ABD’den 3 Çinli Şirkete Daha Nvidia H200 ve AMD Yapay Zeka Çip İzni: ZTE, Kingsoft ve Maginfra Listede

ABD Onaylı Diğer Çinli Şirketler

Reuters’ın Mayıs 2026’daki haberine göre, ABD daha önce yaklaşık 10 Çinli şirkete Nvidia H200 çipi satın alma izni vermişti. Bunlar arasında şunlar yer alıyor ^C:

• Alibaba
• Tencent
• ByteDance
• JD.com

Bundan önce Baidu gibi diğer şirketlerin de lisans aldığı bildirilmişti. ABD onaylı Çinli alıcıların toplam sayısı şu anda bir düzineyi aşmış durumda ^W. Foxconn ve Lenovo gibi birkaç dağıtıcı da onay aldı ^C.

Sevkiyat Durumu: Önce Sıfır, Ardından Hareketlilik İşaretleri

Onaylara rağmen, Mayıs 2026 ortası itibarıyla hiçbir H200 çipi Çinli bir alıcıya teslim edilmemişti ^B. Bu tıkanıklığın nedenleri:

• Pekin’in ithalata sıcak bakmaması (aşağıda detaylandırılıyor)
• Bazı onayları geciktiren devam eden ABD güvenlik inceleme süreçleri ^R

Mayıs 2026 sonlarında, Ticaret Bakan Yardımcısı Jeffrey Kessler’ın doğruladığına göre "önemsiz" miktarda H200 çipinin Çin’e sevk edildiği bildirildi ^C. Temmuz 2026’ya gelindiğinde, bazı Çinli bulut şirketleri ortaklarına ve müşterilerine yakında H200 çiplerini temin edebileceklerini söylemeye başladı; bu da Çin’in ithalat incelemelerinde ilerleme kaydedildiğine işaret ediyor ^W.

Çin’in Seçici Satın Alma Onayları (Madalyonun Diğer Yüzü)

Çin de kendi paralel onay sistemini uygulamaya koydu. Önemli kilometre taşları:

• Ocak 2026 – Pekin, Alibaba ve diğer büyük teknoloji firmalarına H200 çipleri için sipariş hazırlığı yapmalarını söyleyerek resmi onayın yakın olduğu sinyalini verdi ^B.
• 17 Ocak 2026 – ABD onayından günler sonra, Çin gümrük yetkilileri H200 sevkiyatlarının ülkeye girişine izin verilmediğini bildirerek fiili bir ithalat yasağı uyguladı ^T.
• 28 Ocak 2026 – Çin, Nvidia CEO’su Jensen Huang’ın ziyaretiyle aynı döneme denk gelen ilk resmi H200 satın alma iznini verdi ^W.
• Mayıs 2026 ortası – Brookings Enstitüsü, Washington 10 Çinli şirkete satış onayı vermesine rağmen, Pekin’in itirazları nedeniyle hiçbir çipin teslim edilmediğini bildirdi ^B.
• 8 Temmuz 2026 – Çin, Alibaba, ByteDance ve DeepSeek gibi önde gelen yapay zeka firmalarının sınırlı sayıda H200 çipi satın almasına izin vermeyi planladığını duyurdu ^R. Onaylanan toplam miktarın 200.000 adetten az olduğu ve bu rakamın üç şirketin talep ettiği miktarın yarısından daha düşük olduğu belirtiliyor ^F.

Bu durum alışılmadık bir dinamiğe yol açıyor: Washington, Pekin’in fiilen satın almasına izin verdiğinden daha fazla sayıda şirkete onay vermiş durumda.

Değişen ABD Lisanslama Ortamı

Ağustos 2025 – ABD Ticaret Bakanlığı, Nvidia’ya Çin’e yönelik, düşürülmüş yeteneklere sahip H20 çipleri için lisans vermeye başladı ^R.

Ağustos 2025 – Trump yönetimi emsalsiz bir anlaşmaya vardı: Nvidia ve AMD, ihracat lisansları karşılığında Çin’deki yapay zeka çipi satış gelirlerinin %15’ini ABD hükümetine aktaracak ^NB.

Ekim 2025 – ABD Senatosu, Nvidia ve AMD’nin ürünlerine öncelikli erişimin Çin’den önce ABD’li şirketlere verilmesini şart koşan iki partili bir yasayı kabul etti ^B.

13 Ocak 2026 – Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), Nvidia H200 ve AMD MI325X için lisans inceleme politikasını otomatik retten vaka bazında incelemeye çeviren önemli bir nihai kural yayımladı ^BR:

• Sevkiyattan önce çiplerin yapay zeka işlevselliğini doğrulamak için üçüncü taraf testi
• Çin, ABD’li müşterilere satılan hacmin %50’sinden fazlasını alamayacak
• Nvidia, ABD iç pazarında yeterli arzı sağlamak zorunda
• %25 gümrük vergisi uygulanacak ^C
• Sıkı müşteri tanıma (KYC) ve nihai kullanım izleme şartları

14 Ocak 2026 – ABD hükümeti, Nvidia’ya H200 çiplerini Çin’de dağıtma iznini resmen verdi ^B.

Mart 2026 – ABD’li yetkililer, yalnızca Çin’e değil, dünya genelindeki tüm Nvidia/AMD yapay zeka çipi satışları için küresel izin zorunluluğu getiren taslak düzenlemeler hazırladı ^B. Ayrıca, yabancı ülkelerin çip erişimi karşılığında ABD’deki yapay zeka veri merkezlerine yatırım yapmasını şart koşabilecek yeni kurallar üzerinde çalışılıyor ^R.

31 Mayıs 2026 – Ticaret Bakanlığı, Çin’e ait şirketlerin yurt dışındaki yan kuruluşlarına (Singapur ve Malezya’daki veri merkezleri gibi) yüz binlerce yapay zeka çipinin ulaşmasına olanak tanıyan bir boşluğu kapatmak için harekete geçti ^RTI.

Daha Geniş Kapsamlı Gerilimler

• Çifte denetim kilidi: ABD lisansları verilse bile, Pekin’in kendi ithalat onay süreci sevkiyatları bloke ediyor. Bu da ABD’nin fiilen teslimata izin verilenden daha fazla alıcı onayladığı bir tablo yaratıyor ^BR.
• Yerli üretim hamlesi: Çin, tüm düzenleyici engeller aşılsa bile ABD çiplerine olan uzun vadeli talebi belirsizleştiren Huawei’nin Ascend’i gibi yerli yapay zeka çipi alternatiflerini aktif olarak teşvik ediyor ^W.
• Ulusal güvenlik söylemi: Washington, H200’ün Çin’in askeri modernizasyonunu destekleyebileceğini savunurken; Nvidia, dünyanın en büyük teknoloji pazarlarından birine erişimi korumaya çalışıyor ^W.
• Küresel kontrol hedefleri: Mart 2026’daki küresel yapay zeka çipi satış izni taslak kuralları, Çin’e özgü kontrollerden küresel bir lisans rejimine geçiş sinyali veriyor ^B.
• Boşlukların kullanımı: 31 Mayıs 2026’daki hamle, yüz binlerce yapay zeka çipinin yabancı yan kuruluşlar aracılığıyla Çinli firmalara ulaştığını ve bunun sistematik bir kaçış yöntemine işaret ettiğini ortaya çıkardı ^I.