ABD’nin Yapay Zeka Ambargosu Avrupa’yı Harekete Geçirdi: Avusturya, Anthropic’in AB’ye Taşınmasını Önerdi

İşte tüm aktörler arasındaki doğrulanmış zaman çizelgesi ve kilit olaylar.

Avusturya’nın AB Komisyonu’na Önerisi

28 Haziran 2026'da Avusturya Dijitalleşmeden Sorumlu Devlet Sekreteri Alexander Proell, AB Teknoloji Komiseri Henna Virkkunen'e resmi bir mektup göndererek, Anthropic'in "Avrupa Birliği içinde stratejik olarak konumlandırılması ve ortaklık kurulması" olasılığının araştırılmasını talep etti . Bu öneri, 12 Haziran'da ABD Ticaret Bakanlığı'nın yayınladığı ve Anthropic'i en ileri iki modeli olan Fable 5 ile Mythos 5'e tüm yabancı uyrukluların erişimini küresel çapta kesmeye zorlayan direktife doğrudan bir tepki olarak geldi.

AB’nin Daha Geniş Tepkileri

• Henna Virkkunen'in yanıtı. AB'nin Teknoloji Egemenliğinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Virkkunen, 15 Haziran'da ABD'nin ulusal güvenlik gerekçesini kamuoyu önünde reddetti: "Avrupa bir ekonomik fırsattır, bir güvenlik riski değil. Güvenilir bir ortağız ve öyle kalacağız" . Virkkunen, 22 Haziran haftasında Washington'a yaptığı ziyaret sırasında model erişiminin kesilmesi konusunu doğrudan Beyaz Saray ile görüştü .
• Komisyon soruşturması. 14 Haziran'da Avrupa Komisyonu yaptığı açıklamada, kısıtlamaların "ortaklara karşı ayrımcı olmaması gerektiğini" belirterek krizin pratik sonuçlarına ilişkin bir inceleme başlattı . Komisyon, ABD'yi erişimi geri açmaya zorlayacak herhangi bir yasal yetkisinin olmadığını da kabul etti .
• Egemenlik hamlesi. Olay, AB'nin mevcut teknolojik egemenlik gündemini hızlandırdı. Virkkunen, bu olayı Avrupa'nın "teknolojik özerklik" kazanması gerektiğinin kanıtı olarak sundu .

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick’ten Kısmi Geri Adım

26 Haziran'da ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick ambargoyu kısmen kaldırdı. Anthropic'e gönderdiği bir mektupla, 100'den fazla belirlenmiş şirket, devlet kurumu ve kritik altyapı sağlayıcısını, sadece Mythos 5 (siber güvenlik modeli) için ihracat lisansı yükümlülüğünden muaf tuttu. Fable 5'in yabancı uyruklular tarafından kullanımı ise hala yasak . Anthropic bu geri dönüşü memnuniyetle karşılasa da rahatlama sınırlıydı; Avrupalı ticari kullanıcıların büyük çoğunluğu hâlâ erişimden yoksundu .

Fransa ve Mistral’den Paralel Egemenlik Hamleleri

• Fransa-Almanya ortak çağrısı. 17 Haziran'da Paris'teki VivaTech konferansında Fransa ve Almanya Ekonomi ve Dijital Bakanları, Avrupa yapay zeka egemenliği için ortak bir eylem çağrısı yayınladı. Bakanlar, ABD'nin "kuralların bir gecede değişebileceğini" gösterdiği uyarısında bulundu .
• Mistral'in pozisyonu. Fransız yapay zeka rakibi Mistral AI, bu krizi, Avrupa'nın ABD menşeli modellere bağımlılığına karşı uzun süredir yaptığı uyarıların doğrulanması olarak kullandı. Şirket, ani erişim kesintisinin Avrupa'da barındırılan egemen alternatiflere olan ihtiyacı açıkça ortaya koyduğunu savundu .
• G7 ve VivaTech'teki ivme. Kriz, hem G7 zirvesine hem de VivaTech konferansına damgasını vurdu. Politika yapıcılar ve üst düzey yöneticiler, risk dağıtma stratejilerini ve yerel altyapı yatırımları çağrılarını hızlandırdı .