düşük seviyesi olsa da hükümetin yaklaşık iki yıl önce metodolojiyi değiştirmesinden bu yana kaydedilen en yüksek Haziran ayı değeri – bu da işgücü piyasasındaki yoğun baskının devam ettiğini gösteriyor .

• Oran, mezuniyet sezonunun işgücünü şişirdiği Temmuz ve Ağustos ayları öncesinde, tarihsel olarak en düşük seviyesine Haziran ayında ulaşıyor .
• 2026'nın ilk yarısında Çin'de 6,95 milyon yeni kentsel iş yaratıldı ve bu, hükümetin yıllık hedefinin %58'ine denk geliyor .
• Karşılaştırma için: Genç işsizlik oranı Haziran 2023'te %21,3 ile rekor kırmış, bunun üzerine Pekin verileri birkaç ay süreyle yayınlamayı durdurmuştu . Yayın yeniden başladığında, hesaplamaya üniversite öğrencileri dahil edilmediği için görünen oran düşmüştü .

Bunun Arkasındaki Nedenler

1. Tarihin En Büyük Mezun Dalgası

12,7 milyon üniversite mezunu 2026 yazında iş piyasasına girdi – bu, Çin tarihindeki en büyük grup ve 2025'teki 12,22 milyon mezuna kıyasla yaklaşık %4 daha fazla . Bu, aynı giriş seviyesi pozisyonlar için rekabet edecek fazladan 480.000 genç demek .

2. Yapay Zekâ Kaynaklı İş Kaybı

Çinli şirketler, yapay zekânın büro, veri işleme ve kıdemsiz profesyonel rolleri devralmasıyla 'sessiz işten çıkarmalar' gerçekleştiriyor . Reuters'ın Haziran ayındaki haberine göre firmalar, özellikle mezunların doldurduğu pozisyonları hedef alarak kademeli ama sistematik bir şekilde iş gücünü küçültüyor . Bloomberg ise yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasıyla 25-29 yaş arası işsizliğinin Mart 2026'da %7,7'ye fırladığını – NBS'nin bu yaş grubunu ayrı ayrı izlemeye başlamasından bu yana en yüksek seviye olduğunu – bildirdi .

3. Yapısal Ekonomik Zayıflık

Kalıcı derecede zayıf iç talep, uzun süreli emlak sektörü durgunluğu ve durgun tüketici harcamaları, hizmet ve imalat sektörlerinin işe alım kapasitesini düşürdü . Büyüyen bir 'GSYH-istihdam kopukluğu', görece güçlü ekonomik büyümenin bile yeterli iş yaratamadığı anlamına geliyor .

4. Beceri Uyumsuzluğu

Mezunlar giderek artan şekilde 'yatay uyumsuzluk' yaşıyor – yani eğitim alanlarının dışındaki işlerde çalışmak zorunda kalıyorlar – çünkü diploma sahiplerinin arzı, uzmanlık becerilerine olan talebi aşıyor . Araştırmalar ayrıca mezunların fazla nitelikli oldukları işlerde çalışmak zorunda kaldığı 'dikey uyumsuzlukları' da belgeledi .

Gelecek: %20'yi Tekrar Görecek mi?

ANZ ekonomisti Xing Zhaopeng, genç işsizliğinin önümüzdeki iki ay içinde (Temmuz-Ağustos 2026) %20'ye yaklaşabileceği uyarısında bulundu; zira mezun dalgası piyasaya tamamen girecek ve yapay zekâ giriş seviyesi rollerini ortadan kaldırmaya devam edecek . Tarihsel olarak oran Haziran'dan sonra keskin bir şekilde yükselir ve Ağustos 2025'te %18,9'a ulaşmıştı .

Citi analistleri, yapay zekânın sonuçta yaklaşık 70 milyon Çinli işçiyi tehdit edebileceği konusunda uyardı .

Bu uyarı evrensel değil – bazı analistler mevsimsel eğilimlerin iyi bilindiğini ve hükümetin bazı mezunları absorbe etmek için araçları olduğunu belirtiyor – ancak Bloomberg ve Reuters tarafından ankete katılan ekonomistler arasındaki fikir birliği, önümüzdeki iki ayın Çin'in genç işgücü piyasası için şimdiye kadarki en ciddi sınav olacağı yönünde .

Hükümetin Politika Yanıtı

15. Beş Yıllık Plan (2026-2030)

En az otuz yıl sonra ilk kez Pekin, kentsel iş yaratımı için belirli bir sayısal hedef belirlemedi ve bunun yerine 'kayda değer ölçekte' yeni kentsel iş yaratma vaadiyle yetindi . Plan, beş yıllık dönemde kentsel işsizlik oranını %5,5 içinde tutmayı hedefliyor ve esnek yıllık hedefler koyuyor . Bu ihmal, geniş çapta yapay zekânın istihdam üzerindeki derin belirsizliğinin bir kabulü olarak görülüyor .

17 Haziran 2026'da yayınlanan özel bir İstihdam-Öncelikli Strateji FY Planı, emek yoğun sektörleri istikrara kavuşturma, hizmetleri genişletme ve yeni alanlardan yararlanma dahil dokuz öncelikli alanı belirledi . Ayrıca yapay zekânın istihdam üzerindeki etkisini izleyecek bir sistem üzerinde araştırma yapılmasını emretti .

Acil Eylem Planları

Mayıs 2026'da hükümet, devlete ait işletmelere kampüs alımlarını 5 yüzde puanından fazla artırma talimatı veren ve devlet kurumlarının işe alımlarını sürdürmesini veya genişletmesini yönlendiren 18 maddelik bir eylem planı yayınladı .

2026 Hükümet Çalışma Raporu, işsizlik sigortası primi iadeleri, sosyal sigorta sübvansiyonları, özel krediler ve genişletilmiş iş-yardım programlarının devam edeceğini taahhüt etti .

Ek önlemler şunları içeriyor:

• İşsiz mezunları işe alan KOBİ'lere sosyal sigorta sübvansiyonları .
• İş başında eğitimi teşvik etmek için stajyerlik ödenekleri .
• Gençlik gelişimini kentsel planlamaya entegre etmek için 'genç dostu şehirler' girişimi .

Önemli Belirsizlik

Kesin bir iş yaratma hedefinin olmaması, Pekin'in yapısal zorluğu kabul ettiğini gösteriyor. Politikalar devlete ait işletmeleri mezunları absorbe etmeye yönlendirirken, işlerin büyük çoğunluğunun yaratıldığı özel sektör, aynı anda hem zayıf talep hem de yapay zekâ kaynaklı yeniden yapılanma baskısıyla karşı karşıya .