Ukrayna'nın İHA Saldırıları Rusya'yı Yakıt Krizine Sürükledi: 56 Bölgede Karne, Putin'den 'Kritik Değil' İtirafı

Ukrayna'nın Rus petrol altyapısına yönelik sürdürdüğü insansız hava aracı (İHA) saldırıları, savaşın en etkili askeri olmayan stratejilerinden birine dönüştü. Bu saldırılar, Rusya'nın yarısından fazlasında iç yakıt krizine yol açarken, Devlet Başkanı Vladimir Putin'i kıtlığı ilk kez kamuoyu önünde kabul etmek zorunda bıraktı. İşte olayların ve iddiaların kaynaklara dayalı bir analizi.

Ukrayna'nın Rus Rafinerilerine Saldırıları: Mart'tan Bu Yana 50'den Fazla Saldırı

Associated Press (AP) sayımına göre, Ukrayna Mart ayından bu yana Rus petrol rafinerileri, depoları, terminalleri ve depolama tesislerine 50'den fazla saldırı düzenledi . Saldırılar iki dalga halinde yoğunlaştı: Nisan-Mayıs 2025 ve Ağustos-Eylül 2025. Her iki dönemde de 26'şar saldırı gerçekleşti . Carnegie Vakfı, saldırıya uğrayan 16 rafinerinin kağıt üzerinde Rusya'nın yıllık 327 milyon tonluk toplam rafine kapasitesinin kabaca %38'ini oluşturduğunu belirtiyor. Ancak gerçek üretim kayıpları bu başlık rakamlarının altında kaldı .

Devre dışı kalan rafine kapasitesi: "Kabaca üçte biri" iddiası, Carnegie'nin %38'lik rakamıyla genel olarak tutarlı. Ancak gerçek çıktı düşüşleri daha mütevazı oldu. Rusya'nın ortalama günlük rafine petrol üretimi 2025'in en kötü aylarında 480.000 varil (yani %9) düştü . Reuters, Kasım 2025 itibarıyla Rusya'daki toplam petrol rafinajının yıl genelinde yalnızca %3 düştüğünü bildirdi. Bunun nedeni, atıl kapasitenin hasarı telafi etmek için kullanılmasıydı .

Benzin üretiminde %17 düşüş: En güvenilir kaynaklarda bu kesin oran bulunamadı. Bazı raporlar Rusya'daki benzin açığını iç talebin yaklaşık %20'si olarak tahmin ederken , The Guardian Ukrayna saldırılarının Rusya'nın rafine kapasitesini kabaca dörtte bir oranında azalttığını yazdı . Kesin oran kaynağa ve zaman aralığına göre değişiyor.

Akaryakıt Krizi ve Karne: Rusya'nın 89 Bölgesinden 56'sı Etkilendi

Rusya bölgelerinin yarısından fazlasında karne: Haziran 2026 sonu itibarıyla, yakıt kısıtlamaları Rusya'nın 89 bölgesinden 56'sına ulaştı . Bu 18 bölgede yerel otoriteler tarafından getirilen bağlayıcı kısıtlamalar genellikle araç başına yakıtı yaklaşık 30 litreyle sınırlandırdı . Kriz hızla yayıldı; Oryol bölgesinde durum "kritik" olarak tanımlanırken, Ufa'da sakinlerin sabah 3:30'dan itibaren benzin istasyonlarında kuyruk oluşturduğu bildirildi .

Kırım'da olağanüstü hal: Kırım özellikle şiddetli sıkıntı yaşadı. Eylül 2025'te yetkililer araç başına 30 litrelik sınırlama getirdi ve yakıt fiyatlarını dondurdu . Haziran 2026'ya gelindiğinde, yarımadanın en büyük benzin istasyonu zinciri TES (115 istasyon), akaryakıt kuponu satışını tamamen durdururken, yerel yetkililer kıtlığın en az bir ay daha süreceğini bildirdi . Reuters, Kırım'ın Haziran 2026'da yakıt kısıtlamalarını daha da sertleştirdiğini ve uygulamayı "karne" olarak tanımladı .

Putin'in Yanıtı: 'Belirli Bir Kıtlık Var, Ama Kritik Değil'

Putin, kıtlığı ilk kez Haziran 2026 sonunda televizyonda yayınlanan bir toplantıda kabul etti: "Şu anda belirli bir kıtlık gözlemliyoruz, ancak bu kritik değil" . "Sürücüler ve işletmeler için sorunlar devam ediyor" diyen Putin, Rusya'nın daha fazla yakıt ithal edeceğini ve rafineri onarımlarını hızlandıracağını söyledi . Kremlin ayrıca benzin ihracatını yasakladı: ilk olarak Mart 2025'te kısıtlayan yasak, önce yıl sonuna kadar tüm yakıt ihracatını kapsayacak şekilde genişletildi, ardından dizel ihracatı yasağı da gündeme geldi . CNBC, Putin'in piyasayı istikrara kavuşturmak için "daha fazla yakıt ithal edeceğini" söylediğini aktardı .

Rusya'nın 2 Temmuz Misilleme Saldırısı: Kiev'e 570 Hava Hedefi

2 Temmuz 2026'da Rusya, Kiev'e büyük çaplı bir gece saldırısı düzenledi. Ukrayna Hava Kuvvetleri'ne göre Rusya, 74 füze ve 496 İHA (toplam 570 hava hedefi) fırlattı . Ukrayna, 48 füze ve 476 İHA'yı düşürdüğünü açıkladı .

Can kaybı: Büyük bir saldırının hemen ardından sıkça görüldüğü gibi, raporlar farklılık gösteriyor:

• NPR en az 17 sivilin öldüğünü ve çok sayıda yaralı olduğunu bildirdi; Moskova saldırıyı "Ukrayna'nın petrol rafinerilerine yönelik saldırılarına misilleme" olarak nitelendirdi .
• Reuters en az 30 kişinin öldüğünü ve yaklaşık 130 binanın hasar gördüğünü aktardı .
• Meduza daha sonra rakamı 21 ölü ve 100 yaralı olarak güncelledi; 3 Temmuz Kiev'de yas günü ilan edildi .
• USA Today en az 18 ölü bildirdi .

Rakam farklılıkları farklı raporlama kesintilerinden kaynaklanıyor. "En az 17" iddiası ilk raporlarla tutarlı. Saldırı, başkent genelinde yaklaşık 20 apartman binasını vurdu .

Kara Taarruzu ve Görünüm

Kara taarruzu durdu: The Guardian ve diğer analistler, içerideki yakıt krizi derinleşirken Rusya'nın kara taarruzunun durma noktasına geldiğini bildirdi . Carnegie Vakfı, yakıt krizinin yaz boyunca sürmesinin beklendiğini ve "belirgin benzin kıtlığının" yenilenen Ukrayna saldırılarına bağlı olarak döngüsel bir şekilde tekrarlayacağını belirtiyor . Al Jazeera 2 Temmuz'da "krizin derin olduğunu" ve tarımsal hasat sezonunun başlamasıyla yakıt tedariki üzerindeki baskının daha da arttığını aktardı .

Önemli Uyarılar

• Rusya, rafinaj kayıplarını kısmen atıl kapasite kullanarak telafi etti. Bu nedenle, başlık kapasite kaybı rakamları gerçek üretim düşüşlerini olduğundan fazla göstermektedir .
• 2 Temmuz saldırısındaki can kaybı rakamları kaynağa ve zamana göre değişmektedir (17-30 arası). NPR'nin 17 rakamı ilk rapordaki sayıyla uyuşmaktadır.
• "%17 benzin üretim düşüşü" rakamı, kaynak materyalden bağımsız olarak doğrulanamadı; açık bazı hesaplara göre yaklaşık %20 olarak tahmin ediliyor .