ABD, BM Güvenlik Konseyi'nde İran'ı Hürmüz Boğazı Üzerinden Uyardı: Tehditler, Kanıtlar ve Kırılgan Diplomasi

Bahreyn'in İran Saldırılarına İlişkin Belgelendirmesi

Bahreyn, 2026 çatışması boyunca BM'de İran saldırılarını belgeleyen öncü Körfez ülkesi olarak hareket etti. Kanıt toplama çabası kapsamlı ve çok katmanlıydı:

BM'ye Mektuplar: Bahreyn'in Daimi Misyonu, Şubat sonu ile Haziran 2026 sonu arasında BM Genel Sekreteri ve Güvenlik Konseyi Başkanı'na en az sekiz mektup gönderdi. Bu mektuplar, belirli füze ve insansız hava aracı (drone) saldırılarını, saldırı sayılarına ilişkin istatistikleri, sivil altyapı hasarını ve yasa dışı saldırganlık kanıtlarını belgeledi .

BM Güvenlik Konseyi Kararı 2817: 11 Mart 2026'da Bahreyn, İran'ın yedi ülkeye (Bahreyn, Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün) yönelik 'korkunç saldırılarını' kınayan 2817 sayılı Kararı dağıttı ve kabul ettirdi . Karar ayrıca Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere yönelik saldırıları da kınadı . 136 ülke tarafından ortaklaşa sunulan karar, Rusya ve Çin'in çekimser kaldığı 13-0 oyla kabul edildi .

MoU Sonrası Saldırılar: 17 Haziran MoU'su imzalandıktan sonra İran daha fazla saldırı başlattı. 28 Haziran 2026'da Bahreyn, Bahreyn topraklarını hedef alan 'ikinci bir dalga İran balistik füzesi ve insansız hava aracı saldırısını' belgeleyerek acil bir BM Güvenlik Konseyi oturumu çağrısında bulundu . Bahreyn Dışişleri Bakanlığı saldırıları 'kasıtlı ve sistematik bir saldırganlık kalıbı' ve hem 2817 sayılı Karar'ın hem de İslamabad MoU'sunun doğrudan ihlali olarak nitelendirdi .

İslamabad Mutabakat Zaptı: Kırılgan Bir Çerçeve

İslamabad Mutabakat Zaptı (17 Haziran MoU'su), ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından uzaktan imzalanan 14 maddelik bir çerçeve anlaşmasıdır . Anahtar şartlar şunları içeriyor:

• ABD ile İran arasındaki düşmanlıkların resmen sona erdirilmesi
• İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma taahhüdü
• ABD'nin deniz ablukasını kaldırma taahhüdü
• Her iki tarafın, 60 gün içinde bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacak bağlayıcı bir nihai anlaşma müzakere etme taahhüdü
• Müzakereler sırasında İran'ın petrol satmasına izin vermek için bazı yaptırımların askıya alınması

Ancak MoU kırılgandır ve kısmen bozulmuştur. İran, Hürmüz Boğazı'nı kısaca yeniden açtı ancak günler içinde tekrar kapattı ve gerekçe olarak İsrail'in güney Lübnan'daki devam eden saldırılarını anlaşmanın ihlali olarak gösterdi - ABD ordusu bu iddiayı yalanladı . Bahreyn ve BAE, Haziran sonunda yeni İran füze ve insansız hava aracı saldırıları bildirdi .

Haziran 2026 sonu itibarıyla analistler MoU'yu 'savaşı bitirmekten ziyade acıyı yönetmek' olarak tanımladı; henüz nihai bir anlaşmaya varılamadı ve her iki tarafta da ihlaller devam ediyor . ABD iç cephesinde ise Demokrat Temsilciler Meclisi üyeleri, 3 Temmuz'da MoU hakkında derhal gizli bir brifing talep ederek, anlaşmanın tam metninin ve tüm yan anlaşmaların Kongre'ye sağlanmasını istedi .

Önemli Çıkarımlar

1. ABD uyarısı açıktı: Büyükelçi Waltz, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasını doğrudan varoluşsal bir tehditle ilişkilendirdi ve tarihsel rehine paralelliklerine atıfta bulundu.
2. Bahreyn kapsamlı bir kanıt kaydı oluşturdu: BM'ye en az sekiz mektup, 136 ülkenin ortak sponsor olduğu bir karar ve MoU sonrası ayrıntılı saldırı belgeleri, sistematik İran saldırganlığını gösteriyor.
3. 17 Haziran MoU'su istikrarsız: İmzadan günler sonra her iki taraf da ihlallerde bulunmakla suçlanıyor ve hukuk analistlerine göre anlaşmanın yasal statüsü 'kesinlikle muğlak' .
4. Boğaz tartışmalı olmaya devam ediyor: MoU'nun su yolunu yeniden açma vaadine rağmen İran boğazı yeniden kapattı ve ABD Donanması 27 Haziran'da Umman yakınlarında genişletilmiş bir alternatif rota duyurdu .