Uber'den Çelişkili Hamle: Yapay Zeka Bütçesini Dört Ayda Bitirdi, Sonra AI Gerekçesiyle İşten Çıkardı

Uber Technologies Inc., 2026 yılında Silikon Vadisi'nin en büyük çelişkisini bizzat yaşadı: Şirket, tüm yıllık yapay zeka bütçesini sadece dört ayda tüketti, ardından AI'yı gerekçe göstererek çalışanlarını işten çıkardı.

Temmuz 2026'daki Müşteri Hizmetleri İşten Çıkarması

23 Temmuz 2026'da Uber, müşteri hizmetleri iş gücünün yaklaşık yüzde 10'unu işten çıkardığını doğruladı . Bu kesintiler, müşteri destek hizmetlerini yöneten Community Operations (Topluluk Operasyonları) birimini hedef aldı . Birden fazla kaynak, bunun "şirketin ilk kez işten çıkarmaları doğrudan yapay zekaya bağlaması" olduğunu belirtti ve bu, daha önceki işten çıkarma turlarına kıyasla keskin bir söylem değişikliğine işaret etti.

Uber, müşteri hizmetleri operasyonunun "çok karmaşık ve parçalanmış" hale geldiğini ve bu kesintilerin "AI'yı benimseme", yapıyı basitleştirme ve verimliliği artırma çabasının bir parçası olduğunu söyledi . Bir şirket sözcüsü, hamlenin AI'nın iş yükünün daha fazlasını üstlenmesiyle süreçleri basitleştirmeyi amaçladığını belirtti . Yeniden yapılanmanın bir parçası olarak, uzaktan çalışanlara belirlenmiş ofis merkezlerine taşınmaları gerektiği söylendi .

Haziran 2026'daki İşten Çıkarmalarla Tezat

Sadece yedi hafta önce, 3 Haziran 2026'da Uber, İK, işe alım, yetenek kazanımı, işyeri tesisleri ve kültürden sorumlu "People and Places" (İnsan ve Yerler) bölümünün yüzde 23'ünü işten çıkarmıştı . Bu kesintiler orantısız bir şekilde üst düzey rolleri vurdu ve Uber'in yaklaşık 34.000 küresel çalışanının yüzde 1'inden azını temsil ediyordu .

Kritik fark şuydu: Uber, Haziran ayındaki kesintileri açıkça AI'ya bağlamadı. Yeniden yapılanma, yeni atanan başkan Jill Hazelbaker tarafından "ekip yapısını basitleştirmek" için yönetildi . CEO Dara Khosrowshahi, değişikliklerin "İnsan ekibinin üretkenliğini optimize etmek için gerekli" olduğunu söyledi . Bazı haberler "Uber, İK ve işe alım işlerinin yüzde 23'ünü kesti, AI'nın sebep olmadığını söylüyor" gibi başlıklar taşıyordu .

Haziran ayında Uber, AI'nın neden olmadığını söylemek için çabalıyordu. Temmuz ayında ise ilk kez AI'nın neden olduğunu açıkça söyledi .

CEO'nun Daha Önceki Sinyalleri

Ocak 2026'da Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda Khosrowshahi, "Uber Neden AI'nın Müşteri Hizmetlerinde 'Sağduyu' Kullanmasına İzin Veriyor" başlıklı bir WSJ röportajı verdi. Uber'in katı kural tabanlı sistemleri rafa kaldırdığını ve AI'ya karar verme yetkisi verdiğini açıkladı .

Khosrowshahi ayrıca yüzeysel AI benimsemesi yapan şirketler hakkında da açık sözlüydü ve gerçek bir dönüşüm yerine sahte bir dönüşüme özenen firmaları "rol yapmakla" suçladı . Ocak ayındaki Davos röportajı felsefi zemini hazırladı: Uber, insan odaklı, kural tabanlı müşteri hizmetlerinden AI odaklı karar almaya doğru ilerliyordu. Temmuz ayındaki işten çıkarmalar bu stratejik değişimin operasyonel sonucuydu.

AI Bütçesinin Patlaması

Bu arada Uber'in AI harcamaları kontrolden çıkıyordu. Şirket, 2026 yılı iç yapay zeka araçları bütçesinin tamamını Nisan 2026'nın sonuna kadar tüketmişti . Bütçe yaklaşık 12 aylık kullanım için hesaplanmıştı ancak gerçek harcama hızı, projeksiyonun yaklaşık 3 katıydı .

Harcamayı ne tetikledi? Claude Code (Anthropic'in AI kodlama asistanı), yaklaşık 5.000 Uber mühendisi arasında büyük bir organik benimseme gördü . AI kullanım hacmini sıralayan bir iç liderlik tablosu, Claude Code benimsemesini yüzde 32'den yüzde 84'e çıkardı . Mühendis başına maliyetler aylık 500 ila 2.000 dolar arasında değişiyordu .

Haziran başında Khosrowshahi, "Yıllık AI bütçemizi sadece bir çeyrekte aştık" dedi ve yüksek harcamaların şirketi işe alımı yavaşlatmaya zorladığını doğruladı .

Kullanım Limitleri Getirildi

2 Haziran 2026'da Bloomberg, Uber'in çalışan başına AI kodlama aracı başına aylık 1.500 dolar token harcama limiti getirdiğini bildirdi . Limitler, bütçe patlamasından sonra doğrudan bir maliyet kontrol önlemiydi . Birden fazla rapor, AI araçlarının artık Uber'in üretim kodunun en az yüzde 10'unu oluşturduğunu doğruluyor , bu da AI entegrasyonunun bir yan deney değil, mühendislik çıktısının temel bir parçası olduğunu gösteriyor.

Daha Geniş Sektör Gerilimi

Buradaki model sektör çapında bir durum. Economic Times bunu "AI, teknoloji işten çıkarmalarının en son sürücüsü haline geliyor" olarak özetledi ve Amazon, Microsoft ve diğer Büyük Teknoloji firmalarında da aynı dinamiğin görüldüğünü belirtti . Amazon da Uber'in 23 Temmuz duyurusuyla aynı gün işten çıkarma kararı aldı .

Gerilim net: Uber, tüm yıllık AI bütçesini dört ayda Claude Code gibi araçlara harcadı, ardından çalışanların AI kullanımını sınırladı. Sonra da müşteri hizmetleri çalışanlarının yüzde 10'unu işten çıkararak AI'yı gerekçe gösterdi. Bu, AI ile ilgili olmayan ayrı bir yüzde 23'lük İK kesintisinden sadece yedi hafta sonra geldi .

Bu çelişki — şirketlerin AI'ya agresif yatırım yaparken aynı AI'yı işten çıkarmaları haklı çıkarmak için kullanması — 2026 teknoloji iş gücü piyasasının merkezi bir teması haline geldi.