Ankara NATO Zirvesi’nde kritik açıklamalar: Çin’den Rusya’ya nükleer uyarı, Ukrayna’ya Patriot üretim izni

Zelenskiy: Çin, Rusya’ya nükleer silah kullanmamasını söyledi

Bu açıklama, Çin’in daha önce Rusya’yı nükleer tırmanıştan kaçınmaya çağırdığına ilişkin haberlerin devamı niteliğinde. ABD’nin eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Ocak 2025’te Financial Times’a verdiği röportajda Çin’in Rusya ile nükleer silahlar konusunda temas kurduğuna ve “Bunu yapmayın” mesajı verdiğine inandıklarını söylemişti .

ABD Savunma Bakanlığı eski müsteşar yardımcısı Robert Wilkie de Aralık 2025’te Newsmax’e yaptığı açıklamada, Çin’in Vladimir Putin’e nükleer silah kullanmaması konusunda son derece açık bir uyarı ilettiğini ileri sürdü .

Bununla birlikte, Ankara’daki son açıklamada da söz konusu uyarının içeriğine ilişkin bağımsız olarak doğrulanmış ayrıntılar paylaşılmadı. Bu nedenle Zelenskiy’nin “kesin ve kategorik” ifadesi, Çin’in tutumuna ilişkin Ukrayna liderinin aktarımı olarak değerlendirilmelidir.

Trump ve Zelenskiy, Çin’in savaştaki rolünü görüştü

Zelenskiy, NATO Zirvesi sırasında ABD Başkanı Donald Trump ile Çin’in savaştaki rolü ve olası müzakere sürecine katılımı hakkında görüştüklerini doğruladı . Görüşmede Çin’in savaştaki rolü, mevcut ya da potansiyel katılımı ve müzakere sürecindeki kapasitesi ele alındı .

Ukrayna lideri, Çin konusunu Avrupalı liderlerle de görüştüğünü belirtti. Ancak Trump’ın Pekin’e ilişkin kendisine hangi mesajları verdiğini açıklamayı tercih etmedi .

Bu temas, Washington’ın Pekin’i Rusya üzerindeki etkisi nedeniyle diplomatik sürece dahil etme çabalarının sürdüğü bir dönemde gerçekleşti. Haziran 2026’da Trump’ın Pekin’deki görüşmede Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’den savaşı sona erdirmeye yardımcı olmasını ve Putin’i yeniden müzakere masasına dönmeye teşvik etmesini istediği bildirildi . Çin ise daha önce, Şubat 2025’te G20 kapsamında Trump’ın barış girişimine destek verdiğini açıklamıştı .

Zirvenin Ukrayna açısından üç önemli sonucu

1. Ukrayna’ya Patriot üretim lisansı

Zirvenin en dikkat çekici kararlarından biri, ABD’nin Ukrayna’ya Patriot hava savunma sistemlerini kendi topraklarında üretmesi için lisans verecek olmasıydı . Trump, Zelenskiy ile görüşmesi sırasında, “Size Patriot üretme lisansı vereceğiz” dedi .

Ukrayna uzun süredir, Rusya’nın füze saldırılarına karşı kullanılan Patriot önleme füzelerini ülke içinde üretebilmek için bu teknolojinin lisansını talep ediyordu . Karar, Kiev açısından önemli bir politika değişikliği anlamına geliyor. Ancak lisans verilmesi, üretimin hemen başlayacağı anlamına gelmiyor. Teknik altyapı, tedarik zinciri, üretim kapasitesi ve güvenlik gereklilikleri gibi önemli zorlukların aşılması gerekiyor .

Daha önce ABD’nin bu tür üretim lisanslarını yalnızca Almanya ve Japonya’ya verdiği bildiriliyordu .

2. NATO’nun mali destek taahhüdü

NATO müttefiklerinin Ukrayna’ya sağlayacağı yeni mali desteğin büyüklüğü konusunda haber kaynakları farklı rakamlar aktardı. Hindistan merkezli India Today dahil birçok yayın organı, yeni desteğin yaklaşık 80 milyar dolar olduğunu bildirdi .

Suriye devlet haber ajansı SANA ise Reuters ve Anadolu Ajansı’na dayandırdığı haberinde toplam desteği 140 milyar dolar olarak verdi . Haziran 2026’da yayımlanan bir başka haberde de Ankara Zirvesi’nde iki yıl için 140 milyar avroluk bir taahhüt bekleniyordu .

Bu nedenle zirvenin mali paketine ilişkin rakamlar aktarılırken kaynaklar arasındaki farkı göz önünde bulundurmak gerekiyor. İngilizce ana akım medyada yaklaşık 80 milyar dolarlık rakam daha yaygın biçimde yer aldı .

3. Yeni savunma sanayisi anlaşmaları

Zirvede yeni savunma sanayisi sözleşmeleri de duyuruldu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, toplantıyı ittifakın ortak ve koordineli bir savunma sanayisi teslimat sürecine geçtiğini gösterecek bir an olarak tanımladı .

Açıklanan anlaşmalar arasında ABD merkezli Northrop Grumman’dan insansız hava araçları ve İsveç merkezli Saab’dan uçak alımları yer aldı. ABD’nin ayrıca Almanya ve diğer ülkelerle ortak üretim imkanları konusunda görüşmeler yürüttüğü bildirildi .

Sonuç: Diplomasi ve üretim kapasitesi aynı gündemde

Ankara Zirvesi’nde Ukrayna açısından iki paralel mesaj öne çıktı. Bir yandan Zelenskiy, Çin’in Rusya üzerindeki etkisinin nükleer gerilimi sınırlamak ve olası müzakereleri şekillendirmek için kullanılabileceğini gündeme taşıdı. Diğer yandan Patriot üretim lisansı, Ukrayna’nın yalnızca dışarıdan silah tedarik eden değil, savunma üretim zincirinin bir parçası olan bir ülkeye dönüşmesi yönünde atılmış önemli bir adım olarak sunuldu.

Ancak hem Çin’in Rusya’ya ilettiği belirtilen uyarının kapsamı hem de Patriot üretiminin ne zaman ve hangi ölçekte başlayacağı konusunda yeni ayrıntılar bekleniyor.