Meta, Rakiplerinin WhatsApp'a Erişimine İzin Vermek Zorunda Kaldı

Avrupa Komisyonu, Meta'nın politikasının kendi yapay zeka asistanını kayırarak rakip sağlayıcıları WhatsApp'ın devasa kullanıcı tabanından dışlayıp dışlamadığını değerlendirmek üzere 4 Aralık 2025'te resmi bir antitröst soruşturması başlattı . Ayrıca, İtalya'nın antitröst otoritesi (AGCM) Ocak 2026'da Meta'ya İtalya'yı yasaktan muaf tutma emri verdi .

AB'nin Yanıtı: Geçici Önlemler Erişimi Geri Getiriyor

9 Haziran 2026'da Avrupa Komisyonu, Meta'ya geçici önlemler uygulayarak şunları emretti :

• Ücretsiz erişimi geri yüklemek: Rakip genel amaçlı yapay zeka asistanları için WhatsApp'ın iş araçlarına erişimi yeniden sağlamak.
• Erişimi sürdürmek: Tam antitröst soruşturması sonuçlanana kadar bu erişimi devam ettirmek.
• Beş iş günü içinde uymak: Meta'ya erişimi yeniden sağlaması için yaklaşık 16 Haziran 2026'ya kadar süre verildi .

İcra Başkan Yardımcısı Teresa Ribera kararı duyurarak Komisyon'un, Meta'nın davranışının hızla büyüyen yapay zeka asistanları pazarında "rekabete ciddi ve onarılamaz zarar verme" riski taşıdığını tespit ettiğini belirtti . Karar, 27 AB üye ülkesinin yanı sıra İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç'i de kapsayan tüm Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) için geçerliydi .

Meta, Mayıs 2026 başında kapalı bir duruşmada kararı engellemeye çalışmıştı ancak başarılı olamadı ve geçici önlemleri "düzenleyici aşırılık" olarak nitelendirerek itiraz edeceğini açıkladı .

ChatGPT WhatsApp'a Geri Dönüyor: AEA Kullanıcıları Artık Ne Yapabilir?

AB kararının ardından OpenAI, 13 Temmuz 2026'da ChatGPT'yi AEA için WhatsApp'ta yeniden etkinleştirdi . OpenAI'nin resmi sürüm notlarına ve çeşitli haber kaynaklarına göre kullanıcılar şunları yapabilir :

• ChatGPT'yi WhatsApp kişisi olarak eklemek: Doğrulanmış 1-800-CHATGPT (+1-800-242-8478) numarasını telefon rehberine kaydedip WhatsApp üzerinden mesaj göndermek .
• Hesap olmadan kullanmak: Ayrı bir OpenAI girişi veya uygulama indirmesi gerekmez .
• Metin mesajı göndermek: ChatGPT'ye metin mesajı gönderip yapay zeka tarafından oluşturulmuş yanıtlar almak .
• Görsel yüklemek: Yapay zekanın analiz etmesi için görsel yüklemek .
• Sesli not göndermek: ChatGPT'nin işleyebileceği sesli notlar göndermek .
• Görsel oluşturmak: Metin komutlarıyla görsel oluşturmak .
• Birden çok dilde kullanmak: ChatGPT'yi birçok dilde kullanmak .
• ChatGPT hesabı bağlamak (isteğe bağlı): Daha zengin bir deneyim için hesap bağlamak .

OpenAI, kullanılabilirliğin tüm AEA'yı kapsadığını doğruladı .

Daha Geniş Düzenleyici ve Finansal Riskler

Bu dava, AB antitröst araçlarının mesajlaşma platformları ve yapay zeka kesişimine uygulanmasının en önemli örneklerinden birini oluşturuyor. Öne çıkan birkaç yüksek riskli boyut bulunuyor:

Uyumsuzluk durumunda para cezası: Meta'nın nihayetinde AB antitröst kurallarını ihlal ettiği tespit edilirse, küresel yıllık cirosunun %10'una kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilir. Geçici önlemlere uyulmaması durumunda da periyodik cezalar uygulanabilir .

DMA uygulama emsali: Nisan 2025'te Komisyon, Meta'ya 'öde ya da onay ver' veri toplama modeli nedeniyle Dijital Piyasalar Yasası'nı (DMA) ihlal ettiği için 200 milyon avro para cezası kesmişti . WhatsApp-AI davası, DMA ve geleneksel antitröst kurallarının birlikte yapay zeka dağıtımındaki kendini kayırmayı etkili bir şekilde denetleyip denetleyemeyeceğini test ediyor .

Platform ve yapay zeka rekabeti: Dava, baskın mesajlaşma platformlarının (WhatsApp'ın küresel çapta 2 milyardan fazla kullanıcısı var) rakip yapay zeka hizmetleri için tarafsız dağıtım kanalları olarak hareket etmeye zorlanıp zorlanamayacağının bir testi. Komisyon'un teorisi, WhatsApp'ın mesajlaşmadaki "bekçi" statüsünün Meta'ya komşu yapay zeka asistanı pazarındaki rekabeti engelleme yeteneği ve teşviki verdiği yönünde .

Avrupa'da büyük teknoloji cezaları: 2024'ten bu yana AB, Google, Apple ve Meta'ya karşı altı antitröst ve DMA davasında 6 milyar avronun (~7 milyar dolar) üzerinde para cezası uyguladı . WhatsApp-AI davası, nihai bir karar için yıllarca beklemek yerine, bir soruşturma sırasında davranış değişikliğini zorlamak için geçici önlemler kullanarak yeni bir boyut ekliyor.

Küresel düzenleyici etkiler: Brezilya'nın antitröst otoritesi (CADE) de Ocak 2026'da Meta'ya yapay zeka chatbot yasağını askıya alma emri vermişti . AB'nin yaklaşımı, diğer ülkelerin (İngiltere, Hindistan, Güney Kore) baskın platformlardaki yapay zeka dağıtımını nasıl düzenleyeceğini etkileyebilir.

İtiraz ve zaman çizelgesi: Meta geçici önlemlere itiraz ediyor ve temeldeki antitröst soruşturmasının yasal bir son tarihi yok . Nihai bir kararın verilmesi birkaç yıl sürebilir, bu da rakip yapay zeka asistanları için geri yüklenen erişimin bu süre boyunca devam edebileceği veya Meta'nın itirazı kazanması halinde tersine çevrilebileceği anlamına geliyor.