ABD-İran Ateşkesi ve Hürmüz Boğazı'nda Son Durum: Vance'in Doha Sıcak Hattı İddiası ve Yaşanan Çatışmalar

İşte 25-28 Haziran 2026 tarihleri arasındaki son raporlamalara dayanarak, sorunuzdaki her bir unsura ilişkin doğrulanmış, kaynaklara dayalı güncel durum.

---

1. İslamabad Mutabakatı (Haziran 2026 ortası)

İslamabad Mutabakat Zaptı (MoU), ABD ve İranlı yetkililer tarafından 14-18 Haziran 2026 tarihleri arasında dijital olarak imzalanan 14 maddelik bir çerçeve anlaşmasıdır . Temel şartları şunlardır:

• Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulması .
• Hürmüz Boğazı'nın 60 günlük bir süre için ticari denizciliğe ücretsiz olarak yeniden açılması .
• İran'ın 30 gün içinde tüm deniz mayınlarını temizlemesi .
• İran limanlarındaki ABD deniz ablukasının kaldırılması (deniz trafiğinin yeniden başlamasıyla orantılı olarak) .
• Nükleer konular ve yaptırımların hafifletilmesi de dahil kalıcı bir çözüm için müzakerelere olanak tanıyacak **60 günlük ateşkes uzatması .
• Tarafların 60 gün içinde nihai bir anlaşma için müzakere etme taahhüdü; bu süre karşılıklı mutabakatla uzatılabilecek ve bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacak .

Anlaşma, çatışma boyunca birincil arabulucu olan Pakistan sayesinde mümkün oldu. Katar ise Doha'daki çatışmasızlık kanalı görüşmelerine ev sahipliği yaptı . Pakistan daha önce 8 Nisan 2026'daki iki haftalık ateşkese de arabuluculuk etmişti ve kilit arabulucu olarak kalmaya devam ediyor .

---

2. Vance'in İddiası: Doha'daki IRGC-CENTCOM Sıcak Hattı

25 Haziran 2026'da ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Air Force Two'da İngiltere merkezli UnHerd yayınına verdiği mülakatta, ABD ve İran'ın Katar'ın başkenti Doha'da doğrudan bir askeri çatışmasızlık kanalı kurduğunu açıkladı . Vance, bu düzenlemenin bir IRGC temsilcisi ve bir CENTCOM temsilcisinin anlaşmazlıkları çözmek ve tansiyonu düşürmek için Doha'da birlikte bulunmalarını içerdiğini belirtti . Times of Israel ve Iran International gibi birçok yayın, Vance'in bu açıklamayı İsviçre görüşmelerindeki en büyük atılımlardan biri olarak tanımladığını aktardı .

---

3. İran'ın Yalanlaması

Çok sayıda rapor, İranlı yetkililerin ve devlet medyasının Vance'in bu düzenlemeyi tanımlama şekline karşı çıktığını veya geri adım attığını gösteriyor . Tahran'daki devlet medyası, bir IRGC temsilcisinin katılımını resmi olarak doğrulamadı ve bazı İranlı kaynaklar görüşmelerin iptal edilmiş olabileceğini veya yanlış aktarıldığını belirtti . 26-27 Haziran itibarıyla, sıcak hat düzenlemesine ilişkin resmi bir IRGC onayı yayınlanmamıştı .

---

4. Karşılıklı Saldırılar

İran'ın M/V Ever Lovely Gemisine İnsansız Hava Aracı Saldırısı (25 Haziran 2026)

25 Haziran 2026'da IRGC tarafından, Singapur bandıralı M/V Ever Lovely konteyner gemisine (Tayvan merkezli Evergreen Marine tarafından işletiliyor) Hürmüz Boğazı'nı geçerken dört insansız hava aracıyla saldırı düzenlendi . Tek yönlü bir saldırı drone'u, Umman kıyıları yakınlarında geminin köprüsüne ve üst güvertesine isabet etti . Bu saldırı, 17 Haziran'daki ateşkes Mutabakatı'nı ihlal ederken, Birleşmiş Milletler'i bölgedeki denizciler için tahliye operasyonunu geçici olarak durdurmaya zorladı . ABD'li yetkililer saldırının sorumluluğunu İran'a yükledi .

CENTCOM'un Misilleme Saldırıları (26 Haziran 2026)

26 Haziran 2026'da buna yanıt olarak, ABD savaş uçakları İran'ın güney kıyılarındaki Hürmüz Boğazı yakınlarındaki ve Keşm Adası'ndaki birden fazla askeri hedefi bombaladı . CENTCOM, Ever Lovely saldırısına 'güçlü bir yanıt' olarak İran füze ve insansız hava aracı tesislerini vurduğunu açıkladı . Başkan Trump ise Tahran'ı ateşkesi ihlal etmekle suçladı .

---

5. Boğazdaki Azalan Gemi Trafiği

Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği, İran'ın su yolunu fiilen kapattığı 28 Şubat 2026'da savaşın başlamasından bu yana ciddi şekilde azalmış durumda . Kırılgan ateşkeslere rağmen trafik normale dönmüş değil:

• 12 Nisan 2026'da, ilk ateşkes sırasında, boğazdan yalnızca üç süper tankerin geçtiği bildirildi .
• ABD, Mayıs 2026 başında mahsur kalan gemilere yardım için bir görev gücü oluşturdu ancak trafik asgari düzeyde kaldı .
• 25 Haziran'daki Ever Lovely saldırısı toparlanmayı durdurdu; denizcilik kaynakları saldırının hemen ardından geçiş hacimlerinin keskin bir şekilde düştüğünü bildirdi .
• Normal şartlarda, küresel petrol ve LNG arzının yaklaşık %20'si bu boğazdan geçiyor .

---

6. Diplomatik Çerçevenin Kırılganlığı

Çerçeve son derece kırılgan durumda:

• 8 Nisan 2026'daki iki haftalık ateşkes, Trump'ın 21 Nisan'da süresiz olarak uzatmasından önce **her iki tarafça da defalarca ihlal edilmişti .
• İmzalanmış olmasına rağmen İslamabad Mutabakatı, imzalanmasından günler sonra 25 Haziran'da IRGC'nin Ever Lovely saldırısıyla zaten ihlal edilmiş oldu .
• İran ordusu 20 Haziran 2026'da boğazı yeniden kapattığını ilan ederek ABD ve İsrail'i anlaşmayı ihlal etmekle suçladı .
• Diplomatik yapı büyük ölçüde Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğuna dayanıyor; Washington ve Tahran arasında doğrudan ikili bir güven yok . Iranlı yetkililerin Vance'in çatışmasızlık kanalı iddiasını yalanlaması, altını çiziyor .

---

Özet Tablosu

Unsur	Durum
Vance'in Doha sıcak hattı iddiası	25 Haziran'da açıklandı; IRGC tarafından doğrulanmadı; İran devlet medyası yalanladı veya sessiz kaldı
M/V Ever Lovely saldırısı	25 Haziran'da gerçekleşti; IRGC 4'lü insansız hava aracı saldırısı; gemi hasar gördü; BM tahliyeleri durdurdu
CENTCOM misilleme saldırıları	26 Haziran; ABD, İran'ın kıyılarındaki ve Keşm Adası'ndaki füze ve radar tesislerini bombaladı
İslamabad Mutabakatı şartları	14 maddelik çerçeve; saldırıların sonu, boğazın 60 gün ücretsiz açılması, mayın temizliği, ablukanın kalkması, nükleer/yaptırım müzakereleri için 60 gün
Arabulucular	Pakistan (birincil, 8 Nisan'dan beri); Katar (Doha çatışmasızlık kanalına ev sahipliği yapıyor)
Gemi trafiği	Ciddi şekilde azaldı; yalnızca bir avuç gemi geçiyor; 25 Haziran saldırısının ardından daha da düştü
Genel istikrar	Kırılgan; her iki taraf da şartları ihlal etti; nihai anlaşma yok; güven minimum düzeyde