Ukrayna'nın İHA Saldırıları Rusya'da Benzin Krizine Yol Açtı: İhracat Yasağı ve 16 Yılın En Düşük Seviyesi

Rusya'nın Kiev ve Odesa Saldırıları

2 Temmuz 2026'da Rusya, Kiev'e yüzlerce İHA ve düzinelerce füze fırlattı. Saldırıda en az 30 kişi öldü, onlarcası yaralandı ve yaklaşık 130 bina hasar gördü. Bu, o yıl başkente düzenlenen en ölümcül saldırıydı . 6 Temmuz'daki ikinci büyük dalgada ise en az 14 kişi daha hayatını kaybetti, birçok kişi yaralandı; konut binaları, bir otel, Kızılhaç deposu ve bir ambulans istasyonu hasar gören yerler arasındaydı .

Saldırılar büyük sivil kayıplara ve konut altyapısında ciddi hasara yol açtı, ancak Ukrayna'nın hava savunma ve komuta sistemleri işlevsel kaldı. Rusya stratejik bir askeri atılım gerçekleştiremedi.

Ukrayna'nın Misilleme Amaçlı Derin Darbe İHA Kampanyası

Ukrayna, Haziran-Temmuz 2026'da uzun menzilli kampanyasını önemli ölçüde artırdı. İnsansız Sistem Kuvvetleri, yılbaşından bu yana Rusya içindeki başarılı derin darbelerde %1.150'lik bir artış olduğunu bildirdi . Son önemli operasyonlar şunları içeriyor:

• 8 Temmuz 2026: Ukrayna İHA'ları üç Rus petrol rafinerisine (Saratov, Nijnekamsk ve Rostov tesisleri) saldırdı, Azak Denizi'ndeki Taganrog Körfezi'nde iki petrol tankerine hasar verdi ve boru hattı pompa istasyonlarını vurdu .
• 6 Temmuz 2026: İHA'lar Sibirya'daki Rusya'nın en büyük rafinerisi olan Omsk'u vurdu. Bu, savaşın en uzun menzilli Ukrayna saldırılarından biriydi (Ukrayna kontrolündeki topraklardan yaklaşık 2.700 km uzaklıkta) .
• 24 Haziran 2026: Moskova petrol rafinerisi vuruldu ve sektörden iki kaynağa göre en az altı ay süreyle faaliyet dışı kalacak ve 2026'da üretime dönmesi pek mümkün görünmüyor .
• Mayıs 2026: Rafinerilere yönelik Ukrayna saldırıları, 16 başarılı vuruşla aylık rekor kırdı ve Rus işleme kapasitesini 16 yılın en düşük seviyesine itti .

Rafineri Operasyonları, Yakıt Tedariki ve İhracat Politikaları Üzerindeki Etkiler

Rafineri operasyonları: Tekrarlanan ve artan İHA saldırıları birden fazla büyük rafineriyi fiziksel olarak devre dışı bıraktı. Sadece Moskova rafinerisi en az altı ay kapalı ve genel Rus rafinaj verimi 16 yılın en düşük seviyesinde . Paradoksal bir yan etki: Rus deniz yoluyla ham petrol ihracatı savaş zamanı rekorlarına yükseldi, çünkü yerel rafineriler ham petrolü işleyemediğinden ihracat için daha fazla ham petrol kaldı .

İç yakıt kıtlığı: Rafineri hasarı, Rusya genelinde benzin kıtlığına, fiyat artışlarına, satış kısıtlamalarına ve benzin istasyonlarında uzun kuyruklara yol açtı . Haziran 2026'ya kadar durum, kabul edilmiş bir yakıt krizine dönüştü. Rusya kontrolündeki Kırım'da olağanüstü hal ilan edildi ve yakıt satışı yasaklandı . AP'nin sayımına göre, Mart 2026 sonundan bu yana Ukrayna'nın Rusya ve Kırım'daki petrol rafinerileri, depoları, terminalleri ve diğer petrol altyapısına yönelik 50'den fazla saldırı düzenlediği bildirildi . Bir danışmanlık şirketinin tahminine göre, Rusya'nın petrol rafinaj kapasitesinin yaklaşık üçte biri çevrim dışı .

Rusya'nın ihracat politikası yanıtı: Moskova, iç arzı korumak için bir dizi kısıtlama getirdi:

• Jet yakıtı ihracatı: 30 Kasım 2026'ya kadar yasaklandı .
• Benzin ihracatı: 1 Nisan 2026'dan itibaren geçici bir yasak getirildi ve kıtlık devam edince uzatıldı .
• Dizel ihracatı: 8 Temmuz 2026'dan itibaren en az 31 Temmuz'a kadar yasaklandı. Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, yasağın "iç pazara arzı artırmayı mümkün kılacağını" belirtti .
• Vergi değişiklikleri ve yakıt ithalatı: Rusya parlamentosu, kaybedilen rafinaj kapasitesini telafi etmek için Hindistan teslimat maliyetlerine bağlı yakıt ithalatını sübvanse edecek vergi kanunu değişikliklerini onayladı .

Özet Değerlendirme

Rusya'nın Kiev'e yönelik saldırıları büyük sivil kayıplara ve altyapı hasarına yol açtı ancak kesin bir askeri avantaj sağlayamadı. Ukrayna'nın derin darbe kampanyası asimetrik bir etki yarattı: Rusya'nın ham petrol üretimini değil, aşağı yönlü rafinaj kapasitesini hedef alarak, Moskova'yı benzin, dizel ve jet yakıtı ihracatını yasaklamaya zorlayan bir iç yakıt krizi yarattı ve önemli bir savaş zamanı gelir akışını kesintiye uğrattı. Rafinaj 16 yılın en düşük seviyesinde, birkaç büyük rafineri aylarca kapalı ve Rusya şimdi daha fazla rafine edilmemiş ham petrol ihraç ederken yakıt ithal etmek zorunda kalıyor .