Nvidia’a meydan okuyan üç yapay zekâ çipi girişimi milyarlar topluyor

Cerebras Systems: 23 milyar dolarlık wafer ölçekli hesaplama

Finansman ve değerleme

Cerebras, Şubat 2026’da 1 milyar dolarlık Series H turunu yaklaşık 23 milyar dolar şirket değerlemesiyle tamamladı. Bu rakam, şirketin yalnızca altı ay önceki 8,1 milyar dolarlık değerlemesinin neredeyse üç katıydı . Tura Tiger Global liderlik etti; AMD, Fidelity, Benchmark, Coatue ve diğer yatırımcılar da katıldı .

Şirket Nisan 2026’da halka arz sürecini yeniden başlattı. Mayıs 2026 itibarıyla hedeflenen halka arz gelirini yaklaşık 4,8–5 milyar dolara, hedef değerlemeyi ise 50 milyar doların üzerine çıkardığı bildirildi .

Teknoloji

Cerebras’ın geliştirdiği Wafer Scale Engine 3 (WSE-3), tek bir silikon wafer’ı kaplayan, yüz binlerce çekirdeği aynı işlemci üzerinde birleştiren dev bir çip. Şirket, WSE-3’ün hesaplama birimi başına daha az enerji kullandığını ve belirli yapay zekâ eğitim ve çıkarım iş yüklerinde rakip çözümlerden 20 kattan fazla hızlı performans sunduğunu öne sürüyor .

Bu yaklaşım, verinin farklı işlemciler arasında taşınmasına daha az ihtiyaç duyulan ve yüksek işlem yoğunluğundan yararlanan eğitim ile çıkarım süreçlerini hedefliyor.

SambaNova Systems: 11 milyar dolarlık çıkarım altyapısı

Finansman ve değerleme

SambaNova, Temmuz 2026’da 1 milyar dolarlık Series F turunun ilk kapanışını 11 milyar dolar değerlemeyle gerçekleştirdi. General Atlantic’in liderlik ettiği tura Intel Capital, BlackRock, T. Rowe Price, Capital Group, Katar Yatırım Otoritesi ve diğer yatırımcılar katıldı .

Bu değerleme, şirketin beş ay önceki değerlemesinin yaklaşık 2,3 katına denk geliyor . CEO Rodrigo Liang, TechCrunch’a yaptığı açıklamada önümüzdeki haftalarda yeni yatırımcıların katılacağı ikinci bir kapanış beklediklerini söyledi .

Teknoloji

SambaNova; özel amaçlı çipler, donanım sistemleri ve bulut hizmetlerinden oluşan, özellikle çıkarım için tasarlanmış bir altyapı geliştiriyor . Çıkarım, eğitilmiş bir yapay zekâ modelinin kullanıcı sorularına yanıt üretmesi veya başka bir çıktı oluşturması aşamasını ifade ediyor.

Şirketin Şubat 2026’da tanıttığı SN50 çipi, büyük dil modellerinin çıkarım süreçlerine odaklanıyor. SambaNova, SN50’nin Nvidia’nın B200 GPU’suna kıyasla üç kattan fazla çıktı kapasitesi sağlayabildiğini iddia ediyor . JPMorgan Chase ise güvenli ve şirket içi yapay zekâ çıkarımı için SambaNova sistemlerini seçti .

Positron: 5 milyar dolara kadar değerleme hedefleyen enerji verimli yaklaşım

Finansman ve değerleme

Positron, Şubat 2026’da 230 milyon dolarlık Series B turunda 1 milyar doların üzerinde değerlemeye ulaştı. Tura Arena Private Wealth, Jump Trading ve Unless liderlik ederken Arm ile Katar Yatırım Otoritesi de stratejik yatırım yaptı .

Şirket Temmuz 2026’da yaklaşık 750 milyon dolarlık, iki aşamalı ek bir finansman için görüşmelere başladı. Söz konusu anlaşmanın ikinci aşamasında Positron’un değerlemesinin 5 milyar dolara kadar çıkabileceği bildirildi .

Teknoloji

Positron, yapay zekâ modellerini çalıştırırken Nvidia GPU’larına kıyasla daha az enerji tüketmeyi amaçlayan çıkarım çipleri geliştiriyor . Şirket, Atlas sistemlerinin benzer Nvidia donanımlarına göre dolar başına performans ve enerji verimliliğinde 3,5 kat avantaj sağladığını öne sürüyor .

Positron’un yeni nesil Asimov çipinin tasarım üretim aşamasına 2026’nın sonlarında girmesi, ilk örneklerin ise 2027’nin başlarında hazır olması planlanıyor .

Büyük resim: Yapay zekâ altyapısında “Nvidia’dan uzaklaşma” arayışı

Bu üç şirket, yapay zekâ çipleri alanındaki daha geniş bir yatırım dalgasının parçası. Yapay zekâ çipi girişimleri 2026’da dünya genelinde 8,3 milyar doların üzerinde finansman topladı. Bu tutarın 4,7 milyar doları ABD merkezli şirketlere, yaklaşık 800 milyon doları ise Avrupa’daki girişimlere gitti . Girişim sermayesi piyasasında yapay zekâ çipi turlarının medyan büyüklüğü 250 milyon dolar seviyesinde; bu, sektör standartlarına göre son derece yüksek bir rakam .

Bu hareketliliğin arkasında üç temel eğilim bulunuyor:

• Genel amaçlı çipler yerine uzmanlaşma: Yeni girişimler Nvidia ile aynı türde genel amaçlı GPU’lar üretip doğrudan rekabet etmektense yapay zekâ hesaplama zincirinin belirli bölümlerine odaklanıyor. Cerebras wafer ölçekli hesaplamayı hedeflerken SambaNova ve Positron çıkarım süreçlerine yoğunlaşıyor .
• Çıkarım yeni rekabet alanı oluyor: Nvidia yapay zekâ eğitimi tarafındaki liderliğini korusa da, eğitilmiş modellerin üretim ortamında çalıştırıldığı çıkarım alanında rekabet hızlanıyor. Özel amaçlı ASIC’ler, belirli iş yüklerinde watt başına ve dolar başına daha yüksek performans sunabiliyor .
• Yüksek marjları sarsma beklentisi: Yatırımcıların temel tezi, yapay zekâ iş yükleri büyüdükçe ve büyük bulut şirketleri daha ucuz, daha az enerji tüketen çözümler aradıkça Nvidia’nın hâkim konumunun ve yüksek kâr marjlarının dokunulmaz kalmayacağı yönünde .

Cerebras, SambaNova ve Positron’un yalnızca Temmuz 2026’da bir hafta içinde topladığı 2,55 milyar dolar , yapay zekâ hesaplamasında tek bir GPU ekosistemine dayalı yapının ilk kez bu ölçekte sorgulandığını gösteriyor. Bu şirketlerin Nvidia’nın yerini tamamen alıp alamayacağı henüz belli değil; ancak yatırım akışı, yapay zekâ donanımında daha uzmanlaşmış ve enerji verimli mimariler için güçlü bir pazar beklentisi oluştuğuna işaret ediyor.