Sheinbaum ile de la Espriella karşı karşıya: Meksika kartelleri üzerinden Latin Amerika’da güvenlik ayrışması

Haziran 2026’nın son günlerinde Meksika ile Kolombiya arasında yaşanan sert açıklama trafiği, Latin Amerika’da organize suçla mücadele konusunda büyüyen siyasi ayrışmayı görünür hale getirdi.

Bir tarafta askerî operasyonları, sert güvenlik politikalarını ve kitlesel hapsi öne çıkaran Kolombiya’nın seçilmiş lideri Abelardo de la Espriella var. Diğer tarafta ise dış müdahaleye karşı egemenlik vurgusu yapan ve sınır aşan suçla mücadelede hükûmetler arası iş birliğini savunan Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum bulunuyor.

Sheinbaum’un mesajı: “Herkes kendi üzerine düşeni yapsın”

Kolombiya’nın 21 Haziran’daki ikinci tur seçimlerini kazanan Abelardo de la Espriella, 23 Haziran civarında Kolombiya’da faaliyet gösteren Meksika kartellerini “askerî hedef” ilan etti. De la Espriella bu grupları “terörist” olarak niteledi ve Kolombiya topraklarında dökülen her damla kanın hesabını “damla damla” soracağını söyledi . Ayrıca Meksika kartellerini Cauca bölgesindeki şiddetten sorumlu tuttu .

Sheinbaum, 26 Haziran’daki sabah basın toplantısında bu açıklamalara yanıt verdi. Meksika lideri, Kolombiya’nın kendi topraklarındaki organize suç sorunuyla öncelikle kendisinin ilgilenmesi gerektiğini belirterek şu ifadeyi kullandı:

“Herkes kendi üzerine düşeni yapsın; Kolombiya kendi payına düşeni yapsın, biz de kendi payımıza düşeni yaparız.”

Sheinbaum ayrıca Kolombiya’da faaliyet gösteren ve Meksika’nın suçlamadığı başka suç grupları bulunduğunu hatırlattı. Ona göre doğru yöntem, tek taraflı askerî ilanlar değil, ülkelerin yetki alanlarına saygı duyan koordinasyon ve iş birliği mekanizmaları.

Bununla birlikte Meksika lideri, siyasi görüş ayrılıklarının iki ülke arasındaki ilişkileri tamamen bozmasını istemediğini de vurguladı. De la Espriella’yı seçim zaferi nedeniyle tebrik edeceğini ve Kolombiya ile “iyi bir ilişki” kurmayı hedeflediğini söyledi .

De la Espriella’nın sert güvenlik çizgisi

Milyoner bir ceza avukatı olan ve kendisini siyasi sistemin dışından gelen bir aday olarak tanımlayan de la Espriella, Donald Trump’a duyduğu hayranlıkla biliniyor. Seçim kampanyasını “narko-terörizmi ortadan kaldırma” ve suç örgütlerine karşı çok daha sert bir devlet politikası yürütme vaadi üzerine kurdu .

21 Haziran’daki ikinci turda solcu senatör Iván Cepeda’yı yüzde 1’den daha az farkla geride bırakması, Gustavo Petro dönemindeki barış görüşmeleri önceliğinden belirgin bir kopuş anlamına geliyor . De la Espriella’nın öne çıkan vaatleri arasında şunlar bulunuyor:

• “Amerikalar Kalkanı”na katılma: De la Espriella, Trump yönetiminin öncülük ettiği “Amerikalar Kalkanı İttifakı”na katılma sözü verdi. Latin Amerika’daki sağ eğilimli hükûmetleri bir araya getiren oluşum, uyuşturucu kaçakçılığı ve “dış müdahale” ile mücadele başlıklarına odaklanıyor. Seçilmesinin hemen ardından Kolombiya’nın bu gruba katılacağını açıkladı .
• 10 mega hapishane: Seçilmiş lider, Kolombiya genelinde özel kuruluşlar tarafından işletilecek 10 yüksek güvenlikli mega hapishane kurmayı planlıyor . De la Espriella, Kolombiya’nın coğrafyası ve ülkedeki silahlı gruplar nedeniyle modelin yerel koşullara uyarlanacağını savunuyor. Ancak eleştirmenler, planın El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele’nin tartışmalı “demir yumruk” yaklaşımına büyük ölçüde benzediğini belirtiyor .
• İsrail’le ilişkileri yeniden kurma: De la Espriella ayrıca İsrail’le diplomatik ilişkileri yeniden tesis etme ve Kudüs’te büyükelçilik açma sözü verdi. Bu adım, görev süresi sona eren Gustavo Petro dönemindeki politika değişikliğini tersine çevirecek .

Latin Amerika’da iki farklı güvenlik yaklaşımı

Sheinbaum ile de la Espriella arasındaki polemik, bölgedeki daha geniş ideolojik ayrışmanın bir yansıması olarak görülüyor.

Sertlik yanlısı blok

De la Espriella, Nayib Bukele gibi liderlerle ve “Amerikalar Kalkanı” çevresindeki hükûmetlerle birlikte askerî operasyonları, kitlesel tutuklamaları ve kartellerin doğrudan “terörist” ya da “askerî hedef” olarak tanımlanmasını savunan çizgiye yaklaşıyor . Bu güvenlik anlayışı, Trump yönetiminden de güçlü siyasi destek görüyor .

Egemenlik ve iş birliği vurgusu

Sheinbaum’un tutumu ise Meksika’nın güvenlik meselelerinde yabancı müdahaleye mesafeli yaklaşımını sürdürüyor. Meksika lideri, haziran ayının başında uyuşturucu ticaretiyle ilgili bir paylaşımı nedeniyle ABD’nin Meksika Büyükelçisi Ron Johnson’ı ülkenin iç siyasetine karışmaması konusunda uyarmıştı .

Bu yaklaşım, sınır aşan suçla mücadelede istihbarat paylaşımı ve ikili koordinasyonu desteklerken, başka bir ülkenin tek taraflı askerî hedef ilan etmesinin gerilimi tırmandırabileceği uyarısını taşıyor.

Kolombiya’da sağa dönüş

De la Espriella’nın dar farkla kazandığı seçim, Petro hükûmetinin barış görüşmelerine dayalı politikasından uzaklaşma ve güvenlik kaygılarının seçmen davranışındaki ağırlığının artması olarak yorumlanıyor . Şiddet ve organize suçtan bunalan seçmenler, bölgede giderek daha sık “sert el” vaatlerine yöneliyor.

Sonuç

Sheinbaum, Meksika kartellerinin Kolombiya’da “askerî hedef” ilan edilmesi fikrini açıkça reddetti ve de la Espriella’ya Kolombiya’nın kendi güvenlik sorumluluklarına odaklanması gerektiğini söyledi. Buna rağmen Meksika, iki ülke arasındaki ilişkileri koparmak yerine iş birliğinin sürdürülmesini istiyor.

Bu söz düellosu yalnızca iki lider arasındaki bir anlaşmazlık değil. Aynı zamanda Latin Amerika’da organize suçla mücadelede hangi yolun izleneceğine dair büyüyen bölgesel tartışmanın da özeti: De la Espriella, Trump ve Bukele çizgisindeki askerî ve cezalandırıcı modeli öne çıkarırken Sheinbaum, ulusal egemenlik ve ülkeler arası koordinasyona dayalı daha temkinli bir yaklaşımı savunuyor.