AB’nin Veri Merkezi Düzenlemeleri Büyük Teknoloji Şirketlerinin Lobisiyle Nasıl Sulanmıştı?

Büyük Teknoloji ve Sektör Grupları Nasıl Lobi Yaptı?

Microsoft, DigitalEurope (üyeleri arasında Amazon, Google ve Meta’nın da bulunduğu lobi grubu) ve Avrupa Veri Merkezi Birliği (EUDCA) öncülüğündeki sektör grupları, birçok cephede daha esnek kurallar için bastırdı :

• Bireysel veri merkezi verilerini gizli tutmak: Microsoft ve DigitalEurope, tesis düzeyindeki enerji ve su tüketim verilerinin ticari gizlilik gerekçesiyle kamuya açıklanmaması gerektiğini savundu. AlgorithmWatch ve Corporate Europe Observatory’nin araştırması, Komisyon’un Microsoft tarafından hazırlanan ve bireysel veri merkezi çevresel verilerini kamuoyundan gizleyen bir değişikliği “kopyala-yapıştır” yaptığını ortaya çıkardı .
• Uygun enerji sertifikalarını genişletmek: Sektör, kabul edilebilir sertifikaların yalnızca “yeni” yenilenebilir enerjiyle sınırlandırılmasının uygulanamaz olduğunu savundu. Nükleer enerji ve sınır ötesi yenilenebilir enerji eşleştirmesinin sürdürülebilirlik derecelendirmelerinde sayılması gerektiğini belirtti .
• Etiketi geciktirmek: Sektörün baskısı, nükleer enerji sertifikalarının dahil edilip edilmeyeceği konusundaki anlaşmazlık nedeniyle sürdürülebilirlik etiketinin ertelenmesine katkıda bulundu .

DigitalEurope’un Aralık 2025 tarihli resmi görüş belgesi, daha uzun bir uygulama takvimi, küçük tesisler için basitleştirilmiş raporlama ve nükleer dahil olmak üzere Menşe Garantileri’nin daha geniş kabul görmesini talep etti .

Orijinal Tekliflerde Yapılan Belirli Değişiklikler

Financial Times’ın haberine göre, sızdırılan bir taslak düzenlemede, gözden geçirilmiş çerçeve şu önemli gevşemeleri içeriyor :

• Kabul edilebilir enerji sertifikalarının genişletilmesi: Orijinal katı teklif, yeşil enerji muhasebesini “ilave” veya “yeni” yenilenebilir enerji ile sınırlandırıyordu. Yeni versiyonda, nükleer santrallerden alınan Menşe Garantileri kabul ediliyor ve sadece aynı ülke veya saha içi üretim değil, sınır ötesi yenilenebilir enerji alımına da izin veriliyor .
• Zorunlu kamuya açıklama yok: Başlangıçta öngörüldüğü gibi bireysel veri merkezi enerji ve su verilerinin kamuya açıklanması yerine, gözden geçirilmiş kurallar yalnızca toplu veya gizli raporlamayı gerektiriyor .
• Ertelenmiş sürdürülebilirlik etiketi: Başlangıçta Ağustos 2027’den itibaren uygulanması planlanan AB veri merkezi sürdürülebilirlik etiketi, nükleer sertifika anlaşmazlığı nedeniyle ertelendi .

Eleştirmenler Zayıflatılmış Kurallar İçin Ne Diyor?

Eleştirmenler, gözden geçirilmiş çerçevenin anlamlı emisyon azaltımları sağlamayacak kadar zayıflatıldığını savunuyor:

• “Sertifikalarla yeşil aklama”: Nükleer Menşe Garantilerine ve sınır ötesi yenilenebilir eşleştirmeye izin verilmesi, veri merkezlerinin şebekeye yeni yenilenebilir enerji eklemeden veya gerçek emisyonları azaltmadan “yeşil” enerji kullandıklarını iddia etmelerine olanak sağlıyor .
• Gizlilik hesap verebilirliği engelliyor: Bireysel tesis verilerinin gizli tutulması, araştırmacıların, yerel toplulukların ve düzenleyicilerin belirli veri merkezlerinin gerçek çevresel etkisini değerlendiremeyeceği veya operatör performansını karşılaştıramayacağı anlamına geliyor .
• AB düzeyinde bağlayıcı PUE zorunluluğu yok: Almanya, Temmuz 2026’dan itibaren yeni yapılar için 1,2’lik bir PUE tavanı getirirken, AB genelindeki çerçeve hala büyük ölçüde gönüllü sektör hedeflerine dayanıyor .
• Düşük uyum: Zorunlu programa rağmen AB veri merkezlerinin yalnızca %36’sı enerji kullanımlarını bildirdi, bu da uygulama konusunda soru işaretleri yaratıyor .
• Financial Times’a konuşan uzmanlar, değişikliklerin yapay zeka altyapısını hızla inşa etme baskısı altında yapılan “Büyük Teknoloji’ye bir taviz” olduğunu ve gözden geçirilmiş çerçevenin gerçek karbonsuzlaştırma yerine muhasebe hilelerine dayandığı için gerçek emisyon azaltımlarını sağlamayacağını belirtiyor .

Büyük Teknoloji Şirketlerinin Kendi Emisyonları Nasıl Artıyor?

Daha esnek kurallar için lobi yaparken, aynı şirketlerin kendi emisyonları yapay zeka veri merkezi inşasının hızlanmasıyla birlikte çarpıcı bir şekilde arttı:

Bir BM ajansı raporu, Amazon, Google, Meta ve Microsoft’un dolaylı (Kapsam 2 ve 3) emisyonlarının üç yılda toplam %150 arttığını ve yapay zeka genişlemesinin muazzam elektrik tüketimini tetiklediğini ortaya koydu . LA Times’a göre Amazon’un emisyonları 2025’te tek başına %16 arttı; bunun nedeni veri merkezi inşaatı ve fosil yakıtla çalışan enerji .

Öngörülen Büyüme: 2030’a Kadar AB Veri Merkezi Kapasitesi

AB, 2030 yılına kadar iklim-nötr veri merkezlerini hedefliyor , ancak kapasite o kadar hızlı genişliyor ki verimlilik kazanımları geride kalıyor:

• AB veri merkezi elektrik tüketiminin bugünkü yaklaşık 70-80 TWh’den 2030’da 150-200 TWh’ye çıkması ve bunun AB toplam elektrik talebinin %5-7’sini oluşturması bekleniyor .
• Avrupa Komisyonu, veri merkezlerini “stratejik sektör” olarak tanıyarak inşaatı hızlandırmak için onay prosedürlerini kolaylaştırıyor .
• İklim Nötr Veri Merkezi Paktı (sektör öz-düzenlemesi), 2025 yılına kadar serin iklimlerdeki yeni tesisler için 1,3, diğer bölgeler için 1,4 PUE hedefleri koyuyor, ancak gerçek kapasite artışı verimlilik kazanımlarını geride bırakıyor .
• Accenture, yapay zeka veri merkezlerinin küresel karbon emisyonlarının 2030’a kadar 11 kat artabileceğini tahmin ediyor .

Daha Geniş Bağlam: Microsoft AB Gizlilik Kurallarını Nasıl Yazdı?

Nisan 2026’da AlgorithmWatch, Corporate Europe Observatory ve Investigate Europe tarafından yapılan araştırmacı gazetecilik, Avrupa Komisyonu’nun veri merkezi raporlamasını düzenleyen yetki devri düzenlemesine Microsoft ve DigitalEurope tarafından hazırlanan bir değişikliği kopyalayıp yapıştırdığını ortaya çıkardı .

Söz konusu değişiklik: bireysel veri merkezi enerji ve su tüketim verileri KAMUYA AÇIKLANMAYACAK. Bunun yerine yalnızca toplu veriler yayınlanacak. Bu, vatandaşların, araştırmacıların ve yerel yönetimlerin belirli veri merkezi operatörlerinin çevresel iddialarını doğrulayamayacağı veya tesisleri karşılaştıramayacağı anlamına geliyor.

Komisyon, “birebir kopyalama” iddiasını reddetti , ancak araştırma raporu, nihai düzenleyici metnin Microsoft’un önerdiği ifadeyle neredeyse birebir örtüştüğünü ve Komisyon’un daha önce kamuya açıklanmasını gerektiren ifadeleri kaldırdığını gösterdi . Bu, Avrupa’nın en hızlı büyüyen elektrik tüketicilerinin enerji ve su ayak izi konusunda şeffaflığı ve hesap verebilirliği kısıtlayan önemli bir lobi zaferi olarak görülüyor.

Teknoloji endüstrisinin lobi çalışmaları rekor seviyelere ulaştı: Dijital endüstri, 2025’te AB karar alma süreçlerini etkilemek için yılda 151 milyon Avro harcadı; bu, 2023’e göre %33,6’lık bir artış anlamına geliyor . Sadece Ocak-Haziran 2025 arasında, Büyük Teknoloji temsilcileri üst düzey Komisyon yetkilileri ve AP üyeleriyle 378 lobi toplantısı gerçekleştirdi; bu da iş günü başına ortalama üç toplantıya tekabül ediyor .