AB’den Google’a DMA Dayatması: Android’de Rakiplere Eşit Erişim mi, Güvenlik Açığı mı?

Avrupa Komisyonu, Google'a karşı Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında iki paralel teknik şartname süreci yürütüyor. Bunlardan biri Android birlikte çalışabilirliği (Madde 6(7)), diğeri ise çevrimiçi arama verisi paylaşımı (Madde 5(10)) ile ilgili. Bu süreçler, Google ve dış güvenlik uzmanları tarafından siber güvenlik, veri gizliliği ve platform bütünlüğüne yönelik riskler konusunda sert eleştirilere yol açtı.

Komisyon'un Önerileri Neler?

Android Birlikte Çalışabilirliği (Madde 6(7))

• Komisyon, 27 Ocak 2026'da, üçüncü tarafların Google'ın kendi hizmetlerinin (Gemini gibi) kullandığı donanım ve yazılım özelliklerine etkin bir şekilde erişebilmesi için Google'ın uygulaması gereken teknik önlemleri tanımlamak üzere bir şartname süreci başlattı .
• 27 Nisan 2026'da Komisyon, özellikle üçüncü taraf yapay zeka hizmetleriyle ilgili özellikleri hedef alan ön bulgular yayımladı. Bu bulgular, Google'ın rakip yapay zeka asistanlarına, Gemini'nin yararlandığı Android'in temel yeteneklerine eşit erişim sağlamasını talep ediyor .
• Ön bulgular kamuoyunun görüşüne açıldı. Görüşlerin "etkinlik, bütünlük, entegrasyon çabası ve uygulama zaman çizelgeleri" açısından değerlendirilmesi istendi .
• DMA halihazırda, Google'ın üçüncü taraf erişimine getireceği bütünlük veya güvenlik önlemlerinin "kesinlikle gerekli ve orantılı" olmasını şart koşuyor. Yani Google, güvenlik gerekçesiyle birlikte çalışabilirliği toptan engelleyemiyor; her kısıtlamanın dar bir şekilde uyarlanmış olduğunu kanıtlaması gerekiyor .

Arama Verisi Paylaşımı (Madde 5(10))

• Yine 27 Ocak 2026'da başlatılan ayrı bir şartname süreci, Google'ın üçüncü taraf arama motorlarına ve yapay zeka geliştiricilerine, Gemini yapay zeka modeliyle ilgili veriler de dahil olmak üzere, çevrimiçi arama verilerine "adil, makul ve ayrımcı olmayan" (FRAND) koşullarda erişim sağlama yükümlülüğünü ele alıyor .
• Reuters'ın haberine göre, Komisyon'un rehberliği, rakiplerin Google'ın arama sıralama verilerine, tıklama ve sorgu verilerine ve yapay zeka ile ilgili hizmetlerine nasıl erişebileceğini kapsıyor .

Google ve Uzmanların Siber Güvenlik ve Gizlilik Endişeleri

Google'ın Pozisyonu

• Google, "Android'in doğası gereği açık olduğunu" ve "halihazırda DMA'ya uygun olarak Arama verilerini rakiplerle paylaştığını" ancak "kuralcı bir yaklaşımın kullanıcı güvenliğine ve gizliliğine zarar verebileceği" endişesini taşıdığını belirtti .
• Eylül 2025 tarihli bir blog yazısında Google, DMA'nın "bizi kullanıcıları dolandırıcılıklardan ve kötü amaçlı bağlantılardan koruyan meşru güvenlik önlemlerimizi kaldırmaya zorlayarak Android'de kullanıcıları korumayı zorlaştırdığını" söyledi. Birlikte çalışabilirlik zorunluluklarının, Android'i yandan yüklenen kötü amaçlı yazılımlara ve kimlik avına karşı zayıflatacağı uyarısında bulundu .
• Google ayrıca, soruşturma altındaki eşik bekçilerinin Komisyon'un dosyasına tam erişim alamadığını ve bunun AB hukukundaki "savunma haklarıyla tutarsız" olduğunu belirtti .

Dış Uzman ve Düşünce Kuruluşu Endişeleri

• ECIPE tarafından hazırlanan bir politika notu, DMA Madde 5(4)'ün "mobil işletim sistemi sağlayıcılarını, kritik güvenlik kontrollerini devre dışı bırakarak düzenlenmemiş harici bağlantılara izin vermeye zorlayabileceği ve milyonlarca akıllı telefon kullanıcısını siber tehditlere maruz bırakabileceği" uyarısında bulundu. Ayrıca Android'in "yaygın olarak kullanılan açık kaynak kodlu sisteminin de DMA uygulamasından olumsuz etkilenebileceği" belirtildi .
• Siber Güvenlik Politikası ve Hukuk Merkezi (Center for Cybersecurity Policy and Law) tarafından yayınlanan bir makale, DMA'nın birlikte çalışabilirlik baskısının, temel işlevler aynı güvenlik standartlarını uygulamayan dış geliştiricilere açıldıkça "mobil platform güvenlik kontrollerini zayıflatabileceği" uyarısında bulundu .
• Bilgi Teknolojisi ve Yenilik Vakfı (ITIF), Komisyon'un taslak birlikte çalışabilirlik önlemlerinin çok geniş olduğunu ve üçüncü taraf yapay zeka hizmetlerine orantılı güvenlik yükümlülükleri olmadan sistem düzeyinde erişim verilmesinin "Android ekosisteminin güvenliğini zayıflatabileceğini" belirtti .
• Bir arXiv bilgisayar bilimi makalesi (Şubat 2025), "birlikte çalışabilirlik girişimlerinin yeni güvenlik açıkları yaratma, platform savunmalarını zayıflatma ve kötü niyetli aktörler için saldırı yüzeyini artırma potansiyelleri nedeniyle önemli tartışmalara yol açtığını" kaydetti .
• Stanford Hukuk Fakültesi TTLF Çalışma Belgeleri, DMA kararlarının "platform tasarımını ve iş modellerini önemli ölçüde etkileyebileceğini ve bu etkilerin AB'nin coğrafi sınırlarının çok ötesine uzanabileceğini" gözlemledi. Bu durumun, güvenlik ve rekabet arasındaki transatlantik düzenleyici uçurumu derinleştirdiği ifade edildi .

Daha Geniş Bağlam: AB Rekabet Hedefleri vs. Güvenlik Hususları

DMA'nın Temel Gerilimi

• DMA, "dijital pazarlarda piyasa rekabet edilebilirliğini artırmak" ve "yenilik için daha fazla alan ve tüketiciler için daha fazla seçenek yaratmak" amacıyla tasarlandı . Birlikte çalışabilirlik ve veri paylaşımı hükümleri, özellikle gelişmekte olan yapay zeka pazarında, platform kilitlenmelerini kırmanın anahtarı olarak görülüyor.
• Komisyon'un Haziran 2026'daki iki yıllık değerlendirmesi, DMA'nın "amacına uygun olduğu ve revize edilmesine gerek olmadığı" sonucuna vardı . Bu, AB'nin sektör uyarılarına rağmen politikasını sürdürme niyetini gösteriyor.

Tırmanan Düzenleyici Çatışma

• Google'a yönelik şartname süreçleri, Apple'a karşı 2025 yılında akıllı saatler gibi bağlı cihazlar için iOS birlikte çalışabilirliği konusunda alınan benzer önlemlerin ardından geldi . Bu, her iki büyük mobil ekosistemde de sistematik bir düzenleyici baskı olduğunu gösteriyor.
• Çatışma en çok yapay zeka alanında belirginleşiyor: Komisyon, Google'ın Android'i Gemini için bir rekabet hendeği olarak kullanmasını engellemeye çalışıyor. TNW, bunun "yapay zekanın bir sonraki büyük platform kilidi mi olacağını, yoksa daha yerleşmeden kırılacak ilk kilit mi olacağını" belirleyeceğini yazdı .

Diğer AB Çerçeveleriyle Çatışma

• ECIPE, "DMA uygulamasının artık özellikle veri koruma, siber güvenlik, fikri mülkiyet hakları ve tüketicinin korunması alanlarında olmak üzere diğer AB düzenleyici çerçeveleriyle gerilim yarattığını" belirtti . Birlikte çalışabilirlik yükümlülüklerinin uygulanması, bu gerilimleri özellikle net bir şekilde ortaya koyuyor. DMA'nın rekabet için talep ettiği şey, GDPR, NIS2 Direktifi ve Siber Dayanıklılık Yasası'nın güvenlik için gerektirdikleriyle doğrudan çatışabiliyor.
• Komisyon, kendi belgelerinde bu gerilimi kabul ediyor: DMA, bütünlük önlemlerine yalnızca "kesinlikle gerekli ve orantılı" olduğunda izin veriyor , ancak eleştirmenler, ispat yükünün eşik bekçisine ait olmasının proaktif güvenlik üzerinde caydırıcı bir etki yarattığını savunuyor.

Özetle: AB, Google'ı Android'in temel özelliklerini ve arama verilerini rakiplerine, özellikle de yapay zeka rakiplerine açmaya zorluyor. Google ve çok sayıda güvenlik uzmanı ise zorunlu birlikte çalışabilirliğin kötü amaçlı yazılım korumalarını zayıflatacağı, saldırı yüzeylerini artıracağı ve diğer AB siber güvenlik yasalarıyla çelişkiler yaratacağı konusunda uyarıyor.