Çip Tasarımı İhracat Kontrolleri: Çinli düzenleyiciler, yarı iletken teknolojilerine yönelik ihracat kontrollerini sıkılaştırmayı ve potansiyel olarak TSMC ile Qualcomm'un Çin tasarımlarına dayalı çipler üretmesinin engellenmesini değerlendiriyor . Bu, Çin çip tasarımlarının ülke kontrolünde kalmasını sağlamayı amaçlıyor.
Eğitim Verisi Kontrolleri: Eğitim verilerinin Çin dışına transferinin kısıtlanması da masadaki diğer bir konu .
Neye İzin Verilecek: Model ağırlıklarının indirilmesi kısıtlansa bile, Çin yapay zeka hizmetlerine yurtdışından API erişimine büyük olasılıkla izin verilmeye devam edilecek .
Düzenleyici Arka Plan: Mayıs 2026'da Çin Siber Uzay İdaresi, belirlenen ülkelere yönelik öncü model ihracatları için güvenlik incelemesi gerektiren ve 60 günlük bir danışma süresi bulunan taslak üretken yapay zeka ihracat kurallarını yayınlamıştı .
ABD ve Çin, yapay zeka kontrolleri konusunda hızla tırmanan bir karşılıklı hamle sürecine girmiş durumda. Trump yönetimi aynı anda hem ABD'li şirketlere (Anthropic) hem de Çinli firmalara (Moonshot AI) yönelik baskıyı artırıyor.
30 Haziran 2026'da ABD, Çinli Moonshot AI'yı, Anthropic'in gelişmiş yapay zeka modeli "Fable"ın teknolojisini çalarak Kimi K3 modelini geliştirmekle suçladı . Beyaz Saray teknoloji yetkilisi Michael Kratsios, Moonshot AI'nın Anthropic'in fikri mülkiyetini ele geçirmek için "büyük ölçekli" bir plan yürüttüğünü kamuoyuna duyurdu .
21 Temmuz'da Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin, eğer Çinli yapay zeka şirketlerinin açık kaynak modellerinin ABD laboratuvar teknolojisini kullanarak geliştirildiğini tespit ederse, bu şirketlere yaptırım uygulayabileceği uyarısında bulundu . Bessent, Fox Business'a verdiği bir röportajda, "Bu yönetim açık kaynak modellerini destekliyor, ancak fikri mülkiyet hırsızlığını onaylamıyoruz" dedi .
ABD'nin Çin yapay zekasına yönelik hamleleri, daha geniş kapsamlı bir ihracat kontrolü modelinin parçası:
Henüz hiçbir şey karara bağlanmış değil. Başlıca bilinmeyenler şunlar:
Eğer yürürlüğe girerse, Çin'in önerdiği kontroller, ABD-Çin teknoloji rekabetindeki en önemli asimetriyi sona erdirecek: Çin'in en iyi modellerini dünyaya ücretsiz olarak gönderme isteği karşısında Washington'un kendi modellerini kilitlemesi .
Çin'in açık kaynak modellerine güvenen geliştiriciler ve şirketler için bu değişiklik, en yetenekli ücretsiz yapay zeka sistemlerinden bazılarına erişimin kısıtlanması anlamına gelebilir. ABD'li politika yapıcılar için ise, her iki büyük yapay zeka gücünün de en gelişmiş teknolojilerinin etrafına duvar ördüğü bir dünyaya nasıl yanıt verileceği sorusunu gündeme getiriyor.