ABD, Humeyni'nin Cenazesinde İran'ı Tecrit Etmeye Çalıştı Ama İşe Yaramadı

Hangi Ülkeler Katıldı, Hangileri Katılmadı?

ABD'nin yoğun baskısına rağmen, cenaze töreni beklenenden daha geniş bir katılımla gerçekleşti. Ancak katılımın niteliği, ABD'nin baskısının tamamen etkisiz kalmadığını da gösterdi.

Katılmayan veya Düşük Düzeyde Temsil Edilen Büyük Güçler:

• Rusya: Devlet Başkanı Vladimir Putin, törene eski devlet başkanı ve Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitri Medvedev'i "özel elçi" olarak gönderdi. Medvedev'in katılımı, Kremlin'in Tahran'la ilişkilerini tamamen kesmediğini ancak en üst düzeyde temsil ederek ABD'yi de fazla karşısına almak istemediğini gösterdi .
• Çin: Devlet Başkanı Xi Jinping yerine, Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi Başkan Yardımcısı He Wei gönderildi. Bu da Çin'in ihtiyatlı bir denge politikası izlediğinin işaretiydi .
• Hindistan: Başbakan Narendra Modi, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'dan davet almasına rağmen törene katılmadı .

Katılan Ülke ve Liderler:

• Pakistan: Başbakan Şahbaz Şerif, cenazeye katılan tek hükümet başkanı oldu. Pakistan ordusunun başı ve içişleri bakanı da heyette yer aldı . Bu, İran için önemli bir diplomatik kazanımdı.
• Irak: Cumhurbaşkanı Nizar Amidi ve Meclis Başkanı Muhammed el-Halbusi başkanlığında geniş bir heyet Tahran'a gitti .
• Tacikistan ve Ermenistan: Devlet başkanları düzeyinde temsil edildi .
• Afganistan: Taliban yönetiminden üst düzey yetkililer törene katıldı .
• Diğer Ülkeler: İran, törenlere 100'den fazla ülkeden temsilci katıldığını açıkladı .

Batılı Ülkeler Neden Yoktu?

ABD baskısının yanı sıra, İran'ın kendi tercihi de Batılı ülkelerin yokluğunda belirleyici oldu. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ve İsrail saldırıları karşısında "uygunsuz bir tutum" sergileyen ve saldırıları savunan ülkelerin cenazeye davet edilmediğini açıkladı . Bu, özellikle Avrupa Birliği ülkeleri için geçerliydi .

Cenaze Töreni Nasıl Gerçekleşti?

ABD'nin tüm diplomatik çabalarına rağmen, cenaze törenleri büyük bir katılımla ve planlandığı gibi gerçekleşti.

• Tarih: 4-9 Temmuz 2026 tarihleri arasında düzenlenen törenler, Tahran, Kum ve Meşhed şehirlerinde yapıldı .
• Katılım: İranlı yetkililer, törenlere milyonlarca İranlının katıldığını duyurdu .
• Güvenlik: Tören, ateşkesin kırılgan olması nedeniyle büyük bir güvenlik riski olarak görülüyordu. İran, ABD ve İsrail'e olası bir "yanlış hesaplama" yapmamaları konusunda sert uyarılarda bulundu .
• Sonuç: İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, "Lider'in cenazesine yabancı heyetlerin kitlesel katılımının, ABD'nin İran'ı tecrit etme planını boşa çıkardığını" söyledi .

Özetle: ABD, Marco Rubio'nun liderliğinde güçlü ve koordineli bir diplomatik baskı kampanyası yürüttü. Bu kampanya, büyük güçlerin (Rusya, Çin, Hindistan) en üst düzeyde temsil edilmemesinde etkili oldu. Ancak Pakistan, Irak ve diğer bölgesel ülkelerin üst düzey katılımı ve İran'ın Batılı ülkeleri kendi isteğiyle dışlaması, cenaze töreninin ABD'nin umduğu gibi diplomatik bir başarısızlığa dönüşmesini engelledi. Tören, hem İran'ın bölgesel nüfuzunun hem de savaş sonrası dönemdeki diplomatik manevra kabiliyetinin bir göstergesi oldu.