Hürmüz Boğazı Krizi Küresel Enerji Piyasalarını Nasıl Altüst Etti? Katar LNG'sine Darbe, Asya'da Kömüre Dönüş ve Avrupa'da Rekor Fiyatlar

Asya Kömüre Dönüyor: Enerji Güvenliği mi, Çevresel Geri Adım mı?

• LNG'nin hem pahalı hem de bulunamaz hale gelmesi, Asya ülkelerini elektrik üretiminde hızla kömüre yöneltti. Japonya, Haziran 2026'da doğalgazla elektrik üretimini bir önceki yıla göre %16 azaltırken, kömür kullanımını artırdı .
• Nisan 2026'da Japonya, Güney Kore ve AB'ye yapılan kömür sevkiyatları bir önceki yıla göre %27 oranında fırladı . Bu talep, Asya referans fiyatı olan Newcastle kömür vadeli işlemlerini 2 Mart 2026'da üç yılın en yüksek tek günlük artışı olan %8.6 ile ton başına 128.70 dolara taşıdı .
• Ancak bu artışın boyutu tartışmalı. Bazı analizler, 2026'da küresel kömür kaynaklı elektrik üretimindeki artışın en fazla %1.8 olacağını, bunun da Rusya-Ukrayna savaşı sonrası görülen sıçramadan daha düşük olduğunu belirtiyor . Hatta bazı veriler, gazdan elektriğe geçişteki boşluğun büyük kısmının kömürle değil, rekor düzeyde devreye alınan güneş ve rüzgar enerjisiyle doldurulduğunu gösteriyor .

Avrupa'nın Gaz Fiyatları: 'Stres Testi' Geçildi Ama Fatura Ağır

• Avrupa'da toptan gaz fiyatları krizin hemen ardından %40 oranında yükseldi. Hollanda TTF kontratı megavat-saat başına yaklaşık 30 Avro'dan Mart başında 50 Avro'nun üzerine çıktı . Goldman Sachs, boğazın bir ay kapalı kalması halinde fiyatların iki kattan fazla artabileceği (%130) uyarısında bulundu .
• HSBC, 2026 yılı için Avrupa gaz fiyatı tahminini %40 yukarı çekti ve fiyatların 2027 sonuna kadar yüksek seyredeceğini öngörüyor .
• Haziran 2026 ortasına gelindiğinde Avrupa'nın 'Hürmüz stres testini' geçtiği yorumları yapıldı. Arzı çeşitlendirme (ABD LNG'si, Norveç boru hattı gazı), talebi düşürme ve depolama doluluk oranlarını yönetme sayesinde tam bir kriz önlendi. Ancak piyasa hala kırılgan ve fiyatlar kriz öncesinin oldukça üzerinde .

Rafineriler: Mazot Kıtlığı Korkusu

• Körfez'de günlük 11 milyon varili aşan ham petrol ve kondensat üretimi kesintiye uğradı . Bu durum, özellikle bu ham petrole bağımlı Asya ve Avrupa rafinerilerini zor durumda bıraktı.
• Bloomberg, Avrupa'nın mazot (dizel) tedarikinde ciddi sıkıntı riskiyle karşı karşıya olduğunu bildirdi. Hürmüz'ün kapanması, orta damıtma ürünleri için hayati önem taşıyan hammaddelerin akışını kesti ve navlun maliyetlerini uçurdu .
• Kiel Enstitüsü, bu kesintinin enerjiye bağımlı gelişmekte olan ülkelerde ciddi refah kayıplarına yol açtığını belirtiyor . Kesintiye uğrayan sadece ham petrol değil, aynı zamanda rafine edilmiş ürünlerin tedarik zinciriydi.

Net Değerlendirme: Hürmüz Boğazı'nın kapanması ve Katar'ın LNG tesislerine gelen doğrudan hasar, son yılların en büyük enerji arz kesintisini yarattı . LNG piyasaları yapısal bir açıkla yatay bir yıl geçirirken, Asya acil bir çözüm olarak daha fazla kömür yakıyor. Avrupa gaz fiyatları, savaş öncesi tahminlerin çok üzerinde seyrediyor ve 2027'ye kadar bu seviyelerde kalması bekleniyor. Rafineriler ise Körfez ham petrolü ve kondensatındaki kayıp nedeniyle sıkışmış durumda; özellikle mazot piyasaları büyük bir darboğazla karşı karşıya.