Ankara'da Tarihi Zirve: Trump, Putin ve Zelenskiy ile Görüşmeler, NATO'ya Baskılar ve Savaşın Gölgesinde Kritik Diplomasi

Trump, Zelenskiy ile de birden fazla telefon görüşmesi yapmıştı. Bunlardan biri, G7 zirvesi öncesinde 14 Haziran civarında gerçekleşti ve iki lider Rus işgali ve savaşı sona erdirme çabalarını ele aldı . Ancak Ankara zirvesi öncesinde veya sırasında Trump ile Zelenskiy arasında bir telefon görüşmesi olduğuna dair bir kanıt bulunmuyor; kilit etkileşim yüz yüze planlanmıştı.

Ankara'da Planlanan Trump-Zelenskiy Görüşmesi

Trump ve Zelenskiy, 8 Temmuz Çarşamba günü yerel saatle 14:30'da, NATO zirvesinin kulisinde, Kuzey Atlantik Konseyi oturumunun ardından bir araya geldi . Görüşme için bir saat ayrıldı .

Zelenskiy'nin, Trump'tan özellikle Patriot ve NASAMS balistik füze önleme sistemleri olmak üzere, tükenen Amerikan yapımı mühimmat stoklarının yenilenmesi için yardım talebinde bulunması bekleniyordu . Görüşme, Şubat 2025'te Beyaz Saray'da gergin geçen bir görüşme yaşayan iki lider arasındaki zaten kırılgan olan ilişkinin bir sınavı olarak değerlendirildi .

Görüşme öncesinde Kiev, strateji değiştirerek ABD destekli bir barış girişiminden uzaklaştı ve bunun yerine Trump'ı Ukrayna'nın çatışmada hâlâ önemli bir pazarlık gücüne sahip olduğuna ikna etmeye çalıştı .

Trump'ın NATO'ya Eleştirileri ve Savunma Harcamaları Baskısı

Trump, Ankara'ya "ABD'nin NATO üyelerinin savunma harcamalarını hızla artırması yönündeki artan ısrarı" atmosferinde geldi . ABD'nin orantısız bir yük taşıdığını kamuoyu önünde dile getiriyordu . Zirveden önce Truth Social hesabından yaptığı bir paylaşımda Trump, ABD'nin diğer üyelerden eşdeğer bir fayda görmeden NATO'ya daha fazla para harcadığından şikayet etti .

Zirvenin ilk gününde (7 Temmuz) Trump, İran savaşı ve Grönland konularındaki anlaşmazlıkları yeniden alevlendirdi . Ayrıca İspanya'yı "berbat bir müttefik" olarak nitelendirdi ve savunma harcamaları konusundaki bölünmeler açılış oturumlarına damgasını vurdu .

NATO buna, on milyarlarca dolar değerindeki silah anlaşmalarını içeren "büyük bir gösteri" ile yanıt verdi. Bu yeni askeri projeler, Avrupalı müttefiklerin taahhütlerini gerçek ateş gücüne dönüştürdüğünü Trump'a kanıtlamayı amaçlıyordu . Reuters'a göre NATO, en az 50 milyar dolar değerinde bir dizi silah anlaşmasını gün yüzüne çıkardı . NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, zirveyi Avrupalıların "savunma harcamalarını artırma sözlerini yerine getirdiklerini" göstermek olarak çerçeveledi .

Artan Şiddet: Rusya'nın Kiev Saldırıları ve Ukrayna'nın Derinlik Operasyonları

Zirveden hemen önce, 6 Temmuz Pazartesi günü Rusya, Kiev'e büyük bir füze ve drone saldırısı düzenledi ve çok sayıda sivil hayatını kaybetti. Zelenskiy, ABD ve Avrupalı müttefiklerine NATO zirvesinde buna karşılık "güçlü kararlar" almaları çağrısında bulundu. "Dünyanın -başta ABD ve Avrupalı ortaklarımız olmak üzere- Ankara'daki NATO Zirvesi'nden hava savunmamızı destekleyen güçlü kararlarla çıkması hayati önem taşıyor" dedi .

Daha geniş bağlamda Ukrayna'nın Rus askeri altyapısına yönelik derinlik operasyonları devam ediyordu. Kaynakların zirve tarihlerine ilişkin belirli saldırı detayları sınırlı olsa da çatışma yoğun bir şekilde sürüyor ve ittifak "Rusya'nın devam eden askeri saldırganlığı tarafından sıkıştırılıyordu" .

Birçok NATO üyesi, zirve sırasında Ukrayna'ya ek balistik füze önleme sistemleri de dahil olmak üzere daha fazla askeri destek sağlayacağını duyurdu .

Türkiye'nin Arabulucu ve Ev Sahibi Olarak Rolü

Türkiye, zirveye Ankara'da ev sahipliği yaptı. Bu, 36. NATO Zirvesi ve Türkiye'nin (2004 İstanbul Zirvesi'nden sonra) ikinci kez ev sahipliği yaptığı toplantıydı .

Cumhurbaşkanı Erdoğan, savaş boyunca kendisini Rusya ve Ukrayna arasında kilit bir arabulucu olarak konumlandırdı. Ankara'nın zirve mekanı olarak seçilmesi, Türkiye'nin diplomatik bir köprü olarak rolünü pekiştiren bir hamle olarak görüldü .

Zirve, Trump'a "yönetiminin bu yılki ev sahibi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı kucaklamasını sergileme" fırsatı verdi ve Trump'ın ikinci döneminde ABD-Türkiye ilişkilerindeki ısınmayı yansıttı.

Sonuç

2026 Ankara Zirvesi, yüksek riskli bir diplomasi anı olarak tarihe geçti: Trump eşzamanlı olarak NATO müttefiklerine savunma harcamaları konusunda baskı yaptı, Putin ile doğrudan görüşmeler yaparak kendini barış yapıcı olarak konumlandırdı ve Zelenskiy ile gergin bir ikili görüşmeye hazırlandı. Tüm bunlar, Rusya'nın Kiev'e yönelik yenilenen saldırıları ve Ukrayna'nın kendi derinlik operasyonları fonunda yaşanırken, Türkiye'nin ev sahibi ve arabulucu rolü, Erdoğan'ın taraflar arasında bir müzakereci olarak süregelen etkisinin altını çizdi.