Microsoft’un Kârı İrlanda’da Patladı: 6.654 Çalışan 47 Milyar Dolar Kâr, Almanya’da Sadece 174 Milyon Dolar Vergi

Microsoft, 30 Haziran 2026'da AB'nin 2021/2101 sayılı direktifi uyarınca 2025 mali yılına ait ilk kamuya açık ülke bazlı (CbCR) raporunu yayımladı. Rapor, şirketin kârlarının İrlanda'da aşırı derecede yoğunlaştığını gözler önüne seriyor: Microsoft'un İrlanda'daki iştirakleri, 47,1 milyar dolar vergi öncesi kâr elde etti; bu, şirketin küresel toplamının %38,1'ine karşılık geliyor. Oysa aynı iştiraklerde sadece 6.654 kişi çalışıyor, yani Microsoft'un toplam iş gücünün yaklaşık %3'ü .

İrlanda vs. Almanya: Çarpıcı bir tezat

İrlanda operasyonları 47,1 milyar dolar vergi öncesi kâr bildirirken ve 5,6 milyar dolar kurumlar vergisi öderken, Microsoft'un Avrupa'daki en büyük pazarlarından biri olan Almanya, küresel vergi öncesi gelirin yalnızca yaklaşık %0,5'ini oluşturdu ve sadece 174 milyon dolar vergi ödedi . İrlanda'nın bu dönemdeki efektif kurumlar vergisi oranı yaklaşık %11,9-14 seviyesindeydi; Almanya'nın yasal oranının oldukça altında .

İrlanda merkezi, çalışan başına 7 milyon doların üzerinde vergi öncesi kâr üretti; bu, şirketin küresel ortalamasının yaklaşık 13 katı. Bu metrik, Avrupa genelindeki fikri mülkiyet ve satışların İrlanda tüzel kişilikleri üzerinden nasıl kaydedildiğini gözler önüne seriyor .

Microsoft savunmasını nasıl yaptı?

Rapora eşlik eden bir blog yazısında Microsoft, açıklamanın "uyumluluğu" gösterdiğini savundu ve küresel ekonomik katkılarına vurgu yaptı: Dünya genelinde ödenen 28,7 milyar dolar kurumlar vergisi, 176 milyar dolar sermaye harcaması ve 89,2 milyar dolar Ar-Ge harcaması . Şirket, vergi yapısının tüm geçerli yasalara uygun olduğunu ve raporun faaliyetleri hakkında "bağlam" sağladığını belirtti . Vergi Politikası ve Ekonomi Enstitüsü (ITEP) ise raporun "Microsoft'un düşük vergili İrlanda'da dünya çapındaki kârının büyük bir kısmını gösterdiğini" kaydetti .

Daha geniş kapsamlı etkiler

IRS ile devam eden anlaşmazlık

Bu açıklama, Microsoft'un 2004-2013 vergi yılları için 28,9 milyar dolarlık IRS transfer fiyatlandırması talebine itiraz ettiği bir dönemde geldi. Talep, İrlanda, Singapur ve Porto Riko'daki bölgesel merkezler aracılığıyla kaydırılan kârlarla ilgili . IRS, Microsoft'un transfer fiyatlandırmasını kullanarak kârları düşük vergili bölgelere uygunsuz bir şekilde kaydırdığını iddia ediyor. ProPublica tarafından "IRS tarihinin en büyük denetimi" olarak tanımlanan denetim, ajansın daha sonra "doğası gereği yanıltıcı, gelir kaydırmaktan başka maddi bir ekonomik amaca hizmet etmeyen" olarak nitelendirdiği bir maliyet paylaşım düzenlemesine odaklanmıştı .

Atlantik ötesi vergi çatışmaları

Kamuya açık CbCR verileri, AB'li politika yapıcıların ABD'li teknoloji devlerinin Avrupa kârları üzerinden az vergi ödediği yönündeki argümanlarını güçlendiriyor. Ayrıca, kârları İrlanda'ya kaydırmanın faydasını azaltacak olan OECD küresel asgari vergisinin (%15) İkinci Sütunu'nu (Pillar Two) destekliyor .

Diğer çokuluslu şirketlerden gelecek başvurular

AB direktifi, küresel geliri 750 milyon avronun üzerinde olan tüm çokuluslu şirketlerin 22 Haziran 2024 tarihinde veya sonrasında başlayan mali yıllar için benzer raporlar yayımlamasını zorunlu kılıyor . Microsoft, uyum sağlayan ilk büyük ABD'li teknoloji şirketlerinden biri oldu; Apple, Alphabet, Meta, Amazon ve diğerlerinden önümüzdeki aylarda raporlar bekleniyor ve bu durum bir kamuoyu incelemesi ve siyasi baskı dalgasını tetikleyebilir .

Vergi şeffaflığı emsali

OECD kuralları kapsamında vergi makamları arasında paylaşılan gizli CbCR'lerin aksine, AB'nin her şirketin web sitesinde yayınlanan kamuya açık raporları, kârların nerede kaydedildiği ile çalışanların, satışların ve gerçek ekonomik faaliyetin nerede olduğu arasında doğrudan karşılaştırma yapılmasına olanak tanıyor . Bu, kurumsal vergi açıklaması için büyük bir dönüm noktası niteliği taşıyor ve savunucular yeni şeffaflığı övüyor .