Çin'in 'Milli Takımı' Kimi K3 Şoku Sonrası Piyasaları Stabilize Etmek İçin 9 Milyar Doları Nasıl Kullandı

18-19 Temmuz 2026 hafta sonunda, Çin'in 'milli takım' olarak adlandırılan devlete ait yatırım firmaları, Pekin merkezli girişim Moonshot AI'nın sürpriz yapay zeka modeli lansmanının küresel bir teknoloji satış dalgasını tetiklemesinin ardından yerel hisse senedi piyasalarını dengelemek için koordineli, milyarlarca dolarlık bir müdahale başlattı. Bu hamleler, PHLX Yarı İletken Endeksi'nin (SOX) ayı piyasası bölgesine girmesi ve küresel yarı iletken piyasa değerinden birkaç gün içinde tahmini 3,3 trilyon doların silinmesiyle geldi .

Tetikleyici: Moonshot AI'nın Kimi K3'ü

Çalkantının katalizörü, 16 Temmuz 2026 Perşembe günü Pekin merkezli Moonshot AI tarafından Kimi K3'ün tanıtılmasıydı . Şimdiye kadar piyasaya sürülen en büyük model olarak lanse edilen 2,8 trilyon parametrelik açık ağırlıklı büyük dil modeli, sektör kriterlerinde OpenAI ve Anthropic'in en iyi tekliflerine çok daha düşük bir maliyetle rakip olacak performans sergiledi . Bu durum, başka bir ucuz Çin yapay zeka modelinin ABD hakimiyeti varsayımlarını sarstığı 2025 başındaki 'DeepSeek anı' ile hemen karşılaştırmalara yol açtı .

17 Temmuz Cuma günü ABD piyasaları sert bir şekilde satışa geçti. Nasdaq Bileşik Endeksi %1,40, S&P 500 %1,01 düşerken, büyük çip hisseleri ağır darbe aldı: Nvidia %2,2, Applied Materials %5,6 ve ASML %5,3 değer kaybetti . PHLX Yarı İletken Endeksi önceki haftaya göre %10 gerileyerek, yakın zamandaki bir zirveden %20 veya daha fazla düşüş olarak tanımlanan ayı piyasası bölgesine itildi .

Müdahale: CRHC ve China Chengtong

Hafta sonu boyunca, iki merkezi devlete ait yatırım firması koordineli hisse senedi alımlarını kamuoyuna duyurdu. China Reform Holdings Corporation (CRHC), yatırım kolu altındaki kuruluşların, hisse geri alımları ve pay artırımları için özel yeniden kredi imkanları ve eşleşen fonlardan 50 milyar yuanın (~7,38 milyar dolar) üzerinde kaynak sağladığını açıkladı . Firma, "Çin'in sermaye piyasalarının görünümüne güven duyduğunu" ve merkezi olarak yönetilen devlete ait işletmelerdeki (SOE) holdingleri artırmaya devam edeceğini belirtti .

Ayrı bir şekilde, China Chengtong Holdings Group da benzer bir taahhütte bulundu . Birleştiğinde, 'milli takım' enjeksiyonları hafta sonu sonuna kadar yaklaşık CNY 60 milyara (~8,9 milyar dolar) ulaştı . Wall Street Journal toplamı yaklaşık 9 milyar dolar olarak bildirdi .

Müdahale, Çin piyasalarındaki şiddetli kayıpların hemen ardından geldi. Teknoloji ağırlıklı STAR Piyasası, 1 Temmuz'daki zirvesinden %24'ten fazla düşerek 4 trilyon yuanın üzerinde değer sildi .

Düzenleyici Yanıt: CSRC'nin Perde Arkasındaki Rolü

Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu (CSRC) da hafta sonu harekete geçti. Çok sayıda rapora göre, gözetim kurumu finans kurumlarını 20 Temmuz Pazartesi günü acil bir toplantıya çağırdı . Ancak, mevcut arama sonuçlarında CSRC'nin eylemlerini doğrudan Moonshot/Kimi K3 satış dalgasına bağlayan herhangi bir kamu açıklamasına rastlanmadı. Mevcut raporlar, CSRC'yi daha geniş müdahalenin bir parçası olarak kurumları toplantıya çağırmış olarak tanımlıyor, ancak bağımsız, adlandırılmış bir CSRC basın açıklaması veya resmi bildiri yakalanamadı .

Kamuya açık ana duyurular, doğrudan CSRC'den değil, iki devlete ait yatırım firmasının kendisinden geldi . CSRC'nin rolü, ön planda bir kamu beyanından ziyade, perde arkası koordinasyon gibi görünüyor .

Sonrası

Lansmanından günler sonra, Kimi K3'ün popülaritesi Moonshot AI'nın bilgi işlem kapasitesini zorladı. 19 Temmuz Pazar günü şirket, talebin "mevcut kapasitemizin sınırlarına yaklaştığını" söyleyerek yeni abonelikleri durdurdu . Girişim ayrıca, değişken-menfaat-araç (VIE) yapısını dağıtarak Hong Kong'da potansiyel bir halka arza hazırlanmaya başladı .