Bu sert yükselişin ana tetikleyicisi, Rusya'nın 8 Temmuz'da yürürlüğe giren ve 31 Temmuz'a kadar sürecek olan tam dizel ihracat yasağı oldu . Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak, konuyu Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı televizyonda yayınlanan bir hükümet toplantısında duyurdu ve kararın amacının "iç piyasaya arzı artırmak" olduğunu belirtti .
Bu yasak, Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine düzenlediği sistematik insansız hava aracı (İHA) saldırılarının neden olduğu yıkımın bir sonucuydu. Saldırılar, Rusya'nın rafinaj kapasitesini ciddi şekilde etkilemiş, iç piyasada benzin kıtlığına ve fiyat artışlarına yol açmıştı . Rusya daha önce sadece üretici olmayan tüccarların ihracatını yasaklarken, 8 Temmuz'daki yeni önlem bu kısıtlamayı üreticileri de kapsayacak şekilde genişletti . Yasak, deniz yakıtı ve gazyağını da kapsarken, Moğolistan gibi mevcut hükümetler arası anlaşmalar kapsamındaki tedarikler muaf tutuldu .
Aynı gün, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yeni saldırılar tehdidinde bulunması ve ateşkesin sona erdiğini ilan etmesiyle ham petrol fiyatları da yaklaşık %7 oranında fırladı . Brent petrol vadeli işlemleri %6,6 artışla 79,07 dolar/varile, WTI ise %6,1 artışla 74,71 dolar/varile yükseldi . Bu gelişme, İran'ın tekrar Hürmüz Boğazı'nı kapatma riskini artırdı . Boğaz, daha önce de Mart 2026'da başlayan İran savaşı sırasında periyodik olarak kapatılmıştı ve küresel petrol arzının yaklaşık %20'si buradan geçiyor . Bu jeopolitik risk primi, Rusya'nın dizel yasağının etkisini katlayarak tüm rafine ürünler üzerinde ciddi bir arz kesintisi baskısı oluşturdu .
Rusya yasağından önce bile küresel mazot piyasaları ciddi bir darboğaz içindeydi. ABD'de mazot vadeli işlemlerinin kraker marjı (rafineri karlılığını ölçen bir gösterge), 26 Haziran'da üç haftanın en yüksek seviyesi olan 62,84 dolar/varile ulaşmıştı ve Reuters analistleri, ön ABD-İran ateşkesine rağmen "ürün için arz sıkışıklığının devam edeceğini" belirtmişti . Bu kraker marjı, Temmuz başında daha da genişlemişti. NYMEX 3-2-1 kraker marjı (genel rafineri karlılığının bir göstergesi) 8 Temmuz'da 64,58 dolar/varil ile rekor kırdı .
ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) Haziran 2026 Kısa Dönemli Enerji Görünümü raporu, Hürmüz Boğazı'nın kapanması senaryosunda, azalan petrol stoklarının Brent petrol fiyatlarını Haziran ve Temmuz aylarında ortalama 105 dolar/varilde tutacağını, mazot ve jet yakıtı toptan fiyatlarının ise 2026'da savaş öncesi tahminlere kıyasla %60'tan fazla artacağını öngörmüştü .
ABD mazot kraker marjı (WTI'ye karşı), Mart 2026 itibarıyla Uzak Doğu'dan gelen güçlü talep ve Avrupa'nın yapısal damıtık ürün açığı nedeniyle zaten yaklaşık 70 dolar/varil seviyesindeydi . CME Group'un PVM analizine göre, ısınma yağı kraker marjı Mart 2026'nın sonunda 90 dolar/varile yaklaşmıştı . 8 Temmuz'daki Rusya yasağı, marjları daha da yukarı çekti. Toptan mazot fiyatlarının, yasak öncesinde bile haftalık bazda galonda 30 sentten fazla artması bekleniyordu . Rusya yasağının eklediği yukarı yönlü baskıyla, galonda 40 sentin üzerinde bir artış piyasa beklentileriyle uyumlu hale geldi.
EIA, galon başına 1 doların üzerindeki kraker marjlarının son kullanıcıları sıkıştırdığına daha önce dikkat çekmişti . Dallas Fed, ABD perakende mazot fiyatlarının 2026'nın başlarında %62 oranında fırlayarak İran savaşının ilk ayında 5,64 dolar/galona ulaştığını bildirmişti . Ham petrol ve mazot primlerinin 8 Temmuz'da aynı anda fırlaması, halihazırda yüksek yakıt maliyetleri altında ezilen ABD kamyonculuk filosu operasyonel marjları için ek bir akut baskı anlamına geliyordu .
8 Temmuz 2026, mazot piyasaları için mükemmel bir fırtınaydı: Rusya'nın ihracat yasağı (kendisi de savaş hasarının bir sonucu), Orta Doğu'daki arz kesintisi riski ve tarihsel olarak sıkı küresel damıtık ürün stoklarıyla zaten gergin olan bir piyasaya indi. %11,6'lık tek günlük sıçrama 2022'den bu yana en büyük sıçramaydı ve buna neden olan baskıların hızla azalması beklenmiyordu.
Not: Orijinal yazı 9 Temmuz 2026 tarihini belirtse de vadeli işlem sıçraması aslında 8 Temmuz 2026'da gerçekleşmiş ve sonuçları 9 Temmuz'da raporlanmıştır.