Hong Kong'da Yarı İletken Trafiği Tavan Yaptı: Rekor Dış Ticaret Açığı ve Yapay Zeka Çılgınlığı

2026 yılında Hong Kong'un Çin için bir yarı iletken aktarma merkezi olarak rolü, rekor dış ticaret açıkları, yüzde 40'ı aşan ithalat artışları ve yapay zeka kaynaklı küresel talep patlamasıyla iyice belirginleşti. Bu durum, ABD ihracat kontrollerinin sıkılaştığı bir dönemde Hong Kong'un bir yaptırım delme rotası olarak işlev görüp görmediği yönündeki tartışmaları da alevlendirdi.

Öne Çıkan İstatistikler

• Rekor dış ticaret açığı. Hong Kong'un dış ticaret açığı Mart 2026'da 89,1 milyar Hong Kong dolarına (HK$) ulaşarak, kayıtların tutulmaya başlandığı 1952'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. İthalat ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 41,2 artarak tüm zamanların rekorunu kırdı . Açık Mayıs ayında 44,2 milyar HK$'a kadar genişledi .
• Çift haneli ticaret büyümesi. Şubat 2026'da ihracat yıllık bazda yüzde 24,7, ithalat ise yüzde 29,9 arttı . Mayıs ayına gelindiğinde, hem ihracat hem de ithalat art arda ikinci ay için yüzde 40'ın üzerinde büyüme kaydetti. Bu durumun arkasındaki temel itici güç ise yapay zeka ile ilgili elektronik ürünlere olan talep .
• Yarı iletken ekipman ithalatı. Nisan 2025 ile Mart 2026 arasındaki dönemde Hong Kong'un yarı iletken cihaz üretim makineleri (HS 848620) ithalatı, değer bazında yıllık yüzde 40 ve tonaj bazında yüzde 30 artışla 2,81 milyar ABD dolarına ulaştı. Ancak son aylarda bu kalemde bir daralma gözleniyor .
• 2025 yılı bazı. Hong Kong'un toplam ihracatı 2025'te yıllık yüzde 15,4 artışla 5,24 trilyon HK$ ile tüm zamanların rekorunu kırdı. Bu artışta özellikle elektrikli ekipman, makine ve mekanik aletler başı çekti .

Jeopolitik Faktörler

• ABD ihracat kontrollerinin sıkılaşması. Nisan 2026'da ABD'de iki partinin desteğini alan MATCH Yasası (Making America the Tech Hub of the World Act) Meclis'e sunuldu. Yasa, DUV litografi araçları da dahil olmak üzere çip üretim ekipmanlarının Çin'e ihracatını kısıtlamayı hedefliyor ve bu alandaki son erişilebilir teknolojiyi de hedef alıyor . Çin Ticaret Bakanlığı bu yasanın "küresel yarı iletken tedarik zincirlerinin istikrarını ciddi şekilde bozacağı" uyarısında bulundu .
• Yaptırım delme endişeleri. Analistler, Hong Kong'un Tayvan ve Güney Kore'den yaptığı yarı iletken ithalatındaki olağandışı artışın, ABD kısıtlamalarını aşmak için bu ürünlerin anakara Çin'e yeniden ihraç edildiğine işaret ettiğini uzun süredir dile getiriyor . Hong Kong, küresel yaptırımlardan kaçış için hala önemli bir merkez olarak görülse de, Rusya'ya Hong Kong üzerinden giden yüksek öncelikli ürünlerin (CHPL) akışının 2024'te yüzde 20 oranında azaldığı bildiriliyor .
• Stratejik mal kontrolünün sıkılaştırılması. Hong Kong, Mayıs 2025'te stratejik mal kontrol listesini (Schedule 1) güncelledi. Ayrıca, havalimanında, Schedule 1 kapsamındaki ürünlerin havadan havaya aktarılması için bireysel lisans gerektirmeyen bir Stratejik Mal Aktarma Hızlı Geçiş (SCRTEX) programı yürütüyor . Hong Kong Gümrük İdaresi, kentin bir yayılma kanalı haline gelmesini önlemek için "kapsamlı ve sıkı" bir kontrol sistemi uyguladıklarını belirtiyor .
• Çin'in yaptırımlara karşı koruma stratejisi. İzleme kuruluşları, Çin'in stratejik metaller stokladığını, çift kullanımlı endüstrilere devlet yatırımı yaptığını ve nadir toprak elementleri işleme tekelini sıkılaştırdığını; tüm bunları yaparken Hong Kong'un konumundan yararlandığını raporluyor .

Ekonomik Etkiler

• Asıl itici güç yapay zeka. Hong Konglu yetkililer, ticaretteki sürekli artışı "yapay zeka ile ilgili elektronik ürünlere yönelik küresel talebin yükselmesine" bağlıyor . Mayıs ayında elektrikli makine ithalatı tek başına yıllık yüzde 51,6 arttı .
• İthalat ve ihracat arasındaki büyüyen asimetri. 2026 yılı boyunca ithalat, ihracattan sürekli olarak daha hızlı büyüdü ve rekor dış ticaret açıklarına yol açtı. Bu durum, Hong Kong'un yarı iletken ürünlerini basitçe yeniden ihraç etmekten ziyade, büyük miktarlarda ithal edip yurt içinde işlediğini, stokladığını veya anakaraya aktardığını gösteriyor .
• Çin'in çip ithalat pazarının direnci. Çin'in genel çip ithalatı pazarı, 2024'te yüzde 10'luk bir büyüme oranıyla 1,18 milyar ABD dolarında istikrar kazandı. Hong Kong ve Tayland, hızla büyüyen tedarik kanalları olarak öne çıkıyor . Bu, ABD kontrolleri nedeniyle doğrudan Çin'e giden rotalar zorlaşırken Hong Kong'un aracı rolünün daha da derinleştiğini gösteriyor.
• ABD politikalarına maruz kalma riski. Önerilen MATCH Yasası ve daha geniş kapsamlı ABD ihracat kontrolleri, özellikle de bölge üzerinden geçen DUV litografi ekipmanını kapsayacak şekilde genişletilirse, Hong Kong'un yarı iletken ticaret hacimleri için doğrudan bir risk oluşturuyor .