Hamas’tan Acil Arap Zirvesi Çağrısı: İsrail’in Gazze’deki ‘Sarı Hat’ İhlalleri ve Ateşkes Altında Artan İnsani Kriz

Bu çağrı, Hamas’ın benzer çağrılarının en sonuncusu. Daha önce Şubat 2025’te Trump yönetiminin Gazze’yi devralma ve nüfusu yerinden etme önerisini reddetmek için ve Mart 2025’te Arap liderler Kahire’de Mısır’ın alternatif yeniden inşa planını kabul etmek için toplandığında acil Arap zirvesi talep etmişti .

BM’ye Göre Genişleyen İsrail Kontrol Bölgeleri (‘Sarı Hat’)

ABD’nin arabuluculuğunda 10 Ekim 2025’te ilan edilen ve BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı Kararı (17 Kasım 2025) ile onaylanan ateşkes kapsamında İsrail, güçlerini askeri haritalarda ‘Sarı Hat’ olarak bilinen bir çizginin gerisine çekmeyi taahhüt etmişti . Ancak uygulamada bu çizgi defalarca Gazze’nin içlerine doğru kaydırıldı.

• Genişleme belgelendi. Ocak 2026’da BBC, uydu görüntüleri aracılığıyla İsrail’in Sarı Hat işaretçilerini Gazze’nin daha derinlerine taşıdığını ve bunun Filistinli sakinler arasında belirsizliğe yol açtığını doğruladı . Nisan 2026’ya gelindiğinde Reuters, İsrail askeri haritalarının orijinal Sarı Hat’ın ötesinde, Gazze’nin yaklaşık %11’ini kapsayan ‘turuncu hat’ adı verilen ek bir kısıtlı bölgeyi gösterdiğini bildirdi. Birlikte ele alındığında bu bölgeler, Gazze’nin toplam topraklarının yaklaşık üçte ikisini kısıtlıyor .

• Sürekli tecavüz. OCHA, 19 Haziran 2026 tarihli raporunda, İsrail askerlerinin Gazze Şehri’nin doğusuna sarı beton bloklar yerleştirdiğini ve bunun Sarı Hat’ın yerleşim bölgelerine doğru daha fazla tecavüzüne işaret ederek yeni yerinden edilmeleri tetiklediğini bildirdi . 26 Haziran 2026 itibarıyla OCHA, bu blokların yerleştirilmesinin, "ölümcül gücün sıklıkla kullanıldığı" yerleşim bölgelerine doğru genişlemeye işaret ettiğini kaydetti .

• Ateşkesin ikinci ayı itibarıyla İsrail güçleri, Gazze Şeridi’nin %50’sinden fazlasını kapsayan Sarı Hat’ın dışındaki bölgelerde konuşlu kalmaya devam etti .

Ateşkesten Sonra Ölümcül Güç Kullanımı

Ateşkese rağmen, önemli sayıda can kaybıyla çatışmalar devam etti.

• 1.000’e Yakın Ölü. OCHA’nın 13 Haziran 2026 itibarıyla yayınladığı güncellemeye göre, ateşkesin ilanından bu yana İsrail hava saldırıları, top atışları ve silahlı saldırıları 981 Filistinliyi öldürdü . Gazze Hükümeti Medya Ofisi, 29 Haziran 2026 itibarıyla bu rakamın 1.045 Filistinli ölü ve 3.380 yaralıya yükseldiğini ve anlaşmanın 3.465 ihlalini belgelediğini bildirdi .

• Sarı Hat’ta ölümcül güç. BM İnsan Hakları Ofisi, İsrail güçleri tarafından Sarı Hat ve çevresinde, sınıra yaklaşan sivillere karşı da dahil olmak üzere ölümcül gücün sıklıkla kullanıldığını belgeledi . İngiltere hükümetinin Haziran 2026 ülke bülteni, İsrail askeri operasyonlarının ve hava saldırılarının, özellikle İsrail kontrolündeki alanlarda devam ettiğini ve sivil altyapıya zarar verdiğini doğruladı .

• Devam eden hava saldırıları ve silahlı saldırılar. Ateşkesin ilk altı ayında (Nisan 2026’ya kadar), Gazze Hükümeti Medya Ofisi 1.109 hava saldırısı ve topçu ateşi ile sivilleri hedef alan 921 silahlı saldırı belgeledi .

İnsani Yardım ve Erişim Krizi

İnsani durum felaket olmaya devam ediyor. BM kaynaklarından önemli bulgular:

• Barınma ve sanitasyon. Ateşkesten sekiz ay sonra, nüfusun %70’i insana yakışır barınaktan yoksun. Sanitasyon sistemleri yok edildi ve İsrail, gerekli gıda ve tıbbi yardımın büyük kısmını engellemeye devam ediyor .

• Yardım erişimi engellendi. BM Genel Sekreteri António Guterres, İsrail’in Gazze’ye geçiş noktalarını kapatma kararıyla ilgili derin endişesini dile getirerek tüm geçiş noktalarının derhal yeniden açılması çağrısında bulundu . Ateşkesin ilk aylarında yardım dağıtımı, ateşkes öncesi seviyelere kıyasla %70 artmasına rağmen, erişim daha sonra kötüleşti .

• Kıtlık ve yetersiz beslenme. Ekim 2025’teki ateşkesle ilgili ortak bir BM-STK açıklaması, "İsrail’in devam eden ve yasadışı ablukası nedeniyle insan yapımı bir kıtlığın baş gösterdiği" ve on binlerce çocuğun akut yetersiz beslenmeden ölüm riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu .

• Güvenlik Konseyi uyarıları. 18 Haziran 2026’da, on seçilmiş üyesinin talebi üzerine Güvenlik Konseyi’nde bir açık brifing düzenlendi. Üst düzey BM yetkilileri koşulları ‘umutsuz’ olarak tanımladı ve Gazze’deki insani krizin daha geniş bölgesel gelişmelerin gölgesinde kaldığı uyarısında bulundu .

Özet: Ateşkes kağıt üzerinde var olsa da ölümcül askeri operasyonları, toprak genişlemesini veya yardım krizini durdurmadı. Hamas’ın zirve çağrısı, BM ve yerel yetkililer tarafından belgelenen, genişleyen İsrail kontrol bölgeleri ve devam eden can kayıplarıyla desteklenen, ortaya çıkan bir yerinden etme projesi olarak gördüğü şeye doğrudan bir yanıttır.