Ukrayna'nın İHA Saldırıları Rusya'nın Petrol Rafinerilerini Vuruyor: Yakıt Krizi ve İhracat Yasakları

Gazprom Neftekhim Salavat ve Afipsky Rafinerileri

• Gazprom Neftekhim Salavat (Başkurdistan): Rusya'nın en büyük petrokimya ve rafinaj komplekslerinden biri olup Ukrayna'ya 1.300 km'den fazla uzaklıkta. 18 Eylül 2025'te İHA'lar tarafından vuruldu ve ELOU-AVT-4 ham petrol damıtma ünitesinde yangın çıktı . Aynı tesise bir haftadan kısa bir süre sonra, 24 Eylül'de ikinci bir saldırı düzenlendi ve kaynaklar "önemli bir ünitenin" alevler içinde kaldığını bildirdi . Tesise Temmuz 2026'da tekrar saldırı düzenlendi .
• Afipsky Rafinerisi (Krasnodar Bölgesi): Rus ordusuna yakıt sağlayan güney Rusya'daki bir rafineri . Ağustos 2025 ile Haziran 2026 arasında en az altı kez belgelenmiş insansız hava aracı kaynaklı yangına maruz kaldı . Yerel yetkililer her seferinde yangınların söndürüldüğünü ve bazı ekipmanların hasar gördüğünü bildirdi . Kümülatif etki, bölgesel yakıt sıkıntılarına katkıda bulundu .

Yurt İçi Yakıt Arzı

• Yakıt Sıkıntıları Ortaya Çıktı: BBC Verify ve BBC Russian'ın haberine göre, Ekim 2025'e kadar Rusya'nın 38 büyük rafinerisinden yaklaşık 21'i vuruldu ve bu durum birçok Rus bölgesinde yakıt sıkıntısına ve fiyat artışlarına yol açtı .
• Paradoksal İhracat Artışı: Yurt içi rafinaj kapasitesindeki azalma, Rusya'nın ihraç etmek için daha fazla rafine edilmemiş ham petrole sahip olması anlamına geliyordu. Rusya, Ağustos 2025'te batı limanlarından ham petrol ihracatını günlük yaklaşık 2 milyon varile çıkararak önceki tahminlerin yaklaşık 200.000 varil üzerine çıkardı . Bloomberg, bu durumu "Ukrayna'nın İHA saldırılarının Rus petrol ihracatını artırması" olarak tanımladı .
• Kriz Kabul Edildi: Haziran 2026'ya gelindiğinde, Rusya hükümeti hava saldırılarının "tedarikte geçici aksamalara" yol açtığını ilk kez kabul etti . Başbakan Yardımcısı Alexander Novak, rafinerilerin plansız onarımlardan geçmesi nedeniyle ham petrol üretiminin düştüğünü itiraf etti .

Hükümet Politikası Yanıtları

Moskova, İHA kaynaklı arz sıkışıklığına doğrudan yanıt olarak bir dizi yakıt ihracatı kısıtlaması ve ithalat önlemi uygulamaya koydu:

Sonuç

İHA saldırıları stratejik olarak etkili oldu: Rusya'nın genel rafinaj hacmini çökertmediler (2025'te atıl kapasite sayesinde sadece ~%3 düştü ), ancak kritik rafinerileri defalarca vurdular, plansız bakımlara zorladılar, yerel yakıt sıkıntılarına ve fiyat artışlarına neden oldular ve Moskova'yı benzin, dizel ve havacılık yakıtına yönelik giderek genişleyen ihracat yasakları uygulamaya ve 2026 ortasında benzeri görülmemiş bir adımla yakıt ithal etmeye zorladılar . IEA, Rusya'nın rafineri faaliyetlerindeki baskılanmanın 2026 ortasına kadar sürmesini bekliyor .