Hürmüz Boğazı'nda Ateşkes Çatırdıyor: İran'ın Koşulları ve 'Ezici Yanıt' Tehdidi

İran'ın Boğazı Yeniden Açma Koşulları

• Geçici anlaşma, İran'ın boğazı açmasını, ABD'nin ise ablukayı kaldırmasını öngörüyor .
• İran'ın Moskova Büyükelçisi, boğazın İran ve Ummanlı yetkililer tarafından belirlenen yeni kurallar ve bir geçiş ücreti karşılığında açık kalacağını duyurdu .
• İran, gemilere boğazda Tahran tarafından belirlenen rotaları takip etmeleri konusunda yeni uyarılar yayınladı . Dışişleri Bakanı Araghchi, belirlenen rotalar dışına çıkma girişimlerinin "gerilimi artıracağı" uyarısında bulundu .

Devrim Muhafızları'nın (IRGC) 'Ezici Yanıt' Tehdidi

• IRGC Donanması, Hürmüz Boğazı'na yaklaşan herhangi bir askeri geminin ateşkes ihlali sayılacağını ve "sert ve güçlü bir yanıtla" karşılaşacağını ilan etti .
• Üst düzey bir İranlı askeri yetkili, şartları ihlal etmeleri halinde ABD ve İsrail'in "şiddetli ve pişmanlık verici sonuçlarla" yüzleşebileceği uyarısında bulundu .
• Bu tehditler bir kalıbın parçası. İran, herhangi bir ABD saldırısına veya ihlaline misilleme yapma sözünü defalarca tekrarladı ve bu tehditleri ABD askeri tesislerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla eyleme döktü .

Umman'ın Geçiş Ücreti Konusundaki Tutumu

• Umman zorunlu geçiş ücretlerine resmen karşı çıkıyor. Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, boğazdan geçen gemilere zorunlu geçiş ücreti uygulanmasını desteklemediklerini söyledi .
• Ancak Umman, denizcilik, çevre ve seyrüsefer hizmetleri için gönüllü ücretlendirmeye açık .
• Çelişkili haberler: Birçok kaynak (NYT, Reuters, İran elçisi), ABD'nin itirazlarına rağmen İran ve Umman'ın gemilere ücret uygulama planını birlikte ilerlettiğini bildiriyor . Umman, Washington'a gönüllü hizmet ücreti çerçevesi için resmi bir teklif sundu ancak İran, ödemelerin zorunlu olmasında ısrar ediyor .
• Kısacası: Umman gönüllü hizmet ücretlerini destekliyor ancak zorunlu geçiş ücretlerine karşı çıkıyor. İran ise zorunlu versiyonu istiyor.

Gemi Trafiğine Etkisi

• Haziran ateşkesinin ardından gemi trafiği hızla toparlandı. Boğazdaki gemi geçişleri, Temmuz'un ilk haftasında önceki haftalara kıyasla dört katından fazla arttı .
• 6 Temmuz itibarıyla NYT, gemi aktivitesinde "iyileşme işaretleri" olduğunu ancak hacmin çatışma öncesi seviyelerin oldukça altında kaldığını bildirdi .
• 8 Temmuz'da bir Katarlı LNG tankerinin patlama riskiyle karşı karşıya kalması ve bir Suudi ham petrol tankerinin hasar görmesi üzerine gemicilik riski "şiddetli" seviyesine yükseltildi . Bu durum toparlanmayı olumsuz etkiledi.

Petrol Fiyatlarına Etkisi

• Geçici anlaşmanın duyurulmasının ardından fiyatlar keskin bir düşüş yaşadı. Brent petrol varil başına 73-82 dolar civarına geriledi, WTI ise 70 dolar seviyelerine yaklaştı . Petrol fiyatları Haziran sonunda savaş öncesi seviyelere yaklaştı .
• Ancak Temmuz başında ateşkesin zedelenmesi ve tankerlere yönelik yeni saldırılarla birlikte petrol fiyatları yeniden yükseldi — yaklaşık %6 artış gösterdi .
• Analistler, piyasanın aşırı iyimser olabileceği ve boğaz tamamen açılsa bile kriz öncesi petrol ve gaz arzına tam dönüşün aylar alabileceği konusunda uyarıyor .