ABD-İran Savaşı 10. Günde Kilit Noktada: Hark Adası’na Karadan İşgal ve Pickaxe Mountain Nükleer Tesisi Tehdidi

ABD-İran çatışması 10. gününde tehlikeli bir şekilde tırmanmaya devam ediyor. ABD ordusu üst üste 10. gece hava saldırısı düzenlerken , Başkan Donald Trump İran'ın yeraltındaki Pickaxe Mountain (Kuh-e Kolang) nükleer tesisini vurmakla tehdit ediyor . İran ise petrol ihracatının yaklaşık %90'ını gerçekleştirdiği Hark Adası'na olası bir ABD kara işgaline karşı 'ağır sonuçlar' uyarısında bulunuyor . İşte çatışmanın 10. günündeki kritik gelişmeler.

Hava Saldırıları ve Askeri Tırmanış

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için 20 Temmuz Pazartesi gecesi İran'a yeni bir saldırı dalgası başlattı . 7-8 Temmuz'da ABD tek bir turda 80'den fazla hedefi vurdu ve İran'ın petrol satış lisansını iptal etti .

İran, bölgedeki ABD müttefiki ülkeleri hedef alarak ve Hürmüz Boğazı'ndaki tankerleri vurarak karşılık verdi . İran Devrim Muhafızları, Hürmüz'de iki tankere isabet ettiklerini bildirdi .

Yemen'deki İran destekli Husiler, 20 Temmuz'da yeni bir cephe açarak Suudi Arabistan'a 'deniz ablukası' ilan etti ve çatışmanın daha da genişleyebileceği sinyalini verdi . Kuveyt'te bir tuzdan arındırma tesisinin üst üste ikinci gün vurulduğu bildirildi .

Ateşkesin Çöküşü

Başkan Trump ile İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, 17 Haziran'da savaşı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için bir Mutabakat Zaptı (MoU) imzalamıştı . Ancak 8 Temmuz'daki NATO zirvesinde Trump, tanker saldırılarının yeniden başlamasının ardından ateşkesin 'bittiğini' ilan etti ve ABD yeni saldırılar başlatarak ateşkesi fiilen çökertti . Dış İlişkiler Konseyi (CFR) de ateşkesin 'çöküşün eşiğinde olduğunu' doğruluyor .

İran'dan Kara İşgali Tehdidine Yanıt

20 Temmuz'da İran, ABD'yi Hark Adası'na olası bir kara işgaline karşı 'ağır sonuçlar' konusunda uyardı. İran Dışişleri Bakanlığı, halkının Amerikan güçlerini karşılamak için 'gün saydığını' söyledi .

ABD'nin Hark Adası ve Pickaxe Mountain Planları

CNN'in 15 Temmuz'da iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı habere göre Trump, Hark Adası'nı ele geçirme ve Pickaxe Mountain'daki yeraltı komplekslerini bombalama seçeneklerini değerlendiriyor . Trump, o hafta verdiği röportajlarda her iki hedefe de ilgisini doğruladı .

Trump, muhafazakar radyo programcısı Hugh Hewitt'e verdiği demeçte, Natanz yakınlarındaki derinlere gömülü Pickaxe Mountain tesisini 'ön kapıya yapılacak büyük ve sert bir darbe' için olası bir hedef olarak nitelendirdi . Uydu görüntüleri analizi, İran'ın MoU'yu ihlal ederek Pickaxe Mountain'da inşaata devam ettiğini doğruluyor . New York Times'ın Nisan ayında bildirdiğine göre tesis o kadar derine gömülü ki, ABD'nin en gelişmiş sığınak delici bombalarına bile dayanabilecek .

Ürdün'de ABD Askeri Kayıpları

Hafta sonu Ürdün'deki bir ABD üssüne düzenlenen İran saldırısında en az iki ABD askeri öldürüldü ve bir asker kayıp olarak listelendi. Irak'ta ise 'kontrollü bir patlama' sonucu üçüncü bir ABD askeri hayatını kaybetti .

Pentagon'un Görüşü: Hark Adası'nı Ele Geçirmek 'Çok Riskli'

CNN'e konuşan üst düzey bir Pentagon yetkilisi ve iki yönetim yetkilisi, Hark Adası'nı ele geçirme planlarının aylardır hazır olduğunu ancak operasyonun 'çok riskli' bulunduğu için defalarca rafa kaldırıldığını söyledi . Beyaz Saray ve Pentagon'daki görüş, adayı ele geçirmenin 'çok tehlikeli bir görev' olacağı yönünde .

Uzmanlar, adanın ele geçirilmesinin ABD birliklerini yakın ana karadan gelecek sürekli İran füze ve drone saldırılarına maruz bırakacağı, petrol fiyatlarını keskin bir şekilde yükseltebileceği ve yine de savaşı sona erdirmeyebileceği uyarısında bulunuyor . Bölgeye halihazırda yaklaşık 5.000 Deniz Piyadesi ve 3.000 asker konuşlandırıldı, 10.000 daha fazla ABD kara askerinin gönderilmesinin değerlendirildiği bildiriliyor . Emekli General Frank McKenzie ABD'nin adayı ele geçirecek kapasiteye sahip olduğunu savunurken, eleştirmenler can kaybı ve stratejik riskin yüksek olduğu uyarısında bulunuyor .

Durum Değerlendirmesi

Çatışma en yoğun aşamasında: günlük ABD saldırıları, İran misillemeleri, çökmüş bir ateşkes ve yönetim içinde Hark Adası'nın işgali konusunda süren aktif tartışma... Pentagon'un sürekli olarak 'çok tehlikeli' bulduğu bu adımın atılıp atılmayacağı ise belirsizliğini koruyor.