Mahan Air uçağının Husilerin elindeki Sana’ya inişi bölgesel krizi tırmandırdı

3 Temmuz 2026 tarihinde, İran merkezli Mahan Air havayoluna ait bir sivil yolcu uçağı (IRM-1199 sefer sayılı, Airbus A340-300 tipi) Tahran'dan havalanarak doğrudan Yemen'in başkenti Sana'daki Uluslararası Havalimanı'na iniş yaptı. Bu, yıllar sonra gerçekleşen ilk direkt İran-Husi başkenti uçuşu olarak kayıtlara geçti . Uçuşun aynı gününde, İran'ın ölen Dini Lideri Ali Hamaney'in cenaze törenleri Tahran'da başlamıştı . Bağımsız analistler, uçuşun ciddi kalp rahatsızlığı yaşayan üst düzey bir Husi yetkilisinin tıbbi tahliyesi için düzenlenmiş olabileceğini öne sürdü . Bu gelişme, bölgesel güçler arasında bir dizi kınama, askeri tehdit ve diplomatik hamleyi tetikledi.

Olayın Perde Arkası ve Tüm Aktörlerin Tepkileri

Mahan Air Uçağının İnişi ve Yaşananlar

• Uçak, Mayıs 2025'te İsrail saldırıları sonucu ağır hasar alan ancak kısmen onarılıp tekrar faaliyete geçen Sana Havalimanı'na indi .
• Husi askeri sözcüsü Tümgeneral Yahya Saree, yaptığı açıklamada, Husi hava savunma birliklerinin, İran uçağının inişini engellemeye çalışan Suudi savaş uçaklarına karşı 'müdahalede' bulunduğunu ve onları 'durdurduğunu' iddia etti . Suudi Arabistan ise böyle bir müdahale girişimini resmi olarak doğrulamadı.
• Aynı günün erken saatlerinde, bir başka Mahan Air uçağı (IRM1198 sefer sayılı) Sana'dan Tahran'a doğru havalanmıştı .

Yemen'in Uluslararası Meşru Yönetimi (Cumhurbaşkanlığı Liderlik Konseyi - PLC)

• Başkan Reşad el-Alimi başkanlığındaki PLC, 3 Temmuz Cuma günü acil bir toplantı gerçekleştirdi .
• Konsey, İran uçağının inişini Yemen egemenliğinin ihlali olarak nitelendirerek uluslararası hukuka ve BM Güvenlik Konseyi kararlarına aykırı olduğunu vurguladı .
• PLC, bu olayla ilgili olarak BM Güvenlik Konseyi'ne resmi bir başvuru yapacağını duyurdu .

Husi Hareketi'nin Yanıtı

• Husi sözcüsü Yahya Saree, Suudi güçlerinin Sana-Tahran uçuşlarına müdahale etmesi halinde Suudi havalimanlarını ve karadaki ile denizdeki hayati çıkarlarını hedef alacak 'kapsamlı' bir yanıt verecekleri tehdidinde bulundu .
• Husiler, uçuşu egemen bir hak olarak gördüklerini ve tırmanma riskini göze aldıklarını belirtti .

Suudi Arabistan ve Koalisyon Güçleri

• 4 Temmuz 2026'da Suudi liderliğindeki koalisyon, Husi tehditlerine yanıt olarak 'eşi görülmemiş bir güç' kullanma sözü verdi .
• Koalisyon açıklamasında Husilerin Suudi havalimanlarına yönelik tehditlerine doğrudan atıfta bulunuldu .

Bölgesel ve Uluslararası Yansımalar

• Bu uçuş, İran'ın Husilerle olan lojistik ve siyasi bağlarının derinleştiğinin en somut göstergelerinden biri olarak kabul edildi .
• PLC'nin başvurusu, uçuşun Yemen hava sahasının ihlali ve BM'nin Husilere yönelik silah ambargosunu düzenleyen kararlarına aykırı olduğu gerekçesine dayanıyor .
• Olay, Suudi-Husi gerilimini keskin bir şekilde artırarak doğrudan askeri çatışma riskini yükseltti .
• Arka plan bilgisi: Sana Havalimanı, Mayıs 2025'te İsrail güçleri tarafından bombalanmış; pistler ve sivil uçaklar tahrip edilmişti. Human Rights Watch, bu saldırıların savaş suçu olarak soruşturulması gerektiğini belirtmişti .

Değerlendirme

• ABD ve uluslararası yaptırımlara tabi olan Mahan Air'e ait bir uçağın Husi kontrolündeki Sana'ya inmesi, İran'ın Yemen'deki operasyonel ayak izinin büyümesi ve Suudi liderliğindeki koalisyon ile uluslararası meşru Yemen hükümetine yönelik doğrudan bir meydan okuma olarak yorumlandı .
• PLC'nin acil toplantısı ve BM Güvenlik Konseyi'ne yapılacak başvuru, meşru yönetimin bu uçuşu Yemen'in egemen hava sahasının ve BM silah ambargosu çerçevesinin açık bir ihlali olarak gördüğünü ortaya koyuyor .