İran Füzeleri Hürmüz Boğazı'nda İki BAE Petrol Tankerini Vurdu: 2026 Krizi Zaman Çizelgesi

İran, 13 Temmuz saldırısına özel ayrıntılı bir gerekçe sunmadı ancak bu eylem, aynı hafta başında belirlenen daha geniş bir örüntüye uyuyor. 7 Temmuz'da İran, Katar'a ait Al Rekayat LNG tankeri, Suudi bandıralı Wedyan süper tankeri ve başka bir gemiyi vurdu. İran donanması, uyarı ateşi açtığını ve İran uyarılarına rağmen "birkaç geminin" boğazı geçmeye çalışması nedeniyle gemilerin vurulduğunu belirtti . İran'ın genel tutumu, bölgedeki ABD askeri operasyonları ve ablukalarına yanıt olarak Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol sağlamaya çalıştığı yönünde .

Uluslararası Tepkiler

• BAE: BAE Savunma Bakanlığı saldırıyı "alçakça bir saldırı" olarak kınadı ve güvenlik ve istikrarına yönelik tehditlere karşı sert yanıt verme hakkını saklı tuttuğunu açıkladı .
• Hindistan: Saldırıda bir Hintli mürettebat öldü, sekiz kişi yaralandı. Hindistan, daha önce Haziran 2026'da, Umman açıklarında üç Hintli denizcinin ABD saldırılarında ölmesinin ardından üst düzey bir ABD'li diplomatı çağırarak ticari gemilere yönelik saldırıların durdurulmasını talep etmişti .
• ABD: ABD ordusu, 7 Temmuz'da üç geminin vurulmasından saatler sonra, 8 Temmuz'da İran'a karşı misilleme amaçlı hava saldırıları düzenledi. CENTCOM bunları "önemli" saldırılar olarak nitelendirdi . 14 Temmuz itibarıyla hem ABD hem de İran boğazı kontrol ettiklerini iddia ediyor .

Geniş Kapsam: 2026 Hürmüz Boğazı Krizi

13 Temmuz saldırısı, 2026 başlarında başlayan 2026 Hürmüz Boğazı krizinin en son tırmanışıdır.

• Mart 2026: 1 Mart'ta Skylight tankeri vuruldu, iki mürettebat öldü . İran, BAE'nin Füceyre petrol limanına ve Dubai havalimanına drone saldırıları düzenledi .
• Nisan-Mayıs 2026: İran, Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattığını duyurdu . ABD ordusu boğazı yeniden açmak için mücadele etti, İran gemilerini batırdı ve küçük botlarla çatıştı . Mayıs'ta İran, BAE kıyıları açıklarında bir gemiyi ele geçirdi ve Umman yakınlarında başka bir kargo gemisi saldırı sonrası battı .
• Haziran 2026: ABD güçleri üç gün içinde üç Hint işletmeli tankeri vurdu, MT Settebello gemisinde üç Hintli denizci öldü ve Yeni Delhi, ABD'nin ticari gemilere yönelik saldırılarını durdurmasını talep etti .
• Temmuz 2026: Kriz keskin bir şekilde tırmandı. 6-7 Temmuz'da İran üç ticari gemiyi vurdu (Al Rekayat ve Wedyan dahil), büyük ABD misilleme hava saldırılarını tetikledi . İran, Bahreyn ve Kuveyt'teki ABD askeri tesislerini vurdu . 8 Temmuz'da geçici ateşkes anlaşması çöktü . 13 Temmuz'daki iki BAE tankerine saldırı en son olay.

Hintli Denizcilere Yönelik Saldırılar

Hintli denizciler her iki taraftan gelen saldırılarda ağır bedel ödedi:

• Mart 2026: Haji Ali adlı Hint yelkenlisinin mürettebatı, Umman açıklarında bir drone/füze ile vurulup battıktan sonra kurtarıldı .
• Haziran 2026: Üç Hintli denizci, Umman açıklarındaki tankerlere yönelik ABD saldırılarında öldü: Patnala Suresh (44), Aditya Sharma (23) ve Shivanand Chaurasia (38) .
• 13 Temmuz 2026: Mombasa ve Al Bahiyah gemilerine yönelik İran seyir füzesi saldırısında bir Hintli mürettebat öldü, sekiz kişi yaralandı .

Haziran 2026 sonu itibarıyla Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), sivil gemilere yönelik 46 doğrulanmış saldırı kaydetti; en az 14 denizci hayatını kaybetti – çoğu İran ateşinden, bazıları ise ABD saldırılarından .

Hürmüz Boğazı'nda Nakliyenin Durması

Çatışma başladığından beri Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi trafiği ciddi şekilde aksadı.

• 8-9 Temmuz'da denizcilik istihbarat firması Kpler, Çarşamba günü boğazdan yalnızca 23 tanker ve kargo gemisinin geçtiğini bildirdi; bu, bir önceki haftaki 47'den ve normal trafiğin çok küçük bir kısmından dramatik bir düşüş .
• Bloomberg 8 Temmuz'da, gemi sahiplerinin riskleri değerlendirmekte zorlanmasıyla yalnızca "bir avuç geminin" geçiş denediğini bildirdi .
• Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi (JMIC) tehdit seviyesini "şiddetli" seviyesine yükseltti ve İran'ın kasıtlı düşmanca eylemlerinin "mevcut koşullar altında muhtemel" olduğu uyarısında bulundu .
• Çatışma başladığından bu yana gemi saldırılarının toplam sayısı Mart 2026 ortasına kadar en az 18'e ulaştı ve o zamandan beri daha da arttı .

Kısacası, dünya petrolünün yaklaşık %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı aylardır işlevsel olarak kesintiye uğramış durumda ve aşırı risk altında yalnızca bir avuç gemi geçiş yapmaya çalışıyor.