ABD, Hong Kong Olağanüstü Halini Sona Erdirdi: 9 Yetkiliye Yaptırım Kalktı, Ticari Statü Aynı Kaldı

Ne oldu?

14 Temmuz 2020'de imzalanan 13936 sayılı kararname, Çin'in Hong Kong'a ulusal güvenlik yasasını dayatmasına yanıt olarak ulusal acil durum ilan etmişti. Kararname, Hong Kong'un ayrıcalıklı ticaret statüsünü iptal etmiş ve şehrin özerkliğinin azalmasından sorumlu tutulan Çinli ve Hong Konglu yetkililere yaptırım uygulama yetkisi vermişti . Ulusal acil durum, Başkan Biden tarafından dört kez ve Başkan Trump tarafından bir kez olmak üzere yıllık olarak uzatılmış, ancak 2026 Temmuz'unda yenilenmeyerek yürürlükten kalkmıştır .

OFAC, sürenin dolduğunu duyururken aynı anda Hong Kong ile ilgili yaptırım listesini güncelledi. Ajans, yalnızca 13936 sayılı kararnameye dayanarak uygulanan yaptırımları listeden çıkarırken, ayrı yasal yetkilerle uygulanan yaptırımların tam yürürlükte kaldığını teyit etti .

Hangi yaptırımlar kaldırıldı?

Sürenin dolması, dokuz kişiye uygulanan yaptırımları kaldırdı . Listeden çıkarılanlar arasında Hong Kong Adalet Bakanı Paul Lam Ting-kwok, Hong Kong Ulusal Güvenlik Dairesi Başkanı Sonny Au ve eski Hong Kong Polis Komiserleri Raymond Siu ile Stephen Lo yer alıyor . OFAC ayrıca, yalnızca 13936 sayılı kararname kapsamında belirlenmiş olan birkaç kuruluşu da Özel Olarak Belirlenmiş Vatandaşlar Listesi'nden (SDN List) çıkardı .

Hangi yaptırımlar yürürlükte kaldı?

Sürenin dolması, 13936 sayılı kararnamenin Hong Kong'un özel ticaret statüsünü iptal eden maddesini geri almadı. Hazine Bakanlığı, kararnamenin süresinin dolmasının "2019 Hong Kong İnsan Hakları ve Demokrasi Yasası'nı (HKHRDA) veya 2020 Hong Kong Özerklik Yasası'nı (HKAA) yürürlükten kaldırmadığını veya başka bir şekilde etkilemediğini" açıkça belirtti . Bu, Hong Kong'un ABD gümrük işlemlerinde anakara Çin ile aynı statüde değerlendirilmeye devam edeceği ve tercihli tarife muamelesini kaybettiği anlamına geliyor .

Buna ek olarak, Hong Kong lideri John Lee ve eski lider Carrie Lam dahil olmak üzere 39 kişi ayrı yasal yetkiler aracılığıyla ABD yaptırımları altında kalmaya devam ediyor . Ground News raporu, sürenin dolmasının 48 kişiyi bir yaptırım listesinden çıkardığını, ancak bunlardan 39'unun hemen Hong Kong Özerklik Yasası kapsamında yeniden listelendiğini belirtiyor .

Mevzuat yoluyla getirilen diğer tüm Hong Kong ile ilgili kısıtlamalar değişmeden devam etti .

ABD yönetiminin tepkisi

Biden yönetimi, yenilememe kararını süresi sınırlı bir acil durum bildirisinin rutin bir şekilde sona ermesi olarak çerçeveledi ve bunun bir politika değişikliği olmadığını vurguladı. Yetkililer, Hong Kong'un özel ticaret statüsünün hâlâ askıda olduğunu ve HKHRDA ile diğer yasalar kapsamındaki temel yaptırımların dokunulmaz olduğunu yineledi . Karar, Madrid'deki son ABD-Çin ticaret görüşmelerinin ardından geldiği için daha geniş bir diplomatik ayarlamanın parçası olarak görülüyor .

Çin yönetiminin tepkisi

Çin Ticaret Bakanlığı (MOFCOM), haberi ilk duyuran kurum oldu ve kararı "Madrid'deki Çin-ABD ekonomik ve ticaret görüşmelerinde varılan mutabakatın uygulanmasında önemli bir adım" olarak nitelendirdi . Pekin, bu hamleyi ikili ilişkilerde "olumlu" bir gelişme olarak memnuniyetle karşıladı . Bununla birlikte, Çinli yetkililer, değişikliğin sınırlı kapsamı nedeniyle Hong Kong'un ABD ile olan temel ticaret statüsünün hâlâ zayıflamış durumda olduğunu da kaydetti.

Pratik etki neden sınırlıydı?

Pratik etki oldukça dardı. Hong Kong'un özel tercihli tarife muamelesinin iptali geri alınmadığı için Hong Kong, ABD gümrük işlemlerinde anakara Çin ile eşit düzeyde değerlendirilmeye devam etti . Dokuz yetkiliye uygulanan yaptırımların kaldırılması büyük ölçüde sembolikti; çünkü yaptırım uygulanan kişilerin büyük çoğunluğu (39 kişi) ve tüm büyük ticaret kısıtlamaları yürürlükte kaldı .

Siyasi gözlemciler ve hukuk uzmanları, bu hamleyi Hong Kong'un ticari konumunda önemli bir değişiklik yapmaktan ziyade diplomatik havayı iyileştirmeyi amaçlayan bir "zeytin dalı" olarak tanımladı . South China Morning Post'a konuşan bir gözlemci, bunu "dostça bir jest" olarak nitelendirirken "önemli" olduğunu ancak yaptırımları sona eren ancak daha sonra farklı bir listeye alınan düzinelerce kişi için pek bir şeyin değişmediğini ekledi .

Gelecek için ne anlama geliyor?

ABD-Hong Kong ticari ilişkilerini izleyen işletmeler ve yatırımcılar için çıkarılacak en önemli sonuç şu: Ulusal acil durum sona ermiş olsa da, en kritik yaptırımlar (tercihli tarife muamelesinin kaybı ve 39 kişiye uygulanan yaptırımlar) hâlâ yürürlüktedir. Sürenin dolması, esas olarak tek bir başkanlık kararnamesine bağlı sınırlı bir dizi yaptırımı etkilemektedir; Hong Kong'un ABD ile ticaret statüsünü kısıtlamaya devam eden daha geniş yasal çerçeveyi değil.

ABD-Çin ilişkilerini takip eden analistler, bu sınırlı hareketin ikili bağlarda daha fazla yumuşama potansiyeline işaret edip etmediğini veya Biden yönetiminin Hong Kong politikasında Pekin'e sunmaya istekli olduğu şeyin tavanını temsil edip etmediğini izleyecek.