Venezuela’daki Çifte Depremin Son Durumu: Can Kaybı, Hasar ve Yardım Çalışmaları

Can kaybı, ilk haberlerdeki 164-188 seviyesinden 25 Haziran’da hızla yükseldi; 27 Haziran’da 900’ü, 29 Haziran’da ise 1.400’ü aştı . Birleşmiş Milletler, felaketten yaklaşık 7 milyon Venezuelalının etkilenebileceğini açıkladı .

Mevcut raporlarda evlerini terk etmek zorunda kalan kişilerin toplamına ilişkin kesin ve birleştirilmiş bir rakam bulunmuyor. Bu nedenle kayıp kişi sayısı ile yerinden edilenlerin sayısını aynı kategori olarak değerlendirmemek gerekiyor.

Caracas ve La Guaira’da yaygın yıkım

Depremler yüzlerce binanın çökmesine ve çok sayıda konut ile ticari yapının hasar görmesine neden oldu. En ağır yıkım La Guaira ile Caracas’ta görüldü . 26 Haziran’da çekilen uydu görüntüleri, kentsel alanlarda yıkımın geniş bir bölgeye yayıldığını doğruladı .

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), en az 1.423 altyapı unsurunun etkilendiğini bildirdi. En ağır hasarın görüldüğü eyalet ise La Guaira oldu .

Caracas havalimanı süresiz kapatıldı

Caracas’a hizmet veren Maiquetía’daki Simón Bolívar Uluslararası Havalimanı, ağır yapısal hasar nedeniyle süresiz olarak kapatıldı. Hasar tespitleri arasında ana pistteki çatlaklar da yer alıyor .

Venezuela sivil havacılık otoritesi, ana pist olan 10R/28L’yi geçici olarak 2 Temmuz’a kadar uçuşlara kapatan bir NOTAM yayımladı. İkincil pist 9/27 ise çalışmaya devam etti .

Depremler, Maiquetía Uçuş Bilgi Bölgesi’ndeki uçuş kontrol ve iletişim sistemlerini de etkiledi. Bunun üzerine Kolombiya sivil havacılık makamları, uçuş güvenliğini ve gerekirse güzergâh değişikliklerini koordine etmek amacıyla acil durum planını devreye aldı .

LATAM’dan acil hava köprüsü

LATAM Airlines Group, insani yardım programı “Avión Solidario” kapsamında Venezuela’ya hava köprüsü kurdu. Şirket, iki kargo uçağı ile 27 Haziran’da Bogotá’dan Caracas’a özel bir yolcu seferi düzenledi .

Bu operasyonla Kolombiya, Şili, Brezilya, Ekvador ve Peru’dan 170’ten fazla itfaiyeci, arama kurtarma görevlisi, sağlık çalışanı ve acil durum uzmanı Venezuela’ya taşındı. Ayrıca yaklaşık 100 ton insani yardım malzemesi gönderildi .

LATAM Colombia, 25 Haziran-1 Temmuz tarihleri arasındaki uçuşlardan etkilenen yolcular için değişiklik ücretlerini kaldırdı ve esnek yeniden rezervasyon seçenekleri sundu .

Ekonomik hasar milyarlarca doları bulabilir

İlk tahminlere göre depremlerin Venezuela ekonomisine maliyeti 4,7 milyar ila 8,7 milyar dolar arasında olabilir . ABD Jeolojik Araştırma Kurumu’nun (USGS) ilk değerlendirmesi ise kayıpların, ülkenin 111 milyar dolarlık gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 1 ila 7’sine denk gelebileceğini öngördü .

Arama kurtarma çalışmaları sürdüğü ve kapsamlı hasar tespitleri henüz tamamlanmadığı için ekonomik kayıp tahminlerinin daha da yükselmesi bekleniyor .

Amuay Rafinerisi elektrik kesintisiyle durdu

Venezuela’nın günlük 645.000 varil işleme kapasitesine sahip en büyük petrol tesisi Amuay Rafinerisi, depremlerden günler sonra meydana gelen elektrik kesintisi nedeniyle 29 Haziran’da faaliyetlerini durdurdu . Bu, ülkede elektrik kaybı nedeniyle devre dışı kalan ikinci rafineri oldu .

Depremlerin hemen ardından, 25 Haziran’da devlet petrol şirketi PDVSA doğrudan sismik hasar bulunmadığını ve operasyonların normal sürdüğünü açıklamıştı . Ancak 29 Haziran’a gelindiğinde çeşitli kaynaklar, Venezuela’nın merkezindeki bir enerji iletim hattında yaşanan arızanın rafineri faaliyetlerini durdurduğunu doğruladı .

Ham petrol ihracatının etkilenmediği bildirilse de yakıt ve petrokimya ürünlerinin dağıtımı üzerindeki risk devam ediyor . Buradaki kritik ayrım şu: Amuay’daki duruşun doğrudan bina hasarından değil, depremlerin ardından istikrarsızlaşan elektrik şebekesinden kaynaklandığı belirtiliyor.

ABD’den 150 milyon dolarlık yardım

ABD Başkanı Donald Trump, felaketin ardından “önemli miktarda mali yardım” sağlanmasına ve arama kurtarma ekiplerinin görevlendirilmesine onay verdi . ABD Dışişleri Bakanlığı, yardım kuruluşları ve Birleşmiş Milletler kurumları üzerinden kullanılmak üzere 150 milyon dolarlık acil destek açıkladı .

ABD’nin operasyon kapsamında bir Afet Yardım Müdahale Ekibi, Virginia ve California’dan iki kentsel arama kurtarma ekibi ile C-17 Globemaster uçakları, MV-22 Osprey’ler ve CH-47 Chinook helikopterleri gibi askeri unsurları görevlendirdiği bildirildi . Yardımın bir bölümü Samaritan’s Purse, Catholic Relief Services, Dünya Gıda Programı ve OCHA gibi ortaklar üzerinden ulaştırılıyor .

20’den fazla ülke ekip ve malzeme gönderdi

Depremlerden sonraki 48 saat içinde 20’den fazla ülke askeri nakliye uçakları, sertifikalı kentsel arama kurtarma ekipleri ve sağlık kapasitesi gönderdi . Yardımlar üç ana kabul noktasına yönlendirildi: El Libertador Hava Üssü, Maiquetía Uluslararası Havalimanı ve Valencia’daki Arturo Michelena Havalimanı .

Meksika, Brezilya, Küba, Kolombiya, Kanada, El Salvador, Şili, İspanya ve Dominik Cumhuriyeti başlıca destek veren ülkeler arasında yer aldı . Kolombiya Havacılık ve Uzay Kuvvetleri, iki C-130 Hercules uçağıyla ilk konuşlanan ekip oldu .

Son durumla ilgili önemli notlar

• Can kaybı ve kayıp kişi sayıları, enkaz kaldırma ve arama kurtarma çalışmaları sürdükçe değişebilir.
• 4,7-8,7 milyar dolarlık ekonomik hasar aralığı ön değerlendirmeye dayanıyor ve yukarı yönlü revize edilebilir.
• Amuay Rafinerisi’nin durması doğrudan deprem hasarından değil, depremlerin ardından yaşanan elektrik şebekesi istikrarsızlığından kaynaklandı.
• Yerinden edilen kişilerin toplam sayısı için mevcut kaynaklarda henüz kesinleşmiş tek bir rakam bulunmuyor.