Ukrayna'dan BM'ye Acil Çağrı: Rusya Karadeniz'de Sivil Gemileri Vuruyor

Karadeniz'de Tırmanan Deniz Çatışması

Kriz, Temmuz 2026 başında başlayan karşılıklı ve şiddetlenen saldırılarla patlak verdi:

• Ukrayna'nın hamlesi (7-15 Temmuz): Ukrayna İnsansız Sistem Kuvvetleri, Azak Denizi ve Karadeniz'deki Rus gölge filosuna karşı dokuz gün süren yoğun bir drone kampanyası başlattı. Bu saldırılarda petrol tankerleri, gaz tankerleri ve römorkörler dahil toplam 116 Rus gemisi vuruldu . Bu saldırılar, Rusya'yı 10 Temmuz'dan itibaren Azak Denizi ile Karadeniz'i birbirine bağlayan kilit su yolu Kerç Boğazı'ndaki trafiği askıya almaya zorladı .

• Rusya'nın misillemesi (16-19 Temmuz): Rusya, Tanzanya, Liberya ve Marshall Adaları bayraklı sivil kargo gemilerini vurdu . En ölümcül saldırı 19 Temmuz'da Odessa yakınlarında Gine-Bissau bayraklı bir tahıl gemisine düzenlenen Rus seyir füzesi saldırısı oldu. Saldırıda en az 10 mürettebat öldü ve gemide yangın çıktı . Rusya ayrıca Odessa ve Pivdennyi limanlarındaki altyapıyı hedef aldı .

• Sonuç: Her iki tarafın saldırıları, deniz koridorundaki sivil gemi trafiğini tamamen durma noktasına getirdi. Gemi sahipleri Odessa limanlarından kaçınırken, Rusya'nın Don-Azak Kanalı üzerinden yaptığı tahıl sevkiyatı da askıya alındı .

Buğday Fiyatlarında Sıçrama

Çatışmaların tırmanması buğday fiyatlarını bir yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine, hatta bazı ölçütlere göre iki yılın zirvesine taşıdı:

• 16 Temmuz itibarıyla buğday vadeli işlemleri 17 ayın en yüksek seviyesine ulaştı . 20 Temmuz'da Chicago Ticaret Borsası'nda (CBOT) buğday iki yılın zirvesini görerek yaklaşık 6,84 dolar/bushel seviyesinde işlem gördü .
• Platts Öğütme Buğdayı Göstergesi ardışık günlerde keskin bir yükseliş kaydetti . Mısır ve kolza fiyatları da yükseldi .
• Analistler, nakliye aksaklıkları nedeniyle Rusya'nın Temmuz ayı buğday ihracatı tahminini yaklaşık %20 oranında düşürdü .

Piyasa tepkisi, hem Rusya hem de Ukrayna'nın dünyanın en büyük tahıl ihracatçıları arasında yer alması ve çatışmanın Temmuz hasat mevsiminin zirvesinde patlak vermesinden kaynaklandı .

Sybiha'dan Hürmüz Boğazı Benzetmesi

Andrii Sybiha, Rusya'nın Karadeniz'deki sivil gemi saldırılarını açıkça İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki saldırılarına benzetti . Bu benzetmenin birkaç amacı vardı:

• Ticari trafiğe karşı deniz savaşı paraleli: Sybiha, Rusya'nın da İran gibi, küresel olarak kritik bir ticaret noktasını hedef alarak gıda ve enerji tedarikini silah haline getirdiğini savundu .
• Küresel gıda güvenliği tehdidi olarak çerçeveleme: Saldırıları "kasıtlı bir ekonomik ve insani şantaj eylemi" olarak nitelendiren Sybiha, "Rusya küresel gıda güvenliğini rehin alıyor" dedi . Hürmüz Boğazı benzetmesi, Moskova'nın eylemlerinin sadece iki taraflı bir savaş taktiği olmadığını, aynı zamanda küresel bir ortak alana - seyrüsefer özgürlüğü ilkesine - saldırı olduğunu ve bunun özellikle gelişmekte olan dünya için doğrudan sonuçları olduğunu vurguladı.
• 2026 başlarındaki diplomasiye atıf: Sybiha daha önce Nisan 2026'da aynı benzetmeyi yapmış ve Ukrayna'nın Karadeniz'deki ablukayı kırma deneyiminin doğrudan aktarılabilir olduğunu savunarak, artan İran gerilimleri sırasında Hürmüz Boğazı'ndaki nakliyeyi korumaya yardımcı olma teklifinde bulunmuştu . Temmuz 2026'daki bu yeni benzetme ile İran ve Rusya, ticari nakliyeye kasıtlı olarak saldıran devlet aktörleri kategorisinde birleştirilirken, Ukrayna uluslararası normları savunan mağdur taraf olarak konumlandırılıyor.