2026 Dünya Kupası'nda FIFA krizi: VAR tartışmaları, Balogun kararı ve Trump'ın telefon görüşmesi

Eldeki kaynaklara göre FIFA'nın 2026 Dünya Kupası sırasında herhangi bir teknik direktöre veya futbolcuya yalnızca maç sonrası hakem eleştirisi nedeniyle para cezası ya da men verdiğine dair kanıt bulunmuyor.

VAR neden turnuvanın en büyük tartışmasına dönüştü?

Video Yardımcı Hakem sistemi (VAR), hakem kararlarını desteklemek için kullanılsa da 2026 Dünya Kupası'nda güven sorununu çözmek yerine tartışmaların odağına yerleşti. Özellikle faul, penaltı ve daha önceki bir pozisyonda yaşanan ihlallerin sonradan değerlendirilmesi, takımlar arasında farklı standartlar uygulandığı eleştirilerini beraberinde getirdi.

Tuchel: “Hakemler her takımı her an eleyebilir”

İngiltere Teknik Direktörü Thomas Tuchel, Meksika karşısındaki son 16 turu galibiyetinin ardından turnuvadaki hakem yönetimini “düzensiz”, “tutarsız” ve “yetersiz” olarak niteledi. Tuchel, hakem kararlarının herhangi bir takımı her an turnuvanın dışına itebileceğini söyledi .

Mısır-Arjantin maçı: resmi şikâyet süreci

Mısır Futbol Federasyonu, Arjantin'e karşı 3-2 kaybedilen son 16 turu maçının ardından FIFA'ya resmi şikâyette bulundu . Tartışmalar özellikle iki pozisyon etrafında yoğunlaştı:

• Mısır'ın golü, hücumun daha önceki bölümünde yaşandığı belirtilen bir faul gerekçesiyle VAR incelemesi sonrası iptal edildi. Mısır tarafı, bunun “açık ve bariz hata” standardını karşılamadığını savundu.
• Mısır lehine penaltı verilmedi. Mısır Futbol Federasyonu, bu pozisyondaki temas seviyesinin penaltı verilen diğer pozisyonlarla benzer olduğunu öne sürdü .

Mısır daha sonra Fransız hakem François Letexier liderliğindeki hakem ekibinin turnuvadan çıkarılmasını talep etti .

Collina ise Arjantin lehine sistematik bir taraflılık bulunduğu iddialarını “temelsiz suçlamalar” olarak niteledi. Bu tür açıklamaların hakemler ve aileleri için tehdit riskini artırabileceğini söyledi .

VAR görevlileri neden statlara taşındı?

FIFA, artan eleştirilerin ardından turnuvanın ortasında VAR uygulamasında önemli bir değişikliğe gitti. 9 Temmuz'dan itibaren kalan eleme maçlarında video hakemleri, Dallas'taki merkezi kontrol odası yerine maçların oynandığı statlarda görev yapmaya başladı .

Bu karar, turnuva devam ederken VAR operasyonunda yapılan dikkat çekici bir geri dönüş olarak değerlendirildi.

Diğer tartışmalı VAR kararları

• “Yanlış kimlik” protokolü: ABD-Paraguay grup maçında FIFA'nın yeni “yanlış kimlik” VAR protokolü Dünya Kupası tarihinde ilk kez kullanıldı. ABD'li Tim Ream'e gösterilen sarı kart iptal edildi ve Paraguaylı Miguel Almirón simulasyon nedeniyle kart gördü .
• İran'ın iptal edilen golü: İran'ın Mısır'la 1-1 berabere kaldığı maçta Shoja Khalilzadeh'in uzatma dakikalarında attığı gol, VAR incelemesinin ardından geçersiz sayıldı ve karar eleştirilere neden oldu .
• Ralf Rangnick'in tepkisi: Avusturya Teknik Direktörü Ralf Rangnick de kendi takımıyla ilgili bir maçta neden faul verilmediğini ve VAR'ın neden devreye girmediğini sorguladı .

Balogun kararı: kırmızı kart nasıl ertelendi?

Turnuvanın en tartışmalı disiplin dosyası, ABD'li forvet Folarin Balogun'un kırmızı kartı ve sonrasında cezasının ertelenmesi oldu.

Yönetmelik ne öngörüyordu?

Balogun, Bosna-Hersek karşısındaki 32 turu maçında doğrudan kırmızı kart gördü. FIFA Disiplin Talimatı'nın 66.4. maddesi ve Dünya Kupası düzenlemelerinin 10.5. maddesi uyarınca doğrudan kırmızı kart, takip eden maç için otomatik bir maçlık men cezası doğuruyor ve bu cezanın itiraz yoluyla kaldırılması mümkün görünmüyordu .

FIFA Disiplin Komitesi ise kendi Disiplin Talimatı'nın 27. maddesine başvurarak otomatik bir maçlık menin uygulanmasını bir yıllık deneme süresi boyunca erteledi. Böylece Balogun, Belçika karşısındaki son 16 turu maçında forma giyebildi .

Trump-Infantino telefon görüşmesi

ABD Başkanı Donald Trump, Balogun'un kırmızı kartının yeniden incelenmesi için FIFA Başkanı Gianni Infantino'yu bizzat aradığını doğruladı . Görüşmenin hemen ardından cezanın ertelenmesi, kararın bir “başkanlık affı” görüntüsü verdiği yorumlarına yol açtı .

FIFA, disiplin komitesinin bağımsız hareket ettiğini savunsa da kararın zamanlaması kurumun itibarına zarar verdi. Bazı gözlemciler FIFA'nın kendisini “son derece savunmasız” bir konuma soktuğunu belirtirken, The New York Times'ta yer alan değerlendirmelerde kararın başkanlık affına benzediği ifade edildi .

UEFA'dan sert tepki

UEFA, FIFA'nın kararını “benzeri görülmemiş, anlaşılmaz ve gerekçelendirilemez” olarak niteledi. Avrupa futbolunun yönetim organı, FIFA'nın turnuvanın bütünlüğü açısından aşılmaması gereken “kırmızı çizgiyi” geçtiğini savundu .

FIFA kendini nasıl savundu?

FIFA, hakemin sahadaki kırmızı kart kararını geri almadığını; yalnızca bu karardan doğan maçlık menin uygulanmasını ayrı bir hüküm kapsamında ertelediğini açıkladı. Kurum, 66.4 ve 10.5. maddelerin, Disiplin Komitesi'nin 27. maddeyi kullanmasını açıkça yasaklamadığını ileri sürdü .

UEFA ve bazı hukuk yorumcuları ise kırmızı kart sonrası otomatik menin niteliği gereği takdir yetkisine bağlı olmaması gerektiğini savundu . Tartışmanın merkezinde de bu hukuki yorum farkı yer alıyor.

Futbol ile siyaset arasındaki çizgi neden bulanıklaştı?

2026 Dünya Kupası, doğrudan bir devlet başkanının turnuva sırasındaki disiplin dosyasına müdahil olduğunu kabul ettiği ilk örnek olarak tartışılıyor. Turnuvanın siyasi atmosferi yalnızca Balogun kararıyla sınırlı kalmadı.

Infantino-Trump ilişkisi

Turnuva öncesinde Infantino, FIFA tarafından yeni oluşturulan “FIFA Barış Ödülü”nü Donald Trump'a verdi. Bu adım, FIFA'nın siyasi tarafsızlık iddiasıyla çeliştiği ve ev sahibi ülkenin başkanına yakınlaşmaya çalıştığı yönünde eleştirildi .

ABD-İran gerilimi

ABD'nin 28 Şubat'ta İran'a yönelik askeri operasyon başlatmasının ardından iki ülke arasındaki gerilim Dünya Kupası'na da yansıdı . Turnuva tarihinde ilk kez ev sahibi ülkelerden biri, turnuvaya katılan ülkelerden biriyle aktif bir çatışmanın içinde bulunurken İran, boykot tehdidinin ardından kırılgan bir ateşkes ortamında turnuvaya katıldı .

Boykot çağrıları ve göç politikası

Turnuva öncesinde Avrupa'daki bazı siyasi ve sportif aktörler, ABD'nin Grönland'a ilişkin açıklamaları ve Trump yönetiminin göç politikaları nedeniyle boykot çağrıları yaptı . Uluslararası Af Örgütü de Dünya Kupası bağlamında ABD'nin bir “insan hakları acili” ile karşı karşıya olduğunu belirtti .

Hakem eleştirisiyle ilgisi olmayan yeni kırmızı kart kuralları

FIFA, maç sonrası basın toplantılarında hakemleri eleştiren teknik direktör ve futbolculara yönelik yeni bir kural açıklamadı. Ancak futbolun oyun kurallarını belirleyen Uluslararası Futbol Birliği Kurulu (IFAB), Nisan 2026'da saha içi davranışlarla ilgili iki önemli değişikliği onayladı :

• Ağzı kapatmaya kırmızı kart: Bir rakiple tartışma sırasında elleriyle, formasıyla veya başka bir nesneyle ağzını kapatan futbolcu kırmızı kart görebilecek. Amaç, ayrımcı ifadelerin gizlenmesini önlemek .
• Protesto için sahayı terk etmeye kırmızı kart: Hakem kararını protesto etmek için bilerek oyun alanını terk eden futbolcu oyundan atılabilecek. Oyuncularını sahadan çıkmaya teşvik eden takım görevlileri de yaptırıma tabi tutulabilecek .

Bu iki düzenleme, maç sonrası hakem eleştirilerini değil, saha içindeki davranışları ve hakem kararlarına karşı organize protestoları hedefliyor.

FIFA ne yaptı, ne yapmadı?

2026 Dünya Kupası'ndaki temel sorun yalnızca tek tek hakem kararları değil. VAR'ın nasıl yorumlandığı, disiplin hükümlerinin ne ölçüde esnetilebildiği ve siyasi gücün futbol yönetimine ne kadar yaklaşabileceği konusunda oluşan güven kaybı, FIFA'nın karşı karşıya olduğu daha büyük krizi ortaya koyuyor.