ABD-İran Savaşı Yeniden Alevlendi: Ateşkes Çöktü, Hürmüz Boğazı Kapandı

Büyük Çaplı Askeri Saldırılar ve Misillemeler (Haziran - Temmuz Ortası)

• 11 Haziran: ABD hava ve seyir füzeleri saldırılarının ardından İran, Kuveyt ve Bahreyn'e saldırarak karşılık verdi. Trump, Tahran'ın 'bedel ödeyeceği' uyarısında bulundu .
• 26 Haziran: ABD, bir kargo gemisine düzenlenen İHA saldırısına yanıt olarak İran'daki füze ve İHA depolama alanlarıyla kıyı radar tesislerini vurdu. Bu, bir haftalık ateşkesin en ciddi sınavıydı .
• 28 Haziran: İran, ABD'nin güney İran'daki saldırılarına karşılık Bahreyn ve Kuveyt'i İHA ve füzelerle hedef aldı .
• 7-8 Temmuz: İran Devrim Muhafızları (IRGC), Hürmüz Boğazı'nda üç gemiyi vurdu ve ardından Bahreyn ile Kuveyt'teki ABD üslerini hedef aldı. ABD, Boğaz yakınlarında yeni hava saldırıları düzenledi .
• 10 Temmuz: ABD, Tahran ve çevresinde yaklaşık 90 hedefi vuran yeni bir hava saldırısı düzenledi. Trump, İran'ın deniz saldırılarını durdurmaması halinde çatışmayı tırmandıracağını söylemişti .
• 11-12 Temmuz: IRGC, bir ticari kargo gemisini vurdu ve Boğaz'ı 'ikinci bir emre kadar' kapalı ilan etti. ABD, 12 Temmuz'da Kıbrıs bandıralı bir konteyner gemisine düzenlenen saldırıya misilleme olarak yeni saldırılar düzenledi .

Hürmüz Boğazı: Aksama ve Kapatılma

Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, çatışmanın merkezinde yer alıyor. Nisan başında bölgedeki deniz trafiği normal seviyelerin %10'unun altına düşmüştü . 7 Temmuz'da ABD öncülüğündeki deniz koalisyonu tehdit seviyesini 'şiddetli' olarak yükseltti ve İran'ın 'kasıtlı düşmanca eylemde bulunmasının muhtemel' olduğu uyarısında bulundu . 11 Temmuz'da IRGC, izinsiz bir rota kullanan bir gemiyi vurduktan sonra Boğaz'ı 'ikinci bir emre kadar' kapattığını duyurdu . 12 Temmuz'da IRGC, geçmeye çalışan başka bir gemiye uyarı ateşi açarak kapatmayı yineledi. Ticari gemi sayısı bir günde yalnızca 14'e düşerek rekor düşük seviyelere geriledi .

Netanyahu'nun Uyarısı ve İsrail'in Pozisyonu

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, çatışma boyunca artan bir tonda çeşitli uyarılarda bulundu:

• 8 Haziran 2026: İran'a düzenlenen misilleme saldırılarının ardından Netanyahu, 'ateşin şimdilik durduğunu' ancak İran veya Hizbullah'ın saldırılarına devam etmesi halinde 'ezici bir güçle' karşılık verileceğini söyledi .
• 14 Temmuz 2026 (en son uyarı): Dimona'daki Negev Konferansı'nda konuşan Netanyahu, "Bize saldırırsanız sessiz kalacağımızı sanmayın... İran, İsrail'e tekrar saldırırsa, önceki çatışmalardan çok daha güçlü bir yanıtla karşılaşacak" dedi .

İsrail, bu süreç boyunca yüksek alarm durumunu korudu. 2026'nın başlarında Netanyahu, Trump'ı İran'a ortak askeri saldırı düzenlenmesi için ikna etmeye çalışmıştı . Mart ayında New York Times, İsrail'in ateşkesten önce İran'a mümkün olduğunca ağır bir darbe vurmak için yarıştığını bildirdi . Nisan ayında Netanyahu, İsrail'in her an İran'a karşı 'yeniden savaşa dönmeye' hazır olduğunu belirtti . 9 Temmuz'da Netanyahu, Beyaz Saray'ın uzun süreli bir tırmanışa hazırlandığı bir dönemde Trump ile ABD'nin İran saldırıları hakkında doğrudan görüştü .

Diplomatik Beklentiler

Diplomatik beklentiler son derece belirsiz ve şu an için oldukça zayıf. 17 Haziran MoU'su nükleer müzakerelerin yeniden başlamasının önünü açmayı hedeflese de , anlaşma karşılıklı ihlal iddialarıyla birkaç hafta içinde çöktü . ABD'nin yeni saldırılarına rağmen, bir İran heyeti arabulucular aracılığıyla dolaylı görüşmelere devam etmek için Temmuz ortasında Umman'a gitti . Arms Control Association, çatışmaların gölgesinde süren görüşmelerin önünde 'önemli engeller' olduğunu belirtiyor . CFR (Dış İlişkiler Konseyi) küresel çatışma takipçisi, ateşkesin 'çöküşün eşiğinde' olduğunu ve iki tarafın da ihlal iddialarıyla birbirini vurmaya devam ettiğini kaydediyor . 14 Temmuz itibarıyla gözlemciler, iki ülkenin 'MoU öncesi çatışma haline geri döndüğü' sonucuna varıyor .