Hürmüz Boğazı’nda Yeni Cephe: ABD Umman Kıyısındaki Güney Rotasını Genişletti, İran’dan Sert Tepki

İşte Hürmüz Boğazı’nda Haziran 2026 sonu itibarıyla yaşanan son gelişmelerin doğrulanmış kaynaklara dayalı özeti.

Umman açıklarında güney rotası genişletildi

ABD Donanması ve müttefik deniz bilgi grupları, Hürmüz Boğazı’nda Umman kıyılarına yakın alternatif bir güney deniz koridoru oluşturdu ve genişletti. 20 Haziran’da Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi (JMIC), gemilere bu güney rotasını Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) sinyalleri açıkken diledikleri zaman kullanabileceklerini ve ABD Donanması ile koordinasyon zorunluluğu olmadığını bildirdi . Bu genişleme, İran’ın ilan ettiği kontrol bölgesini fiilen baypas ediyor. İran Devrim Muhafızları (IRGC), ticari gemileri yalnızca Tahran’ın onayladığı rotaları kullanmaları konusunda uyardı ve yeni koridoru “İran’ın otoritesine bir meydan okuma” olarak nitelendirdi . Birden fazla tankerin bu güney rotasını kullandığı bildirildi .

Ana nakliye şeritlerinde yaklaşık 80 mayın kaldı

Hürmüz Boğazı’ndaki savaş öncesi standart ticari nakliye kanalı, mayınlar nedeniyle kapalı durumda. IMO, 26 Haziran’da tarihi nakliye şeritlerinde yaklaşık 80 mayın kaldığını resmen tahmin etti . Bu mayınlar ağırlıklı olarak, mayın tarama gemilerinin sonar algılamasına karşı koyacak şekilde tasarlanmış İran yapımı Maham 3 ve Maham 7 yüksek patlayıcılı mayınlardır . Tanker sahipleri grubu Intertanko ve The Guardian, bu mayınlar temizlenene kadar normal nakliyenin yeniden başlayamayacağını bildirdi .

IMO tahliye programı mermi saldırısı sonrası askıya alındı

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), 23 Haziran’da Umman ile koordineli olarak mahsur kalan gemileri ve mürettebatı tahliye etmek için “aşamalı bir tahliye” planı başlattı. Ancak 25 Haziran’da Umman kıyıları yakınlarında seyreden bir konteyner gemisine bilinmeyen bir mermi isabet etti . IMO, tahliye programını derhal askıya aldı. IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, saldırıyı kabul edilemez bir güvenlik riski olarak nitelendirerek duraklamayı doğruladı .

Mahsur kalan denizciler ve gemiler

Askeri operasyon öncesinde IMO, yaklaşık 2 bin 500 denizciyi başarıyla tahliye etmişti . Birden fazla yetkili kaynak (BBC, Al Jazeera, NPR), planın 11 binden fazla mahsur kalan denizciyi kapsadığını bildiriyor . Al Jazeera, “Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan 11 binden fazla denizci” olduğunu ve bunların hâlâ tahliyeye ihtiyaç duyduğunu belirtiyor . Arama sonuçları, “bekleyen binin üzerinde gemi” veya “125 milyar dolarlık yük” rakamları için bağımsız bir doğrulama sağlamadı; bu belirli sayılar yakalanan kaynaklı raporlardan bağımsız olarak doğrulanamadı. Genel tablo, Basra Körfezi içinde çok sayıda ticari geminin mahsur kaldığı ve şu anda aktif bir tahliye planının bulunmadığı yönündedir.