Pakistan ve Britanya Kolumbiyası'nda Buzul Sel Uyarıları: Haziran 2026 Sonundaki Tehditler Rekor Buz Kaybıyla Bağlantılı

Haziran 2026'nın son haftalarında, Pakistan ve Britanya Kolumbiyası'ndaki yetkililer, buzul gölü taşkınları (GLOF) konusunda giderek daha acil hale gelen bir dizi uyarı yayımladı. Binlerce kilometreyle ayrılan bu olayların ortak bir nedeni var: küresel ısınmanın hızlandırdığı rekor düzeydeki buzul kaybı.

Pakistan: Kuzey Dağlarında Artan Uyarılar

Pakistan'ın afet yönetim kurumları, Haziran 2026 boyunca kuzeydeki hassas eyaletleri hedef alan bir dizi uyarı yayımladı.

• 13 Haziran 2026 — İl Afet Yönetim Otoritesi (PDMA), yükselen sıcaklıklar ve mevsim dışı yağışların kar erimesini hızlandırması nedeniyle Hayber Pahtunhva eyaletinde GLOF ve ani sel uyarısı yaptı. Risk altındaki bölgeler arasında Yukarı ve Aşağı Çitral, Swat, Yukarı Dir ve Malakand yer aldı .
• 14 Haziran 2026 — Rescue 1122 Malakand, Yukarı Hayber Pahtunhva'da olası GLOF ve ani seller için bir takip uyarısı yayımladı .
• 16 Haziran 2026 — Ulusal Afet Yönetim Otoritesi (NDMA), 16-20 Haziran tarihleri arasında şiddetli yağış için ülke çapında bir uyarı yayımlayarak, "hızla eriyen buzullar" ve "olası buzul gölü taşkınları"nın yoğun su akışına neden olabileceği konusunda açıkça uyardı .
• 18 Haziran 2026 — Pakistan'ın uzay ajansı Suparco, ülke genelinde 130 potansiyel tehlikeli buzul gölü (PGDL) tespit etti. Özellikle Gilgit-Baltistan ve Hayber Pahtunhva'da bulunan bu göllerin her biri 60 milyon metreküpten fazla su boşaltma kapasitesine sahip. Suparco, iklim değişikliğinin buzul erimesini hızlandırdığını ve bu bulguların erken uyarı niteliği taşıdığını vurguladı .
• 22 Haziran 2026 — NDMA, hava durumunu "kritik" ilan ederek gök gürültülü fırtınalar, kentsel su baskınları ve buzulla ilgili sel risklerine karşı ülke çapında bir uyarı yayımladı .
• 27 Haziran 2026 — NDMA, Gilgit-Baltistan ve Hayber Pahtunhva'daki sıcak hava dalgası koşullarının Temmuz başına kadar GLOF'ları tetikleyebileceği konusunda uyararak, hassas bölgelerde daha sıkı izleme, tahliye tatbikatları ve turistlerin dikkatli olması emrini verdi .

Britanya Kolumbiyası: Place Buzulu Üçüncü Yıl Üst Üste Tehdit Oluşturuyor

Pasifik'in diğer tarafında, güneybatı Britanya Kolumbiyası'ndaki topluluklar artık tanıdık bir tehlikeyle karşı karşıya kaldı.

• 7 Haziran 2026 — Squamish-Lillooet Bölgesel Bölgesi (SLRD), Place Buzulu'ndaki buzul kenarı gölünün olası bir taşkınından kaynaklanacak yüzey seli ve enkaz seli riski nedeniyle Poole Creek / Gates Lake bölgesi (Seçim Bölgesi C) için bir Tahliye Uyarısı yayımladı .
• 10-12 Haziran 2026 — Place Buzulu'ndaki buzul gölü, 2025'teki büyük taşkın öncesinde kaydedilen aynı hacme ulaştı. Yaklaşık 24 mülk için tahliye uyarısı yapıldı. Uzmanlar, bunun gölün ciddi bir tehdit oluşturduğu üst üste üçüncü yıl olduğu konusunda uyardı .
• Mayıs sonu-Haziran 2026 — Place Buzulu'nun ötesinde, Britanya Kolumbiyası'nın Kar Araştırması ve Su Temini Bülteni (1 Haziran), normale yakın veya normalin üzerindeki dağ kar örtüsünün, Mayıs sonundaki sıcak havalarla ve konvektif yağışlarla birleşerek güney İç bölgede Yüksek Akım Tavsiyeleri, Sel İzlemeleri ve Sel Uyarılarına yol açtığını bildirdi . Doğu Kootenay bölgesinde 97'si de dahil olmak üzere 150'den fazla mülk, kar erimesi nedeniyle tahliye uyarısı altındaydı .
• 25 Haziran 2026 — Pemberton yakınlarındaki iki düzine mülk, Place Buzulu taşkın riski nedeniyle tahliye edilmek üzereydi. Uzmanlar, bu yıllık tehdidin "muhtemelen yıllarca sorun olmaya devam edeceğini" söyledi .

Rekor Buz Kaybıyla Doğrudan Bağlantı

Bu sel olayları, küresel olarak ve Batı Kanada'da belgelenen hızlanan buzul kaybının doğrudan fiziksel bir sonucudur.

Küresel rekor kayıplar

Kaydedilen en yüksek buzul kaybı yıllarının altısı, son yedi yıl içinde meydana geldi . 2023'te küresel buzullar rekor düzeyde 548 ± 120 milyar ton (Gt) buz kaybetti . 2025'te dünya buzulları tahminen 408 milyar ton kaybetti; bu, kaydedilen en yüksek ikinci miktar .

Batı Kanada tam hedef tahtasında

2025'te, Batı Kanada ve ABD, Dünya üzerindeki herhangi bir bölgenin en büyük bölgesel alan ortalamalı buzul kütle kaybını ve 1991-2020 iklim temelinden en büyük sapmaları kaydetti . Batı Kanada, yalnızca 2025'te tahmini 30 Gt buz kaybetti; bu, bölge için kaydedilen en kötü ikinci yıl oldu . Kuzey Britanya Kolumbiyası Üniversitesi'nden (UNBC) buzul bilimci Brian Menounos, bu tek yıllık kaybın (30 gigaton) kabaca Britanya Kolumbiyası'nın tüm Okanagan Gölü'nün hacmine eşdeğer olduğunu belirtti .

Erime oranlarının ikiye katlanması

Batı Kanada buzullarının erime oranları, 2010-2020 ortalamasına kıyasla iki katına çıktı . Orta düzey emisyon senaryosuna göre, Batı Kordilera'daki buzulların bu yüzyılın sonuna kadar hacimlerinin %74 ila %96'sını kaybetmesi öngörülüyor . 2025'te yayımlanan hakemli bir çalışma, Batı Kanada ve bitişik Amerika Birleşik Devletleri'ndeki buzulların sadece dört yıl içinde (2021-2024) kütlelerinin yüzde 12'sini kaybettiğini ortaya koydu .

Ortak Hikaye: Yükselen Sıcaklıklar, İstikrarsızlaşan Göller ve Net Bir Nedensellik Zinciri

Pakistan ve Britanya Kolumbiyası'ndaki sel bir tesadüf değil. Yükselen sıcaklıklar, hem kenar göllerini doldurup istikrarsızlaştıran hızlanmış buzul erimesini (Britanya Kolumbiyası'ndaki Place Buzulu ve Pakistan'da Suparco tarafından tespit edilen 130 tehlikeli göl bunun örneği) hem de nehir sistemlerini boğan daha erken ve daha hızlı kar erimesini tetikliyor. UNBC'den Menounos'un ifadesiyle, "Batı Kanada, birçok yönden, gezegenimizdeki birçok dağ buzulu için gördüğümüz hızlı ivmeli kaybın tam hedef tahtasında" . Aynı şey Asya'nın yüksek dağlık bölgeleri için de söylenebilir. Uzun vadeli ısınma, buzul sistemlerini kritik eşiklerin ötesine iterken, her iki ülkedeki yıllık uyarılar, farklı sıradağlarda oynanan aynı olguyu temsil ediyor .