Zirve gündemi ve yük paylaşımı bağlamı

• NATO’nun ana gündem maddeleri arasında savunma harcama taahhütleri, yük paylaşımı, kabiliyet hazırlığı ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi yer alıyor. Tüm bu başlıklar, Trump’ın ABD asker sayısını azaltma ve hatta ittifaktan ayrılma tehditleriyle keskinleşmiş durumda .
• Türkiye Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, zirve öncesinde uzlaştırıcı bir mesaj vererek ABD’nin NATO’dan ayrılma arayışında olmadığını ve ittifakın değişen güvenlik ortamına uyum sağladığını söyledi .
• Cumhurbaşkanı Erdoğan ise zirveyi “deneyim paylaşımı için en güçlü platform” olarak nitelendirdi ve müttefiklere ittifak içi savunma ticaretindeki kısıtlamaları kaldırma çağrısı yaptı .

Savunma sanayiinde patlama

• Türk savunma ve havacılık ihracatı, Haziran 2026 itibarıyla 12 aylık bazda 11 milyar doları aştı. Bu rakam 2020’de yaklaşık 2,3 milyar dolar seviyesindeydi .
• NATO üyelerine yapılan ihracat ise yüzde 47,1 artışla 6,2 milyar dolara ulaşarak sektör toplam ihracatının yüzde 57,3’ünü oluşturdu. Bu durum, Türkiye’nin ittifak içinde sadece alıcı değil, aynı zamanda tedarikçi olarak artan rolünün altını çiziyor .

KAAN için GE F110 motorları

• Trump yönetimi, 24 Haziran 2026’da Kongre’ye, Türkiye’nin yerli beşinci nesil savaş uçağı KAAN’ı güçlendirmek için 700 milyon doları aşan değerde düzinelerce GE F110 turbofan motorunun satışını onaylama niyetini resmen bildirdi .
• Reuters’ın haberine göre yönetim, Kongre’deki bazı üyelerin itirazlarına rağmen satışı ilerletiyor. Bu hamle, KAAN programının önündeki en büyük teknik engeli kaldırıyor .

F-35’e olası dönüş

• Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin F-35 programına geri dönmesi için defalarca çağrıda bulundu ve bunun NATO güvenliğini güçlendireceğini savundu .
• Trump, savunma teknolojisi paylaşımındaki gerilimlerin hafifletilebileceği sinyalini verdi. F-35 konusunun, zirve marjında Erdoğan ile yapacağı ikili görüşmede ele alınması bekleniyor .
• Zirve arifesi itibarıyla resmi bir dönüş anlaşması teyit edilmiş değil; analistler uzun süredir devam eden bu anlaşmazlığın bu hafta tamamen çözülebileceği konusunda şüpheci .

Fransa’nın SAMP/T tutumunda yumuşama

• Fransa, yıllardır Franco-İtalyan yapımı SAMP/T hava savunma sisteminin Türkiye’ye satışını bloke ediyordu. Birden fazla kaynak, Cumhurbaşkanı Macron’un, 25 Haziran’da İtalya Başbakanı Meloni ile yaptığı görüşmelerin ardından, SAMP/T’nin Türkiye ile ortak üretimi seçeneğini yeniden değerlendirmesi talimatı verdiğini bildiriyor .
• Erdoğan, zirvede bu anlaşmada ilerleme kaydedilmesini istiyor, ancak müzakereler henüz erken aşamada ve özellikle ASTER 30 füzeleri etrafındaki teknoloji transferi engelleri henüz çözülmüş değil .

Erdoğan-Trump dinamiği ve ABD’nin duruşu

• Trump’ın Ankara ziyareti, başkan olarak Türkiye’ye ilk ziyareti ve 2015’ten bu yana ülkeye yapılan ilk ABD başkanlık ziyareti olacak. Bu ziyaret, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını yeniden düzenlediği daha geniş bir bağlamda gerçekleşiyor. Washington, bu düzenlemeyi müttefiklerin daha fazla harcama yapması için bir katalizör olarak görüyor .
• Türk yetkililer, ABD’nin NATO’dan çekilmesiyle ilgili endişeleri kamuoyu önünde küçümsüyor ve zirveyi müttefik birliğini ve Türkiye’nin Avrupa ile Orta Doğu güvenliğindeki vazgeçilmez rolünü göstermek için bir fırsat olarak çerçeveliyor .

Zirve gündemi ve yük paylaşımı bağlamı

• NATO’nun ana gündem maddeleri arasında savunma harcama taahhütleri, yük paylaşımı, kabiliyet hazırlığı ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi yer alıyor. Tüm bu başlıklar, Trump’ın ABD asker sayısını azaltma ve hatta ittifaktan ayrılma tehditleriyle keskinleşmiş durumda .
• Türkiye Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, zirve öncesinde uzlaştırıcı bir mesaj vererek ABD’nin NATO’dan ayrılma arayışında olmadığını ve ittifakın değişen güvenlik ortamına uyum sağladığını söyledi .
• Cumhurbaşkanı Erdoğan ise zirveyi “deneyim paylaşımı için en güçlü platform” olarak nitelendirdi ve müttefiklere ittifak içi savunma ticaretindeki kısıtlamaları kaldırma çağrısı yaptı .

Savunma sanayiinde patlama

• Türk savunma ve havacılık ihracatı, Haziran 2026 itibarıyla 12 aylık bazda 11 milyar doları aştı. Bu rakam 2020’de yaklaşık 2,3 milyar dolar seviyesindeydi .
• NATO üyelerine yapılan ihracat ise yüzde 47,1 artışla 6,2 milyar dolara ulaşarak sektör toplam ihracatının yüzde 57,3’ünü oluşturdu. Bu durum, Türkiye’nin ittifak içinde sadece alıcı değil, aynı zamanda tedarikçi olarak artan rolünün altını çiziyor .

KAAN için GE F110 motorları

• Trump yönetimi, 24 Haziran 2026’da Kongre’ye, Türkiye’nin yerli beşinci nesil savaş uçağı KAAN’ı güçlendirmek için 700 milyon doları aşan değerde düzinelerce GE F110 turbofan motorunun satışını onaylama niyetini resmen bildirdi .
• Reuters’ın haberine göre yönetim, Kongre’deki bazı üyelerin itirazlarına rağmen satışı ilerletiyor. Bu hamle, KAAN programının önündeki en büyük teknik engeli kaldırıyor .

F-35’e olası dönüş

• Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin F-35 programına geri dönmesi için defalarca çağrıda bulundu ve bunun NATO güvenliğini güçlendireceğini savundu .
• Trump, savunma teknolojisi paylaşımındaki gerilimlerin hafifletilebileceği sinyalini verdi. F-35 konusunun, zirve marjında Erdoğan ile yapacağı ikili görüşmede ele alınması bekleniyor .
• Zirve arifesi itibarıyla resmi bir dönüş anlaşması teyit edilmiş değil; analistler uzun süredir devam eden bu anlaşmazlığın bu hafta tamamen çözülebileceği konusunda şüpheci .

Fransa’nın SAMP/T tutumunda yumuşama

• Fransa, yıllardır Franco-İtalyan yapımı SAMP/T hava savunma sisteminin Türkiye’ye satışını bloke ediyordu. Birden fazla kaynak, Cumhurbaşkanı Macron’un, 25 Haziran’da İtalya Başbakanı Meloni ile yaptığı görüşmelerin ardından, SAMP/T’nin Türkiye ile ortak üretimi seçeneğini yeniden değerlendirmesi talimatı verdiğini bildiriyor .
• Erdoğan, zirvede bu anlaşmada ilerleme kaydedilmesini istiyor, ancak müzakereler henüz erken aşamada ve özellikle ASTER 30 füzeleri etrafındaki teknoloji transferi engelleri henüz çözülmüş değil .

Erdoğan-Trump dinamiği ve ABD’nin duruşu

• Trump’ın Ankara ziyareti, başkan olarak Türkiye’ye ilk ziyareti ve 2015’ten bu yana ülkeye yapılan ilk ABD başkanlık ziyareti olacak. Bu ziyaret, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını yeniden düzenlediği daha geniş bir bağlamda gerçekleşiyor. Washington, bu düzenlemeyi müttefiklerin daha fazla harcama yapması için bir katalizör olarak görüyor .
• Türk yetkililer, ABD’nin NATO’dan çekilmesiyle ilgili endişeleri kamuoyu önünde küçümsüyor ve zirveyi müttefik birliğini ve Türkiye’nin Avrupa ile Orta Doğu güvenliğindeki vazgeçilmez rolünü göstermek için bir fırsat olarak çerçeveliyor .