BIS'ten Stablecoin'lere Sert Uyarı: "Gerçek Paranın Yerini Tutamazlar"

Uluslararası Ödemeler Bankası'nın (BIS) 2026 yılına ait son çalışmaları, stablecoin'lere yönelik sert bir eleştiri sunarken, bu dijital varlıklara alternatif olarak tokenizasyonun iki kademeli bankacılık sistemi içinde nasıl konumlandırılabileceğini ortaya koyuyor . İşte BIS materyalleri ve ilgili raporlamalardan derlenen temel bulgular ve politika önerileri .

Stablecoin'lere İlişkin Temel Bulgular

1. Stablecoin'ler, paranın temel özelliklerini karşılamıyor.
BIS, mevcut stablecoin tasarımlarının, paraya olan güvenin temelini oluşturan kilit özelliklerde - özellikle paranın tekliği (singleness), arz esnekliği (elasticity of supply) ve defterler arası birlikte çalışabilirlik (interoperability) - yetersiz kaldığını ileri sürüyor . Ayrıca, halka açık izinsiz blok zincirlerindeki stablecoin'ler, finansal bütünlük ve ölçeklenebilirlikle ilgili zorluklarla da karşı karşıya .

2. Yaygın kullanım, makroekonomik ve finansal istikrar riskleri yaratır.
BIS, stablecoin'lerin daha geniş kullanımının banka mevduat finansmanını ve kredi arzını etkileyebileceği, bunun da finansal istikrar için potansiyel sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor . Stablecoin'lerin geleneksel finansal sistemle artan bağlantıları, piyasalar arasında stresi iletebilir ve yetkililer için politika zorlukları yaratabilir .

3. "Stablecoin dolarizasyonu" gelişmekte olan ekonomileri (EMDE'ler) tehdit ediyor.
BIS, yabancı para cinsinden stablecoin'lerin daha geniş kullanımının bazı ülkelerde parasal egemenlik konusunda endişelere yol açabileceği uyarısında bulundu . IMF de benzer şekilde, stablecoin talebinin genellikle temel göstergeleri ve politika çerçeveleri zayıf olan ülkelerde yüksek olduğunu ve bunun para ikamesi endişelerini artırdığını belirtiyor .

4. Stablecoin'lerin geleneksel finansal sistemle bağlantıları büyüyor ve bu durum finansal bütünlük, tüketicinin korunması ve finansal istikrar gibi alanlarda politika zorluklarını beraberinde getiriyor .

Politika Önerileri

Kısa vadeli: Mevcut stablecoin tasarımını düzenleyin ve düzeltin.
BIS, parçalanmayı önlemek ve riskleri ele almak için stablecoin düzenlemelerinde küresel iş birliğini kritik önemde görüyor ve koordineli küresel eylem çağrısı yapıyor . BIS analizi ayrıca, stablecoin faaliyeti geleneksel finansla daha bağlantılı hale geldikçe finansal bütünlüğü koruyan ve finansal istikrar risklerini azaltan politika önlemlerine duyulan ihtiyaca işaret ediyor .

Uzun vadeli: Tokenizasyonu birleşik bir defter (unified ledger) aracılığıyla iki kademeli bankacılık sistemine entegre edin.
BIS, kamu blok zincirleri üzerine inşa edilmiş paralel sistemlere güvenmek yerine, tokenizasyonun merkez bankası parasının parasal sistemin temel taşı olma rolünü koruyacak şekilde geliştirilmesi gerektiğini savunuyor . BIS'in tokenizasyon çalışması, finansal piyasa altyapısını iyileştirmenin yolları olarak programlanabilir platformları, atomik mutabakatı ve para ile diğer varlıkların tokenize edilmiş temsillerini vurguluyor .

• Birleşik defter (unified ledger) konsepti, tokenize edilmiş parayı ve diğer varlıkları barındırabilecek, merkez bankası parasının güveni ve paranın tekliğini korumaya yardımcı olduğu programlanabilir bir platform öngörüyor .
• Katılımın, güçlü yönetişim, şeffaflık, sağlam dayanak düzenlemeleri ve finansal bütünlük gerekliliklerine uyum gibi güvencelerle desteklenmesi gerekecek .
• Proje Agorá, merkez bankalarını ve düzenlenmiş finansal kurumları içeren bir kamu-özel sektör girişimi olup, toptan sınır ötesi ödemeleri iyileştirmek için tokenize edilmiş ticari banka parasını tokenize edilmiş merkez bankası parasıyla birleştirerek birleşik defter konsepti üzerine inşa ediliyor .

Birleştirici ilke: Teknoloji, paranın temel kamu yararı işlevlerine hizmet etmeli, onları baltalamamalıdır . BIS'in yanıtı, yeniliği reddetmek değil, tokenizasyonu güvenilir, düzenlenmiş iki kademeli parasal sistemin içine yerleştirmektir .